Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Vlaamse professoren willen gewestplan afschaffen

Vlaamse professoren willen gewestplan afschaffen

(c) Filip Dujardin

In de jaren ‘70 van de vorige eeuw lanceerde de Belgische overheid 48 gewestplannen die de ruimtelijke ordening in ons land in goede banen moesten leiden. Vandaag, vijftig jaar later, stelt een groep academici en experts vast dat deze plannen niet meer stroken met de actuele maatschappelijke uitdagingen. Twee jaar geleden werd het voorstel ook al eens gelanceerd. Dat werd toen meteen naar de prullenmand verwezen door toenmalig Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege.
 

 

De onderzoekers (Universiteit Antwerpen en KU Leuven) lanceren verschillende voorstellen om komaf te maken met deze planologische erfenis. Op de tentoonstelling ‘BWMSTR-label Inspire to Expire’, die van 16 oktober tot 10 januari te zien is in deSingel Antwerpen, worden hun scenario’s voor de volledige of gedeeltelijke afschaffing van de gewestplannen gepresenteerd.
Ruim vijftig jaar geleden kwam de eerste Belgische wet op de ruimtelijke ordening tot stand, die vervolgens leidde tot de opmaak van gewestplannen. Deze plannen legden zeer gedetailleerd de bestemmingen vast voor het hele grondgebied. Hoewel ze aanvankelijk maar voor tien jaar bedoeld waren, zijn ze nog steeds van kracht. Ze bepalen nog steeds waar er gebouwd en niet gebouwd mag worden.
 
De Vlaamse ruimtelijke ordening is onlosmakelijk verbonden met de gewestplannen. De voorstudies van deze plannen bevatten destijds erg vooruitstrevende ideeën, maar in de verdere uitwerking domineerde steeds meer een ‘realpolitik’. Onder druk van grondeigenaars werd de oppervlakte woongebied op de plannen steeds groter. Ondertussen zijn de plannen niet meer aangepast aan de noden en wensen. Hoewel de vorige Vlaamse regering een betonstop afkondigde, laten de gewestplannen in de praktijk nog een ongebreidelde verstedelijking van het platteland toe. Daarmee leggen ze volgens de curatoren van de tentoonstelling een stevige hypotheek op onze toekomst.
 
“Vandaag is er binnen deze gewestplannen nog een zeer groot onbebouwd aanbod in de woongebieden, waar nog meer dan een miljoen woningen zouden kunnen gerealiseerd worden. Maar dat is niet nodig en ook niet wenselijk. Heel wat van die woongebieden situeren zich immers op slecht gelegen plaatsen. Bovendien kondigt de Vlaamse regering al enkele jaren aan om via een betonstop of bouwshift geen bijkomende open ruimte meer aan te snijden en bestaande kernen te verdichten”, zeggen de onderzoekers Tom Coppens, Pascal De Decker, Hans Leinfelder, Guy Vloebergh en Henri Lebbe, tevens de curatoren van de tentoonstelling.
 
Binnen het BWMSTR-label onderzochten deze academici en experten hoe het gewestplan tot stand kwam, maar vooral hoe we er terug vanaf kunnen geraken. De expo toont het resultaat van deze zoektocht. We leren hoe planologen de gewestplannen bedachten met de beste bedoelingen, maar ook hoe dit project in de loop der jaren verwaterde en zelfs contraproductief werd.
 
In samenwerking met het Departement Omgeving, het Team Vlaams Bouwmeester en de Vlaamse vereniging voor ruimtelijke planning, presenteert het Vlaams Architectuurinstituut verschillende scenario’s voor de afschaffing van de gewestplannen. Hiermee geven de curatoren de aftrap voor een maatschappelijke discussie over ons ruimtelijke beleid en wordt de vraag gesteld of we ons nog moeten laten leiden door beslissingen van vijftig jaar geleden.
 
“Het is, voor alle duidelijkheid, geen pleidooi tegen planning, maar een oproep om via een heruitgevonden planning, de nog resterende open ruimte en landschappen in Vlaanderen te redden”, aldus Guy Vloebergh.
 
Tijdens de vooropening van Inspire to expire op 15 oktober om 16 uur in deSingel aan de Desguinlei in Antwerpen, wordt alvast symbolisch afscheid genomen van het gewestplan. In vier sessies geven de curatoren toelichting bij hun onderzoek, gevolgd door een rondleiding op de tentoonstelling. De toegang is gratis, maar vooraf inschrijven via www.vai.be is verplicht.

 

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Planproces gestart voor Knoop-Zuid in Antwerpen

Planproces gestart voor Knoop-Zuid in Antwerpen

De herinrichting van de omgeving rond Knoop-Zuid of de ‘spaghettiknoop’ in Antwerpen is één van de belangrijke leefbaarheidsprojecten van het Toekomstverbond. Om de verkeersdoorstroming van verschillende vervoersmodi te[…]

Eén formulier voor minnelijke schikking bij bouwovertreding

Eén formulier voor minnelijke schikking bij bouwovertreding

Verkennend onderzoek 'Verkavelingswijken in transformatie'

Verkennend onderzoek 'Verkavelingswijken in transformatie'

Leuven richt Community Land Trust op

Leuven richt Community Land Trust op

Meer artikels