Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Visierapport schrijft doorbraakscenario's voor de technologische (r)evolutie

Gerelateerde onderwerpen :

Visierapport schrijft doorbraakscenario's voor de technologische (r)evolutie

De bouwsector is de grootste technologie-integrator. Slimme infrastructuur zal de vraag naar goed onderhouden wegen doen stijgen. En burgemeestersconvenanten kunnen een tastbare impact hebben als ze realistische doelen nastreven. Deze en andere vaststellingen werden geformuleerd tijdens het door VRT-anker Wim De Vilder gepresenteerde VCB-visierapport 2015 met als thema 'Doorbraken. Scenario's voor de technologische (r)evolutie' op dinsdagavond 29 september in het Brusselse hotel Le Plaza. Deze interactieve multimediavoorstelling werd gekruid met interviews en reportages. Bovendien konden de aanwezigen via een te downloaden app een aantal vragen beantwoorden.

De eerste publieksvraag tijdens de presentatie van dit visierapport, waaraan het WTCB inhoudelijk meewerkte, luidde: op welke vlakken verwacht u tegen 2020 de meest significante doorbraken voor de bouw: mobiliteit, hergebruik van materialen, ruimtelijke ordening, energie of ict' Alleen inzake ruimtelijke ordening verwachtten de respondenten geen grote evolutie.

Jef Lembrechts, VCB-voorzitter sinds mei, stelt dat deze beroepsorganisatie in haar 25-jarige bestaan een traditie van constructief overleg heeft opgebouwd op basis van gedegen studiewerk, zoals ook blijkt uit haar visierapport. Deze succesvolle aanpak wil hij voortzetten. 'Het VBOC (Vlaams Bouwoverlegcomité) is het oudste overlegorgaan in Vlaanderen tussen werkgevers, werknemers en regering. Daarop wil ik voortwerken. Ik wil de rol van de vertegenwoordigers in onze bestuursorganen herwaarderen en hen goed op voorhand informeren over wat we samen gaan bespreken, zodat ze met collega's uit beroepsfederaties en lokale bouwconfederaties kunnen overleggen. Zo wil ik tot gedragen beslissingen komen. Tegelijk wil ik rekening houden met de sterk gewijzigde economische en politieke context. Ten gevolge van de zesde staatshervorming heeft het Vlaamse sociale overleg aan belang gewonnen. Wij moeten daarin onze stem kunnen laten horen', formuleert hij zijn prioriteiten.

Ook het thema 'Doorbraken' past volgens hem daarin omdat de VCB de prioritaire taak heeft om leden te begeleiden op nieuwe markten zoals renovaties, compacter bouwen en de bouwteamformule. 'We moeten hen tijdig voorbereiden op nieuwe evoluties, die plots kunnen opduiken en het bouwproces grondig kunnen veranderen. Onze beroepsorganisatie moet daarop alert reageren zodat onze leden de trein niet missen. We moeten creatief leren omgaan met de budgettaire beperkingen van de overheden en gaan dus meedenken over pps en de werking van ESCO's (Energy Service Companies). We zoeken tevens instrumenten om de kennis van de VCB op al die terreinen maximaal beschikbaar te stellen in de verschillende geledingen van de beroepsorganisatie en aan de leden. De Confederatie Bouw moet net als onze bedrijven een kennisorganisatie worden. Nieuwe markten creëren nieuwe opleidingsbehoeften. Vanuit de VCB wil ik de rol van de lokale bouwconfederaties als verstrekkers van gepaste opleidingen versterken', belooft Jef Lembrechts.

Dit visierapport belicht de bouw als oplosser van grote maatschappelijke problemen.

Terwijl de klemtoon tijdens de vorige jaren lag op het economische belang van de bouw-, energie- en milieucluster benadrukt dit visierapport het maatschappelijke belang en belicht het de bouw als oplosser van grote maatschappelijke problemen. De Vlaamse regering formuleerde zopas haar langetermijnvisie op de Vlaamse maatschappij. Voor elk thema en iedere dimensie ten gronde (de circulaire economie, duaal leren, huisvesting, ') biedt de bouw-, energie- en milieucluster volgens de VCB nieuwe oplossingen. Die visie is niet realiseerbaar zonder deze cluster.

Doorbraken impliceren vaak nieuwe businessmodellen. Twee reportages (met Peter Valcke van MonaVisa over spanplafonds, akoestische plafonds en digitaal beprinte plafond- en wanddecoratie en met Stefan Carmans van de gelijknamige groep over hoogwaardig hergebruik van afvalstoffen met gebruik van hernieuwbare energie; de blueblocks van Carmans Blue Technology (BT) lenen zich voor keer-, scheidings- en geluidsmuren) tonen hoe deze twee bedrijfsleiders het bouwproces ten gronde hebben herdacht.

