Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Wereldtentoonstelling in Milaan is visueel pretpark voor architecten

Wereldtentoonstelling in Milaan is visueel pretpark voor architecten

De 34ste universele wereldtentoonstelling in Milaan is de voorbije weken volop in gang geschoten. De eerste maand werden reeds 2,9 miljoen bezoekers verwelkomd. Tegen het einde van Expo 2015 hoopt men dat de teller zal eindigen tussen 20 en 25 miljoen bezoekers. Aan de tentoonstelling, eigenlijk een complete stad die werd gebouwd op het grondgebied van de gemeenten Rho en Pero ten noordwesten van Milaan, nemen 148 landen deel evenals een aantal internationale organisaties. Tijdens de tentoonstellingsperiode worden duizenden evenementen georganiseerd. Architecten uit de hele wereld ontwierpen unieke paviljoenen die de identiteit van hun land weerspiegelen.

Inzake openbare investeringen werd ongeveer 1,3 miljard ' in de wereldtentoonstelling gestopt. Daarbij komt nog eens 300 miljoen ' van privésponsors. Alle deelnemers samen investeren ongeveer 1 miljard ' in de uitbouw van hun eigen paviljoen, waarvan 600 miljoen ' rechtstreeks naar de infrastructuur gaat. Het hoofdthema 'Feeding the Planet, Energy for Life' zorgt in veel paviljoenen voor creatieve tentoonstellingen en presentaties, maar een wereldexpo is en blijft vooral ook een lust voor het oog van architecten en ontwerpers. Talrijke landen presenteren zich in Milaan met fraaie paviljoenen die op hun beurt zijn volgestopt met prachtig design, presentaties en interieurs.

Zoals op iedere wereldtentoonstelling proberen de deelnemende landen het beste van zichzelf voor te stellen in een speciaal ontworpen paviljoen. De deelnemers krijgen op het expoterrein een stuk grond toegewezen dat ze volgens eigen middelen en capaciteiten mogen bebouwen. Je ziet vaak meteen welke landen flink wat geld in hun paviljoen hebben gepompt en wie het met een veel lager budget moest stellen, al heb je ook schitterende gebouwen die inhoudelijk vrij zwak zijn, of integendeel schijnbaar inspiratieloze blokkendozen waarin een prachtige voorstelling kan verstopt zitten.

Bij sommige landen stond duidelijk geen limiet op het budget. Zo bouwde Qatar een enorme rieten mand, zette Oman een gigantisch paleis neer op het expoterrein en werd voor het gebouw van Turkmenistan op geen kilootje bladgoud gekeken. Ook landen zoals Kazachstan, Colombia en Thailand pakken uit met indrukwekkende en grote paviljoenen.

Het andere uiterste bestaat ook. Het paviljoen van Soedan lijkt op een garagebox waarin enkel foto's van het land hangen. Verscheidene Afrikaanse landen komen niet verder dan decoratie met enkele tapijten aan de muren en een televisiescherm waarop een toeristische promotiefilm wordt vertoond. Maar ook de Nederlandse bijdrage laat een rommelige indruk na. Op een met grind bezaaid terrein staan een aantal eetkraampjes, waar bitterballen en 'dutch fries' worden verkocht als nationale lekkernij. Veel erger hoeft het niet te worden. Altijd loert wel ergens een plastic koe om de hoek. Het mag duidelijk zijn dat ieder land op zijn eigen manier aan de wereld wil vertellen hoe het omgaat met voedsel, energie en de toekomst.

We geven een bondig overzicht van enkele opmerkelijke realisaties.

Verscheidene paviljoenen zijn alleen maar gewone gebouwen die met een opvallende gevel hun relatieve eenvoud soms uitstekend kunnen camoufleren. Een goed voorbeeld hiervan is het paviljoen van Japan, eigenlijk een magazijn dat is ingericht met een ingewikkelde houtconstructie, waardoor het een buitenissige indruk weet te wekken. Op het einde komen de bezoekers terecht in een futuristisch aandoend restaurant.

Andere paviljoenen zijn niet zozeer gebouwen dan wel sculpturen. Een mooi voorbeeld hiervan is het paviljoen van het Verenigd Koninkrijk, dat samengesteld is als een reusachtige met draden bedekte bijenkorf van aluminium connectoren. Een klassiek interieur ontbreekt, er zijn enkel beeldhouwwerken aanwezig die de bezoekers moeten benaderen vanuit een dicht begroeide weide die eindigt in de korf.

