Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Vragen en antwoorden

De wereldeconomie groeit, maar minder hard dan verwacht. Met deze boodschap koelde het Internationaal Monetair Fonds vorige week het enthousiasme over het herstel behoorlijk af. De internationale vraag naar goederen en diensten blijft eerder zwak volgens het IMF, terwijl de erfenis van de crisis blijft opspelen en de productiviteitsgroei bescheiden is. Neerwaartse risico's zijn bovendien toegenomen vanwege geopolitieke factoren, de migratierisico's en de mogelijke schok van een Brexit.

Wat is er nodig om het tij te keren' Het IMF citeert een aantal elementen. Het begrotingsbeleid moet groeivriendelijker worden, zonder de schuld op een onhoudbaar peil te brengen. De nadruk zou moeten liggen op investeringen met hoge kwaliteit. Het monetaire beleid in de ontwikkelde landen moet ondersteunend blijven. Structurele hervormingen moeten worden versneld, en daarbij moet synergie met het klassieke beleid tot vraagondersteuning worden nagestreefd. Financiële hervormingen moeten volledig worden uitgevoerd, om de weerstand van het financiële systeem te versterken, en de bankbalansen moeten worden verlost van een aantal dubieuze kredieten. En mondiale samenwerking is aan de orde in vele domeinen, terwijl iedere vorm van protectionisme en competitieve devaluaties moeten worden vermeden.

Onzekerheid is dodelijk voor investeringsplannen.

Het klinkt allemaal vrij traditioneel. De remedies zijn inderdaad niet erg verschillend van wat internationale en nationale instellingen al jaren bepleiten. Hoe komt het dat het resultaat niet beter is' Dat de economische vooruitzichten vrij systematisch neerwaarts veeleer dan opwaarts worden bijgesteld' Het antwoord is dat het aan vertrouwen lijkt te ontbreken. En daar kunnen verschillende verklaringen voor worden aangereikt.

Eén ervan is dat de klassiek ondersteunende rol van het financiële systeem blijft haperen. Dat komt voor een deel omdat sommige banken nog zwaar gehinderd worden door de erfenis van het verleden, die de armslag beperkt om de economie met nieuwe kredieten te financieren. Dat is minder het geval in ons land, maar in Italië bijvoorbeeld is het aandeel van zogeheten 'non performing loans' nog aanzienlijk, en dat blijft wegen. Het komt erop aan de bankbalansen snel te saneren ' iets wat in de VS duidelijk sneller is gebeurd dan in Europa. Maar bovendien weegt overal ook de onzekerheid over het regulerende kader waarin banken in de volgende jaren hun activiteit zullen ontwikkelen. Dat kader is nog onaf, omdat er bijvoorbeeld nog duidelijkheid moet komen over welke crediteuren bij bankproblemen kunnen worden aangesproken of de draagwijdte van de zogeheten 'hefboomratio', de verhouding van kapitaal tot de balans die banken zouden moeten respecteren. Bij gebrek aan die duidelijkheid blijven financiële instellingen (te) voorzichtig in hun kredietverlening, terwijl die financieringsfunctie in Europa nog niet kan worden overgenomen door te zwak ontwikkelde kapitaalmarkten.

Het is voorts onbetwistbaar dat nieuwe risico's van veeleer politieke aard het afwachtende investeringsgedrag in de hand werken. De problemen omtrent veiligheid, de vluchtelingenstroom en de mogelijke exit van Groot-Brittannië uit de Europese Unie lijken investeerders aan te sporen om de kat even uit de boom te kijken. Wie kan het ze kwalijk nemen' Onzekerheid is immers dodelijk voor investeringsplannen, en die wordt met name in Europa onvoldoende gecounterd door politiek leiderschap. Premier Cameron heeft zijn lot verbonden aan de onzekere uitkomst van het Brexit-referendum. In Frankrijk - structureel misschien wel het grootste potentiele economische probleem voor een Europees groeiverhaal - slaat de president laagterecords inzake populariteit. Kanselier Merkel heeft haar handen vol met het vluchtelingendossier. En de Europese Commissie heeft het verdomd lastig om Europees gecoördineerde oplossingen aan te reiken, omdat de problemen zich voor een stuk aandienen in materies waar nationale autoriteiten een prominente rol spelen. En het zou bovendien wel eens kunnen dat de Griekse perikelen opnieuw opspelen... Nogmaals: allemaal dingen die investeerders in geavanceerde economieën, ondanks historisch lage financieringskosten en aanzienlijke cashreserves, afschrikken.

Daar komt bij dat het met de financiële positie van de ondernemingen in opkomende landen veel minder goed gaat. In China en andere landen zijn de schulden van de bedrijven sterk toegenomen, en die schuldposities zijn kwetsbaar geworden nu de economische groei hapert. Met name in de oliesector is er in de periode van hoge olieprijzen heel veel geïnvesteerd. Die investeringen zijn vanwege de drastische en onverwachte prijsdaling onrendabel geworden; maar de schulden die ervoor zijn aangegaan, moeten wel worden afgelost. Dat veroorzaakt heel veel stress in een aantal landen, zeker daar waar in het buitenland geleend werd en de valuta gedeprecieerd is - omdat de leninglasten daardoor extra verzwaard zijn. Een land als Venezuela bijvoorbeeld zit financieel in heel slechte papieren. Brozere financiële posities van olieproducenten verzwakken overigens ook de balansen van banken die kredieten hebben verleend.

En zo komt het dat klassiek ondersteunende factoren - een lage olieprijs die kosten van energieconsumenten vermindert en koopkracht voor consumptie vergroot, historisch lage rentetarieven en in Europa ook een wisselkoers die veel competitiever oogt dan een paar jaar geleden - blijkbaar hun effect voor een deel missen. Of, correcter gezegd: dat hun op zich positieve uitwerking geneutraliseerd wordt door elementen die op het vertrouwen wegen. Er is aanleiding om te hopen dat dit snel kan terugkeren, nadat de Britten (hopelijk) de Brexit hebben afgewezen, de migratiestromen zijn beheerst en de 'regulatoire onzekerheid' in het financiële systeem is weggewerkt. Veel vragen... De antwoorden moeten snel komen.

CATO

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Deinze: werken voor Torck-site gestart

Deinze: werken voor Torck-site gestart

Op de site van de oude fabriekspanden van Torck in de Ommegangstraat in Deinze is gestart met de grondwerken voor de bouw van 60 wooneenheden en een commerciële ruimte, een fietsenstalling en een ondergrondse parking. Reeds 20% van de[…]

20/04/2021 | Deinze
Nieuwe brug verbindt Brusselse Noordwijk met Thurn & Taxis

Nieuwe brug verbindt Brusselse Noordwijk met Thurn & Taxis

Vijf kandidaten voor bouw gemeentehuis Middelkerke

Vijf kandidaten voor bouw gemeentehuis Middelkerke

Bouw gestart van MVRDV's Mission Rock-toren in San Francisco

Bouw gestart van MVRDV's Mission Rock-toren in San Francisco