Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Voorlopige renovatie Leuvense spoorweghallen begonnen

Gerelateerde onderwerpen :

Voorlopige renovatie Leuvense spoorweghallen begonnen

Het 8,5 ha grote terrein van de Centrale Werkplaatsen in Leuven groeide de voorbije jaren uit tot een volledig nieuwe stadswijk. Op de site van deze voormalige werkplaats van de NMBS bevinden zich nu naast honderden woningen ook verschillende gemeenschaps- en commerciële functies. Eind dit jaar zijn ook de laatste sociale huisvestingsprojecten, de nieuwbouw voor de academie en de fietsafhandelcentrale klaar. Een laatste woonproject staat in de steigers. Op de site staan nu enkel nog de oude spoorweghallen 4, 5 en 9 te verkommeren. De bestemming van deze beschermde gebouwen ligt vrijwel vast, maar de volledige restauratie en ingebruikname zal nog een tijd duren. Een voorstudie van Maat_Werk Architecten uit Antwerpen maakte echter duidelijk dat dringende instandhoudingswerken nodig zijn. Die zijn zopas in gang gezet door Renotec. 80% van deze renovatiekosten worden gesubsidieerd door het Agentschap Onroerend Erfgoed van de Vlaamse overheid.

De ontwikkeling van de site was een werk van lange adem, typerend bij dergelijke brownfields waarbij een oud industrieterrein wordt ontwikkeld tot een nieuw stukje stad. De stad Leuven en het Autonoom Gemeentebedrijf Stadsontwikkeling Leuven (AGSL) werken aan een projectvoorstel voor een laatste woonontwikkeling op het terrein van het tijdelijke buurtparkje. Daarnaast groeit ook het openbare domein naar een definitieve toestand. De werken aan het Treinpark beginnen deze zomer en het ontwerp voor het Blauwputplein bovenop de fietsafhandelcentrale wordt gefinaliseerd.

Op het terrein blijven alleen nog drie oude spoorweghallen over. Die gebouwen verkeren in slechte staat, maar zijn beschermd en mogen dus niet worden afgebroken. Nu komt ook beweging in de restauratiedossiers van deze hallen. De stad krijgt subsidies om hal 9, de grote hal op de hoek van de Karel Schurmansstraat en de Werkhuizenstraat, casco te restaureren. Deze werken starten later dit jaar. Daarna volgt een tweede fase, waarbij de hal zal worden ingericht als jeugdcentrum.

Om de veiligheid van de omwonenden en voorbijgangers te verzekeren, zijn zopas ook dringende instandhoudingswerken begonnen aan de beschermde hallen 4 en 5 op het terrein langs de Diestsesteenweg. In deze hallen worden in de toekomst verschillende publieksfuncties voorzien die een centrale rol voor Kessel-Lo kunnen spelen en waarbij de ene functie de andere kan versterken. Zo wordt gedacht aan de vestiging van het stedelijke conservatorium, een gemeenschapscentrum, horeca, een bibliotheek, ruimte voor tweedekansonderwijs en invullingen door de privésector. De ideeën circuleren nog volop en er moeten nog een aantal knopen worden doorgehakt.

Tijdelijke invulling

Omwille van de lange subsidieprocedures zullen de cascorestauratie en de definitieve invulling van deze hallen niet in de nabije toekomst kunnen starten. De beschikbare ruimte is echter zodanig mooi en gunstig gelegen dat het zonde zou zijn ze niet te laten meedraaien in de stedelijke dynamiek op de site. Daarom wil de stad in de leegstaande hallen tijdelijk gebruik toelaten, in afwachting van hun definitieve invulling. Zo kan die ruimte nu al optimaal worden benut en ingezet voor de vele vragen naar ruimte voor ontmoetingen, evenementen en allerlei (experimentele) activiteiten. Dat gebeurt zodra de veiligheid het toelaat en de actuele instandhoudingswerken achter de rug zijn.

In 2011 maakte het studiebureau Maat_Werk Architecten reeds een voorstudie een inventaris van alle schade en problemen.

Tijdens de instandhoudingswerken wordt de volledige dakstructuur aangepakt en verstevigd en worden zwammen verwijderd. Losse elementen worden verankerd, raam- en deuropeningen worden dichtgemaakt. Bijkomend komen er maatregelen om toekomstige regeninfiltratie in de hallen te vermijden. In een volgende fase van deze instandhoudingswerken worden werkzaamheden, waaronder elektriciteitswerken, uitgevoerd die ervoor zorgen dat tijdelijke activiteiten in de hallen mogelijk zijn.

