Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Voorstel om de kleur van verfwerk objectiever te beoordelen

Voorstel om de kleur van verfwerk objectiever te beoordelen

De afdeling Technisch Advies van het WTCB krijgt veel vragen over het uitzicht van verfsystemen en de toleranties die erop van toepassing zijn. Ideaal zou zijn dat de eindkleur van een verf vóór het begin van de werken eenduidig gedefinieerd zou worden. Dat zou discussies en geschillen tussen klanten, leveranciers en uitvoerders vermijden. Recentelijk hebben het WTCB, het CoRI (Coatings Research Institute) en twee andere universitaire partners een prenormatieve studie uitgevoerd om de beste methode te bepalen voor het karakteriseren en beschrijven van het eindresultaat van de gebruikte afwerkingsmaterialen, waaronder verfsystemen.

Het uitzicht van een materiaal kan doorgaans gedefinieerd worden op basis van zijn kleur ' die voornamelijk bepaald wordt door zijn bestanddelen (de pigmenten in het geval van verf) ' zijn matte of glanzende karakter en zijn oppervlaktestructuur (glad of gestructureerd).

De gewenste kleur van verf kan op verschillende manieren bepaald worden:

de eerste maakt gebruik van kleurkaarten (RAL, Pantone-kleurenwaaier ...), in zekere zin catalogi van specifieke kleuren. Er bestaan officiële kaarten, maar ook tal van kleine kleurenwaaiers die door de verffabrikanten voorgesteld worden. Hierbij is echter voorzichtigheid geboden omdat deze kleuren indicatief zijn en dus geen geaccrediteerde referentie;

de tweede manier bestaat erin de kleur te meten met spectrofotometers of kleurmeters. Er bestaan tegenwoordig verschillende draagbare en op de bouwplaats eenvoudig te gebruiken modellen. De kleur wordt dan omschreven door middel van drie coördinaten die doorgaans aangeduid worden door L*a*b* of Y,x,y in functie van het op het toestel gekozen systeem.

In beide gevallen is het van primordiaal belang om voor het beoogde resultaat een tolerantie, dat wil zeggen een toelaatbare kleurafwijking, af te spreken. Bij gebrek aan een op voorhand vastgelegde en goedgekeurde tolerantie zouden met het blote oog waargenomen kleurafwijkingen tot geschillen kunnen leiden.

Toelaatbare kleurafwijkingen

Er wordt vaak gezegd dat wanneer de waarde van de delta-E*-parameter groter is dan één eenheid, de kleurverschillen zichtbaar worden. Deze parameter, die berekend wordt op basis van de gemeten L*a*b*-coördinaten, stemt overeen met een globale evaluatie van het verschil tussen twee kleuren. De recentelijk uitgevoerde prenormatieve studie heeft met uitgebreide proeven op licht- en donkerkleurige verven en op verven met een hoge verzadiging aangetoond dat deze waarde veel te hoog is en dat kleurverschillen al waargenomen kunnen worden bij delta-E*-waarden van 0,5 eenheid. Uit deze studie blijkt eveneens dat deze delta-E*-waarde verschilt naargelang de kleur. Een nieuwe formule voor het berekenen van de kleurverschillen, CIE 2000 ('E00) genaamd, maakt het mogelijk om voor verschillende kleuren meer homogene waarden te bekomen.

Moderne spectrofotometers en kleurmeters geven automatisch de kleurcoördinaten (L*a*b*) weer, maar ook de variaties (delta E* en 'E00) ten opzichte van de gewenste en voorgeprogrammeerde kleur. Ondanks de meettoestellen en aangepaste formules blijft de vergelijking van de kleuren van verschillende materialen een oefening waarin vele factoren met een invloed op de kleur tussenkomen. Denken we maar aan het fenomeen van metamerie, dat optreedt wanneer de in de verf aanwezige pigmenten verschillen en bij een gewijzigde verlichting tot een kleurafwijking leidt.

Een tweede factor die de visuele waarneming van om het even welk object beïnvloedt, is de glans. Het matte, zijdeglanzende of glanzende karakter van een verf veroorzaakt immers een kleurverschil dat afhangt van de hoek waaronder men kijkt. Het is dan heel moeilijk om de kleuren van de onderdelen met een verschillende glans, zoals een matte muur en een zijdeglanzend of glanzend raamkader, te doen overeenstemmen. In dat geval moeten de meetomstandigheden voor elke situatie herzien en aangepast worden.

Hetzelfde fenomeen treedt op wanneer de geverfde ondergronden een verschillende ruwheid vertonen. Deze derde factor kan het eindresultaat van de bekleding beïnvloeden, en bijgevolg de kleur ervan.

Tolerantieklassen

Om het aantal geschillen over de kleur te beperken, is het onontbeerlijk om niet alleen het gewenste resultaat zo goed mogelijk te definiëren, maar ook om een tolerantie vast te leggen die voor de klant en de leverancier aanvaardbaar is. De recentelijk uitgevoerde studie toont louter op basis van kleurmetingen aan dat de doorgaans aanvaarde afwijkingen voor in gebouwen toegepaste verven te talrijk zijn en met het blote oog zichtbaar. Daarom heeft ze deze tolerantieniveaus nauwkeuriger bepaald.

Voor de volledigheid zou de invloed van andere parameters, zoals de glans of de oppervlaktestructuur, ook in aanmerking genomen moeten worden. Deze resultaten zouden op termijn als basis moeten dienen voor het opstellen van 'tolerantieklassen' ' gaande van bijvoorbeeld 'heel streng' tot 'weinig streng' ' die het mogelijk maken om de fabricageafwijkingen te beperken en de overeenkomst tussen de vraag en het eindresultaat meer eenduidig na te gaan.

In afwachting van de publicatie van de definitieve resultaten van deze prenormatieve studie en het voorstel voor toelaatbare tolerantiewaarden voor de verschillende kleuren kan het systematischer gebruiken van testzones met representatieve afmetingen een eerste oplossing voor deze problematiek bieden.

Bron: het artikel 'Naar een objectievere beoordeling van kleuren en de toelaatbare afwijkingen' van ir. M.-C. Van Eecke van het CoRI en dr. Emmanuel Cailleux, adjunct-laboratoriumhoofd Hout en Coatings van het WTCB, in WTCB-Contact 2015-3. Het artikel werd opgesteld in het kader van de Technologische Dienstverleningen Suremat en COM-MAT, met de financiële steun van het Waalse Gewest. Er mag alleen verwezen worden naar het artikel zelf, te vinden op www.wtcb.be, doorklikken op WTCB-Contact onderaan op de homepage.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Deinze: werken voor Torck-site gestart

Deinze: werken voor Torck-site gestart

Op de site van de oude fabriekspanden van Torck in de Ommegangstraat in Deinze is gestart met de grondwerken voor de bouw van 60 wooneenheden en een commerciële ruimte, een fietsenstalling en een ondergrondse parking. Reeds 20% van de[…]

20/04/2021 | Deinze
Nieuwe brug verbindt Brusselse Noordwijk met Thurn & Taxis

Nieuwe brug verbindt Brusselse Noordwijk met Thurn & Taxis

Vijf kandidaten voor bouw gemeentehuis Middelkerke

Vijf kandidaten voor bouw gemeentehuis Middelkerke

Bouw gestart van MVRDV's Mission Rock-toren in San Francisco

Bouw gestart van MVRDV's Mission Rock-toren in San Francisco