Het Amerikaanse paviljoen (coverfoto rubriek Architecten), bij vele wereldtentoonstellingen steevast een blikvanger, kreeg in Milaan als thema 'American Food 2.0' mee en werd ontworpen door de New Yorkse architect James Biber. Het grootste gedeelte bestaat uit een promenade die een reusachtige muur met Amerikaanse symbolen verbindt met een groene muur aan de overzijde. Eén van de symbolen is een enorme Amerikaanse vlag waar de sterren in het blauwe veld werden vervangen door een bord met mes en vork. Op de groene muur groeien 46 soorten eetbare planten. De wandelboulevard in het paviljoen is vervaardigd van gerecycleerd hout afkomstig van Coney Island.

The Office of Bangkok Architects (OBA) ontwierp het grote paviljoen van Thailand. Het gebouw (foto 1) heeft een totale oppervlakte van bijna 3.000 m² en is geïnspireerd door de traditionele hoed die de Thaise rijstboeren al sinds de oudheid tijdens hun werk op de velden dragen. In de hoedstructuren zijn koepelvormige bioscopen gebouwd waarin verbluffende films in 360° worden vertoond.

Israël verwelkomt de bezoekers in een futuristisch 'Fields of Tomorrow'-complex van Knafo Klimor Architects waarbij de gevel van het 70 m lange gebouw (foto 2) wordt gevormd door een reusachtig beeldscherm en een verticale begroeide tuinmuur die de komende maanden met de seizoenen zal veranderen. De planten en bloemen zijn zodanig geselecteerd dat ze in telkens een andere maand bloeien, zodat het gebouw gedurende de wereldtentoonstelling regelmatig van uitzicht zal wijzigen. De irrigatie gebeurt via een gesloten waterdruppelsysteem. Het paviljoen is volledig opgetrokken uit gerecycleerde materialen. Met dit ontwerp en een indrukwekkende illusionistische filmpresentatie wil Israël tonen dat het land ondanks het droge klimaat veel te bieden heeft inzake vernieuwende landbouwtechnieken en voedseltechnologie.

Het paviljoen van Korea (foto 3) heeft een oppervlakte van bijna 4.000 m² en werd ontworpen door Archiban. De architectuur van de traditionele 'maanpot' werd geïnspireerd door Koreaanse keramiek- en porseleinkunst. De vorm, de melkwitte kleur en de subtiele accenten geven de bezoeker een algemeen gevoel van eenvoud en tonen een gebouw dat opvallend harmonieus en in evenwicht is met de omgeving.

De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) strikten architectenbureau Foster + Partners voor het ontwerp van hun paviljoen. Het gebouw (foto 4) is een hedendaagse herinterpretatie van een woestijnstad en roept de ervaring op van het wandelen door smalle straten en steegjes in een Arabische stad. Het was een uitdaging om een ontwerp te maken dat geschikt is voor twee klimaten. Men overweegt immers om het paviljoen in Dubai te reconstrueren. Bij de bouw van het complex werden materialen gebruikt die de verschillende tinten woestijnzand in de Emiraten vertegenwoordigen. Het land presenteert zich met een spectaculaire film. De volgende wereld­expo in 2020 heeft trouwens plaats in Dubai.

De architectuur en het concept van het paviljoen van Duitsland (foto 5) willen refereren aan zacht glooiende landschappen, velden en weiden. Gestileerde 'planten' groeien vanuit het paviljoen naar de oppervlakte, waar ze zich ontvouwen in een grote luifel van bladeren. Ze verbinden de binnen- en buitenruimtes met de eigenlijke tentoonstelling in het complex. Het paviljoen neemt ongeveer 5.000 m² in beslag.

Het gebouw van Rusland (foto 6) is ontwikkeld door het architectenbureau Speech, geleid door Sergei Tchoban, Alexei Ilyin en Marina Kuznetskaya. Het is een groot en dynamisch ontwerp in de vorm en de traditie van de vroegere Sovjet- en Russische paviljoenen op eerdere wereldtentoonstellingen. Sinds Expo 1851 in Londen viel het land vaak in de prijzen met zijn architecturale ontwerpen. Het multifunctionele gebouw in Milaan volgt de trends van de hedendaagse architectuur, maar is tevens een indrukwekkend staaltje van bouwkundig vakmanschap. De 30 m lange luifel fungeert als een reusachtige spiegel waardoor de bezoekers zichzelf het paviljoen zien binnenwandelen. Het platte dak is toegankelijk voor de bezoekers en stijgt geleidelijk in de richting van de hoofdingang.