Hal 4 dateert uit 1863 en was oorspronkelijk de grote montagehal voor locomotieven, waarvan een deel werd ingenomen door de ketelmakerij. De tussenhal, een langwerpig bakstenen gebouw tussen hal 4 en 5, werd gebouwd in 1882 en deed dienst als paswerkerij. Hal 5 werd in 1863 opgetrokken in baksteenarchitectuur en heeft dezelfde esthetische kenmerken als hal 4. Deze laatste is een grote hal met drie beuken die vroeger als montagehal voor de locomotieven diende. Hal 4 werd zes jaar geleden geteisterd door brand, waardoor de dakstructuur flink werd beschadigd. Hal 5 is een eerder smalle hal met houten spanten en centraal geplaatste gietijzeren zuilen met consoles. De totale oppervlakte van dit dubbele hallencomplex bedraagt meer dan 5.000 m².

Hal 9, een ruimte van 1.950 m², was oorspronkelijk een ketelmakerij, maar deed na 1931 dienst als werkplaats voor de herstelling van tenders en tractoren. In het ernaast gelegen atelier stonden werktuigmachines en gebeurde de herstelling van pompen en kranen voor de luchtdrukremmen. Haaks hierop stonden drie kleinere gebouwen, die fungeerden als kleedkamer, pijpenwerkplaats en ruimte voor generatoren.

De stad wil ook bekijken of de ruimte in hal 9 complementair ingezet kan worden met deze in de hallen 4 en 5 en het toekomstige academiegebouw dat deel uitmaakt van het Werkhuizenproject. Daarna moeten subsidiedossiers gemaakt worden. Dit alles zorgt ervoor dat het nog een tijdje zal duren vooraleer de volledige renovatie van de hallen 4 en 5 een feit zal zijn.

Naast hal 9 wordt een nieuw plein aangelegd. Dat krijgt de naam 'Werfplein'. Karel Vandenhende maakte hiervoor reeds een ontwerp. Het dossier is ingediend voor subsidies bij de Vlaamse overheid. De provincie kende al subsidies voor 20% van de verwachte kosten toe.

De omvorming van hal 9 tot jeugdcentrum zal in principe gebeuren aan de hand van ingrepen op vier plaatsen. Er komt een nieuwe, twee bouwlagen hoge voorbouw in staal en glas tegen de noordgevel van de hal. Dat is de lange gevel die uitkomt op de site van de Centrale Werkplaatsen. In deze voorbouw, opgevat als een smal volume, worden de kantoren van de jeugddienst en de administratieve functies ondergebracht. Het zal het jeugdcentrum zichtbaar maken vanop de site en vanaf de straat.

In de hal zelf komt een stapeling van blokvolumes die los staan van de bestaande wanden en die dienen als ateliers, leslokalen en vergaderruimtes. Om de ruimtelijkheid van de hal optimaal te behouden en de binnengevels van het gebouw maximaal te bewaren, bedachten de ontwerpers een opvallend systeem.

De hal wordt ingevuld door een asymmetrisch opgestelde groep losse volumes. Daardoor ontstaan er twee speelplekken met normale verhoudingen, binnen de immense lengte van de hal. Eén speelterrein is inzake oppervlakte vergelijkbaar met een minivoetbalveld, het andere met een basketbalveld. Tussen de volumes ontstaan nog andere kleinere speelruimtes.

Hoogteverschil

De buitenruimtes tussen de hal en de Karel Schurmansstraat en de Werkhuizenstraat kennen een aanzienlijk hoogteverschil met de omliggende straten. Er komt een strip van lokalen in de sleuf tussen de zuidgevel en de hoger gelegen Karel Schurmansstraat, voornamelijk voor opslag en berging. Door hellende vlakken en buitentrappen te voorzien, overbruggen de ontwerpers het hoogteverschil tussen de omliggende straten en de site en creëren ze zo snelle doorsteken voor voetgangers en fietsers.

Ten slotte wordt op de kop van de hal aan de Werkhuizenstraat een half ingegraven betonnen ontmoetingsruimte voor de avondjeugdwerking voorzien. Daardoor kan deze volledig onafhankelijk van de hal functioneren. De ondergrondse ontmoetingsruimte laat tevens activiteiten met geluidsversterking toe zonder daarbij de omwonenden te storen. - EC

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Bouwteam Nautilus wint competitie voor casino Middelkerke

Bouwteam Nautilus wint competitie voor casino Middelkerke

  De gemeente Middelkerke gunde op 9 september het ontwerp en de bouw van het nieuwe casinogebouw aan Bouwteam Nautilus. Samen met de heraanleg van het Epernayplein worden de kosten van de bouw van het casinoproject begroot op 41 miljoen[…]

Onderdelen ponton cruiseterminal op weg naar Antwerpen

Onderdelen ponton cruiseterminal op weg naar Antwerpen

WoninGent wil 2.150 nieuwe sociale woningen bouwen

WoninGent wil 2.150 nieuwe sociale woningen bouwen

Mechelen start eerste fase parkeergebouw Keerdoksite

Mechelen start eerste fase parkeergebouw Keerdoksite

Meer artikels