Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Win-win

Het jongste jaarverslag van de Nationale Bank legt de vinger op een aantal pijnpunten in de Belgische economie. Ze zijn niet onbekend, maar ze worden door de Bank gepresenteerd in een samenhang die op nuttige wijze aangeeft wat de even samenhangende beleidsrespons zou moeten zijn.

Wat zijn de vaststellingen' Dat de budgettaire kosten van de vergrijzing belangrijk zijn, namelijk 5,8 pct van het bbp tegen 2040. Concreet betekent zulks dat er tegen dat jaar zo'n 20 tot 25 miljard euro extra nodig is om de pensioenen en zorg te betalen, tenminste als men geen rekening houdt met maatregelen die nog moeten genomen worden. Tweede vaststelling is dat we nog steeds een zeer hoge overheidsschuld torsen. Deze bedraagt meer dan 105% van het bbp. Derde vaststelling is dat het aantal werkenden lager ligt dan in de rest van Europa, namelijk 67 op 100 mensen op arbeidsleeftijd, te vergelijken met 70 in de vroegere Europese Unie van 15 landen en zelfs 80 in Zweden.

Vierde pijnpunt: over de periode 2000-2013 is de werkgelegenheid gestegen met 429.000 eenheden, maar die aangroei is voor 352.000 eenheden toe te schrijven aan jobs die geheel of voor een groter deel door de overheid gefinancierd zijn, dat wil zeggen niet alleen ambtenarenjobs maar ook banen in de social profit of gecreëerd met dienstencheques. Laatste vaststelling: de loonkosten zijn in de jongste periode weliswaar trager toegenomen dan in de buurlanden - dankzij de loonbevriezing en de lage inflatie-, maar ze liggen in niveau nog altijd een heel stuk hoger dan elders. Dat heeft met name te maken met hogere fiscale en parafiscale lasten op arbeid: de gemiddelde heffing ligt bijna 8% hoger dan in de EU.

Deze pijnpunten vertonen een zekere samenhang. De hoge schuld, erfenis van het verleden waarin de begroting niet onder controle was, noopt tot de betaling van zwaardere rentelasten dan elders. Dat verplicht de overheid ertoe om daarvoor middelen te genereren, hetzij door minder uit te geven dan in andere landen hetzij door hogere lasten op te leggen. In ons land is de keuze in het verleden eerder naar het tweede dan naar het eerste gegaan, wat mee de hoge lasten op arbeid verklaart.

De hoge loonkosten zijn negatief voor de werkgelegenheid en dat is op zijn beurt schadelijk voor de sociale zekerheid, die een aantal inkomsten misloopt. De overheid ondersteunt de jobcreatie met eigen middelen, maar daardoor belast zij haar begroting extra en wordt een beperking van de schuld moeilijker. En de hoge schuld beperkt de ruimte voor de financiering van de vergrijzing: als de schuld en de vergrijzingsfactuur blijven wat ze zijn, is er dus een aanzienlijk risico dat deze factuur zal moeten gefinancierd worden door nog hogere lasten, wat opnieuw de werkgelegenheid en dus de financieringsbasis voor de sociale zekerheid zal aantasten.

Meteen blijkt hier echter ook uit dat het perfect mogelijk is om een positieve dynamiek tot stand te brengen waarbij verschillende maatregelen wederzijds versterkend werken. Waarop moet die steunen' Vooreerst op budgettaire gezondmaking. Uitgaven dienen beheerst en inkomsten moeten op een toereikend peil blijven, zodat het begrotingstekort wordt uitgeschakeld en de schuld op een duurzaam neerwaarts traject wordt gebracht. Dan ontstaat automatisch, dankzij de vermindering van de intrestlasten, ook ruimte voor de betaling van pensioenen en zorguitgaven. Deze ruimte kan extra worden gestimuleerd door extra werkgelegenheid. Vandaar dat het verstandig zou zijn de sanering te laten vergezellen door een tax shift die lasten op arbeid verschuift naar andere factoren zoals consumptie, milieu of vermogen(swinst), al zal dat niet volstaan: ook het aanbod van gekwalificeerde arbeidskrachten moet versterkt worden door langer te werken en betere opleiding.

Wees zuinig met overheidsmiddelen, belast arbeid minder en laat arbeid en ondernemerschap zich ten volle ontplooien. En daarvoor zijn hervormingen nodig, niet in het minst van het pensioenregime zelf. Het extra arbeidsaanbod voedt de economische groei die de opbrengst van belastingen en bijdragen spontaan opvoert. En het maakt het ook mogelijk om de te sterke jobcreatie met publieke middelen terug te dringen. En ten slotte: als de gezinnen er meer vertrouwen kunnen in krijgen dat hun pensioen betaalbaar blijft, zullen ze minder hoeven te sparen en meer uitgeven: goed voor groei, jobs... en begroting.

Om te resumeren: wees zuinig met overheidsmiddelen, belast arbeid minder en zorg voor een economie waarin arbeid en ondernemerschap zich ten volle kunnen ontplooien. En reken op de vele win-wins die een consistent en overtuigend beleid kan teweegbrengen...

CATO

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Langer zelfstandig wonen in hightech woning dankzij technisch woningplan

Langer zelfstandig wonen in hightech woning dankzij technisch woningplan

Een huis of appartement bouwen dat meegroeit met de bewoners is mogelijk dankzij allerlei technische snufjes. Maar hoe zorg je ervoor dat je al van bij het ontwerp rekening houdt met toekomstige technologie? Dat is wat de steden Leuven en[…]

22/09/2020 | ZorgsectorKU Leuven
Lening voor woning stijgt met 20.000 €

Lening voor woning stijgt met 20.000 €

Financiering onroerend erfgoed hertekend

Financiering onroerend erfgoed hertekend

WoninGent wil 2.150 nieuwe sociale woningen bouwen

WoninGent wil 2.150 nieuwe sociale woningen bouwen