De bouw profileert zich als integrator van nieuwe technologieën, die steeds meer technieken inpast en steeds verder uitdeint. Er ontstaan meer connecties vanuit een minder traditionele hoek: ict (sterke digitalisering), nieuwe industriële processen (3D-printing), nanotechnologie (zonnecellen), microtechnologie (sensoren), '

Circulaire economie

De bouw fungeert ook als circulaire economie. 'Het aantal sloopvergunningen neemt toe. Ook het aanbod gerecycleerde granulaten zal door de energienormen blijven groeien. We schatten dat 20% van het woningenpark om energetische redenen zal moeten afgebroken worden omdat het door het E-peil te duur is om te renoveren', meldt de VCB. Ze wijst op het belang van selectief slopen en een traceerbaarheidssysteem (de sloopbeheersorganisatie Tracimat vzw), in eerste instantie tussen sloper en breker en in tweede instantie tussen breker en gebruiker van nieuwe bouwstof.

In zijn zoektocht naar nieuwe woonvormen ontwikkelde Bostoen in Eeklo een nieuw energie- en ruimtezuinig verkavelingsconcept met duurzame woningen met groendaken in een park, onverharde slingerende dreefjes en speelnatuur voor kinderen. Hierop aansluitend antwoordt het publiek dat de Vlaamse overheid voor nieuwbouw vooral het E-peil voort moet verlagen en tegelijk moet tussenbeide komen in de eigen inbreng voor leningen.

'De vergunningen evolueren vooral voor nieuwe huizen in negatieve zin (- 17%, tegenover - 3% voor flats) in vergelijking met de periode 2008-2014. Men leent op steeds latere leeftijd (in 2006 waren 43% van de ontleners tussen 18 en 34 jaar jong, in 2015 35%) omdat vandaag een hogere eigen inbreng is vereist: de gevraagde eigen inbreng evolueerde van 0 tot 10% vóór 2008 naar 10 tot 20% erna. Dat is te wijten aan de bankencrisis van 2008 en aan de energienormen die intussen werden ingevoerd. Tussen 2006 en vandaag zijn woningen 20.000 ' duurder geworden', merkt de VCB op. Ze vraagt een verzekering voor het deel van de eigen inbreng.

Eerder dit jaar sloten diverse organisaties, waaronder de VCB, een Renovatiepact met de Vlaamse regering. De VCB wijst op het E60-einddoel tegen 2050 (hierdoor zal veel moeten afgebroken worden; het renovatie- en afbraakritme is vandaag echter veel te laag) en op het belang van de woningpas van bestaande woningen met daarin een te volgen stappenplan, bv. de aanpassing van het dak zodat hieraan ook buitengevelisolatie kan worden toegevoegd. Hierbij mag men niet enkel sensibiliseren, maar moet men tevens verplichtingen opleggen op deelcomponenten. 'Voor renovatie bestaat geen echt systeem. We hebben tussenstappen nodig. De tussendoelstellingen mogen echter de langetermijndoelstelling niet in de weg staan', poneert de VCB.

Ze noemt doemscenario's van een volgebouwd Vlaanderen onrealistisch. Door de kleinere percelen en kleinere wooneenheden is stelselmatig minder ruimte voor wonen vereist. Als de overheid de bewoonbare oppervlakte op 16,5% houdt en tegen 2050 500.000 extra gezinnen wil gehuisvest zien, moet ze volgens de VCB afstappen van het verbod op een derde bouwlaag en op meer dan 25 woningen per ha. Tegelijk moeten de woonuitbreidingsgebieden (wug's) benut worden.

Zelfrijdende auto's zijn slechts mogelijk met een uitstekende transportinfrastructuur.

Daarnaast maakt de VCB zich zorgen over de wegenbouw, waar 26% van de tewerkstelling is verdwenen en het aantal aanbestedingen met 18% is afgenomen. Het aantal aanbestedingen op stedelijk en gemeentelijk niveau is met 40% gekrompen en er is geen beterschap: in de toekomst zullen de gemeentelijke investeringen nog sterk dalen volgens cijfers van de meerjarenbeleidscyclus. Andere financieringsmechanismen zoals de kilometerheffing voor vrachtwagens met een maximaal toegelaten massa van meer dan 3,5 ton vanaf 1 april 2016 kunnen soelaas bieden, tenminste als de meeste opbrengsten hiervan naar de wegenbouw gaan.

In de slimme infrastructuur van de toekomst zal de communicatie tussen voertuigen en infrastructuur steeds meer toenemen. 'We moeten meer evolueren naar het principe dat de gebruiker betaalt; men zal dus meer moeten rekenen en meten. Mensen zullen ook steeds beter geïnformeerd worden over de staat van de weg en de lengte van de files, wat de vraag naar goed onderhouden wegen zal doen toenemen. Ook zelfrijdende auto's zijn slechts mogelijk met een uitstekende transportinfrastructuur. Een intensiever gebruik van de wegen zal overigens de slijtage en dus de onderhoudskosten doen toenemen', beseft de VCB.

