Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Voka maakt doorlichting van overheidsfinanciën

Gerelateerde onderwerpen :

,
Voka maakt doorlichting van overheidsfinanciën

© © Franz Pfluegl 2006 - Fotostudio Pfluegl, Rudolfsplatz 1, A-1010 Wien, Austria, Tel. +43-1-535 39 01, email: fotograf@pfluegl.at

Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, roept op om de begrotingstekorten niet verder te laten oplopen. Nu al zullen onze regeringen een forse begrotingsinspanning moeten leveren om de overheidsuitgaven onder controle houden. In plaats van extra uitgaven toe te voegen, moeten de uitgaven kritisch tegen het licht worden gehouden. In een expertenpaper somt Voka vijf aanbevelingen op om die belangrijke besparingsronde vorm te geven.
“De coronacrisis heeft diepe begrotingskraters geslagen. Het is tijd om de stevige coronasteunpakketten af te bouwen en ook te denken aan een relance van de overheidsfinanciën. We weten dat de sanering van de overheidsfinanciën die eraan komt een grotere inspanning zal vragen dan de maatregelen die de toenmalige premier Jean-Luc Dehaene destijds heeft doorgevoerd om België klaar te maken voor de eurozone. We roepen op om dit keer geen knip- en plakwerk te gebruiken, maar wel onze begrotingen van voor af aan opnieuw op te bouwen. Samen duurzaam groeien, is enkel mogelijk met een robuust en future proof begrotingsbeleid”, zegt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka.
 
In een Voka expertenpaper ontleden hoofdeconoom Bart Van Craeynest en senior adviseur Karl Collaerts de staat van onze overheidsfinanciën. Onze overheidsschuld was al wankel en de pandemie heeft daar nog een miljardenfactuur bovenop gelegd. Dankzij de stevige overheidsondersteuning bleef onze economie overeind en is structurele schade grotendeels vermeden.
De impact op de openbare financiën daarentegen is gigantisch. Vorig jaar liet ons land een ongezien begrotingstekort van 42,3 miljard € optekenen. De overheidsschuld klom naar 515 miljard € of 48.000 € per Belg (inclusief kinderen). Zulke tekorten zijn in ons land niet meer gezien sinds het begin van de jaren ’90 van vorige eeuw.
 
De structurele ontsporing van de begroting zit volledig aan de uitgavenkant. Terwijl de totale overheidsontvangsten rond 51% van het bbp zouden schommelen (boven de 50,1% van 2019), zouden de primaire overheidsuitgaven bij ongewijzigd beleid klimmen richting 55% van het bbp tegen 2026, duidelijk boven het pre-crisis niveau van 50,1%. Die toename in de jaarlijkse primaire overheidsuitgaven met 4,8% van het bbp, of bijna 23 miljard in euro’s van vandaag, komt voor drie vierden op rekening van de stijgende sociale uitgaven.
 
Collectieve verarming
 
“De extra uitgaven leiden tot een onhoudbaar begrotingstekort de komende jaren. We zullen ons land en onze economie structureel moeten hervormen om onze overheidsfinanciën betaalbaar te kunnen houden. Anders dreigt de collectieve verarming of het doorschuiven van facturen naar de jongeren”, zegt Bart Van Craeynest, hoofdeconoom bij Voka.
 
“In budgettair krappe tijden is het van groot belang om begrotingen op te stellen volgens de regels van de kunst. Een vergelijking van ons begrotingskader met dat van andere landen levert enkele nuttige aanbevelingen op voor ons budgettair beleid. Op basis daarvan stellen we met Voka vijf principes voorop bij het opmaken van de toekomstige begrotingen”, zegt Karl Collaerts, senior adviseur begroting bij Voka. We zetten ze hierna even op een rijtje.
 
Meerjarenramingen
 
Maak meerjarenramingen met bindende doelstellingen. Die verschaffen transparantie over de impact op middellange termijn. Dat is belangrijk, want de jaarbegroting brengt slechts de kostprijs in het eerste jaar in rekening.
 
Nederland kent al sinds 1994 een traditie van trendmatig begroten. Daarbij worden aan het begin van de legislatuur voor drie soorten uitgaven jaarlijkse uitgavenplafonds vastgesteld. In de loop van de legislatuur moet elke overschrijding van het uitgavenplafond in principe worden gecompenseerd binnen hetzelfde kader.
 
Begrotingsmarge
 
Zorg voor een ordelijk en integraal budgettair besluitvormingsproces. Een onafhankelijke studiegroep Begrotingsruimte formuleert negen maanden voor de verkiezingen een gezaghebbend advies over de beschikbare begrotingsmarge in de volgende legislatuur en over de kwantitatieve begrotingsnormen.
 
Dit advies wordt ter harte genomen in de partijprogramma’s. Het regeerakkoord wordt financieel doorgerekend door het Planbureau.
 
Correcte cijfers
 
Verbeter de raming en presentatie van de begrotingsmaatregelen. Er bestaat een inherent politieke verleiding om begrotingscijfers wat rooskleuriger voor te stellen. Andere lidstaten hebben specifieke spelregels in het leven geroepen om dat te vermijden.
Zo ramen in Nederland het Centraal Planbureau en het Ministerie van Financiën de belastingopbrengsten onafhankelijk van elkaar. Bij een substantieel verschil zoeken de instanties de oorzaken van de verschillen uit. Ook Duitsland doet dat.
 
Overleg

Er bestaat een intern begrotingskader om budgettaire discipline op alle beleidsniveaus af te dwingen. Het wordt echter onvoldoende toegepast bij gebrek aan consensus in het Overlegcomité.
 
Daardoor kan de Hoge Raad van Financiën de naleving van dit interne begrotingskader ook niet toetsen. Dit kan volgens Voka de gezondmaking van de overheidsfinanciën belemmeren.
 
Gericht beleid
 
Pas doordachte ‘spending reviews’ toe om gericht beleidsruimte te creëren. Het bestaande beleid moet regelmatig worden heroverwogen in functie van nieuwe maatschappelijke opgaven. Spending reviews kunnen daaraan een belangrijke bijdrage leveren.
Ze leveren onderbouwde doorlichtingen op van beleidsonderdelen op basis waarvan beleidsmakers dan doordachte beslissingen kunnen nemen. Het is volgens Voka positief dat verschillende overheden in dit land recent deze benadering omarmen. Het is nu zaak dit structureel te verankeren in het begrotingsproces.
OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

BMP overhandigt memorandum aan minister Matthias Diependaele

BMP overhandigt memorandum aan minister Matthias Diependaele

De sectorfederatie BouwMaterialenProducenten (BMP) overhandigde op 14 september zijn nieuwe memorandum op de site van Gyproc Saint-Gobain aan Vlaams minister van Financiën en Begroting, Wonen en Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele. In[…]

Nelissen Steenfabrieken viert 100ste verjaardag

Nelissen Steenfabrieken viert 100ste verjaardag

Steden en gemeenten blijven ook tijdens coronacrisis investeren

Steden en gemeenten blijven ook tijdens coronacrisis investeren

Bouwvakkers mogen opnieuw samen in camionette zitten

Bouwvakkers mogen opnieuw samen in camionette zitten

Meer artikels