Het paviljoen van Maleisië (foto 7) bestaat uit vier ovalen en ronde gebouwen waarvan het ontwerp geïnspireerd is op zaadjes van planten uit het regenwoud. De kromming van de gebouwen en de weefpatronen van de structuur weerspiegelen de veelzijdigheid en de dynamiek van het land. De zaadjes zijn ook een symbool van groei en verwijzen naar het begin van de reis die de bezoeker gaat maken. De externe structuur van de zaadvormige gebouwen bestaat uit gelijmd gelamineerd hout.

Estland wil zich introduceren als één van de jonge, dynamische landen uit Noord-Europa. Het paviljoen (foto 8) is een smeltkroes van high-tech en low-tech, een combinatie van oude tradities en ongerepte natuur met technologische innovaties. Het gebouw telt drie verdiepingen en bestaat uit reusachtige houten blokken van telkens zes delen die als een soort nestkast op elkaar gestapeld zijn. Bezoekers kunnen via schommels en andere instrumenten kinetische energie omzetten in elektrische en krijgen zo een idee van hoeveel stroom nodig is voor het opladen van bv. hun telefoon of camera.

De firma CMC Ravenna - Cooperativa Muratori & Cementisti realiseerde het paviljoen van Frankrijk (foto 9) dat ontworpen is door Studio X-TU (Anouk Legendre en Nicolas Desmazière) met de hulp van Studio ALN Atelien Architecture (Nicola Martinoli en Luca Varesi) en Studio Adeline Rispal, verantwoordelijk voor de uitwerking en het design van de thema's in het paviljoen.

Het paviljoen van Koeweit (foto 10) werd ontworpen door Studio Italo Rota uit Milaan dat ook het Italiaanse wijnpaviljoen op de wereldtentoonstelling voor zijn rekening nam. De architecten inspireerden zich op een dhow, de typische traditionele zeilboot die nog steeds wordt gebruikt door vissers in de Arabische Golf. Als symbool van de Arabische zeevaart wordt de dhow ook afgebeeld in de wapens van Koeweit, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten. Ook het logo van oliemaatschappij Kuwait Petroleum (Q8) bestaat uit gestileerde dhowzeilen. Het peperdure Burj al Arab-hotel in Dubai is eveneens ontworpen in de vorm van een dhow. Op de gevel van het expopaviljoen wordt via een teeltsysteem getoond hoe op grote schaal tomaten, aardbeien en salade kunnen worden gekweekt.

Architect Cristián Underraga uit Santiago stond in voor het ontwerp van het paviljoen van Chili (foto 11) en neemt bezoekers mee op een virtuele tour door de verschillende landschappen van Chili. Het paviljoen is een zwevende structuur met een grote houten draagconstructie omsloten door een frame van gekruiste balken en ondersteund door vier betonnen pilaren die een tussenruimte en een duidelijke horizon creëren. De grote houten structuur is toegankelijk via een hellingbaan waarlangs kunst, foto's, voorwerpen en andere media worden tentoongesteld.

Mexico (foto 12) is een land met een grote verscheidenheid aan planten, dieren en ecosystemen, een echte bakermat van biodiversiteit. Deze rijkdom is nauw verbonden met een oude cultuur.

Sinds zijn eerste deelname aan een universele wereldtentoonstelling (1876, Philadelphia) presenteerde Mexico steevast een indrukwekkend paviljoen. Het thema van Expo 2015 in Milaan, dat duurzaamheid, ecologie en energie koppelt aan de toekomstige voeding van de wereldbevolking, vormde het criterium voor het architectonische ontwerp van het Mexicaanse paviljoen.

Architect Francisco López Guerra Almada en Jorge Vallejo wonnen samen met bioloog Juan Guzzy de ontwerpwedstrijd voor het paviljoen, waarbij ze zich lieten inspireren door maïs, het meest typische Mexicaanse voedsel. De grote externe structuur van 1.910 m² heeft de vorm van een reusachtige maïskolf. ' EC

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Tips & Tricks

Tips & Tricks

In een deze reeks, exclusief voor Bouwkroniek, geven we praktische en haalbare tips om de slaagkansen van je offertes gevoelig te verhogen.

23/10/2020 |
Bouwprofessionals welkom in virtuele stad van de toekomst

Bouwprofessionals welkom in virtuele stad van de toekomst

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Nieuwe methode om verf te testen

Nieuwe methode om verf te testen