Huisbatterijen

Het publiek ziet vooral voor pv-panelen in combinatie met huisbatterijen de volgende vijf jaar het grootste ontwikkelingspotentieel, meer dan voor andere hernieuwbare energievormen zoals pv-panelen, warmtepompen, geothermie en warmtenetten. Volgens de VCB moeten we inzetten op de versterking van het net en streven naar de onafhankelijkheid ervan. Windmolens blijven belangrijk, warmtepompen hebben nog veel potentieel.

De overheid moet ruimte scheppen voor de creativiteit van aannemers.

Reportages met de EEG groep over slimme gebouwen en met Geert De Meyer van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) over diepe geothermie in de Kempen belichten twee relatief nieuwe fenomenen op energievlak. Hernieuwbare energie staat in het brandpunt van de actualiteit, met aandacht voor de zekerheid in de bevoorrading. De VCB stipt aan dat wind en zon stabiele energiebronnen kunnen worden dankzij batterijen. Hun capaciteit zal toenemen en hun prijs zal evenredig dalen, net zoals in het verleden bij pv-panelen. Geothermie en diepe geothermie zijn ook erg stabiel en kunnen aan de basisbehoeften voldoen, waarbij de pieken door andere bronnen kunnen opgevangen worden. Hun beperkte aandeel vandaag zal zeker toenemen. Ook warmtenetten gecombineerd met geothermie en met restwarmte zullen aan belang winnen.

De bouw-, energie- en milieucluster heeft nood aan partnerschappen om doorbraken te kunnen forceren. Leuven Klimaatneutraal 2030, waarbij de horecarijke Muntstraat fungeert als één van de 25 projecten, zet met coördinator Katrien Rycken alvast de toon. Bij burgemeestersconvenanten als LKN2030, die de Europese Commissie lanceerde om inspanningen van lokale overheden voor een duurzaam energiebeleid te steunen, is het belangrijk dat realistische doelstellingen worden vooropgezet die financierbaar zijn en realistische terugverdieneffecten genereren. Ze moeten een hefboom worden voor economische ontwikkeling en lokale tewerkstelling en een beter draagvlak scheppen voor vergunningen. Het Leuvense burgemeestersconvenant wil jaarlijks duizend woningen renoveren tegen 2030 en het autoverkeer met 10% terugdringen. In combinatie met dit convenant zal ook de restwarmte van InBev worden gebruikt.

Op het vlak van burgemeestersconvenanten in België doen o.m. de provincies Limburg en Antwerpen het goed; zo hebben alle gemeenten in de Kempen en Limburg zich geëngageerd dankzij de intercommunale en de provincie. Ook de 13 centrumsteden zijn vertegenwoordigd.

Volgens de Visie 2050 wil de Vlaamse overheid co-creatief zijn. Ze kan volgens de VCB als partner optreden in de sociale woningbouw (uitbreiding CBO), scholen (een nieuwe pps-aanpak), renovaties van gebouwen (uitbreiding ESCO's naar kleinere projecten, waarbij wordt ingezet op het gebouw in combinatie met de technische installaties) en brownfields (multifunctionele ontwikkeling). Via D&B (een bestek is in voorbereiding voor zorggebouwen) hoopt de VCB een aantal projecten te deblokkeren.

De VCB had ook Vlaams vice-minister-president en minister van Financiën, Begroting en Energie Annemie Turtelboom uitgenodigd. Jef Lembrechts drukt haar op het hart dat de Vlaamse regering een investeringsregering moet blijven en niet mag besparen op investeringen. 'Ze moet het kader scheppen waardoor ook gemeenten meer tot investeringen kunnen overgaan. Bij dossiers met zowel een gemeentelijk als een Vlaams aandeel mogen gemeenten in elk geval de investering niet blokkeren. Dat de Vlaamse overheid co-creatief moet zijn, moet ook gelden voor overheidsopdrachten. De overheid moet ruimte scheppen voor de creativiteit van aannemers. De laagste prijs is op het einde van de rit niet altijd het gunstigste aanbod. We willen meewerken aan pps-formules waarin we effectief onze bouwkennis kunnen uitspelen', benadrukt hij.

De Vlaamse regering moet volgens hem de renovatie van bestaande woningen versnellen met leningen en premies, maar ook met verplichtingen. Zonder verplichtingen op bestaande woningen zullen Vlamingen immers steeds meer afzien van nieuwbouw en bestaande woningen kopen zonder ze te renoveren.

'Nieuwbouw wordt te zwaar bestraft in vergelijking met renovatie, maar blijft noodzakelijk om de extra huishoudens te kunnen huisvesten. De Vlaamse overheid moet ervoor zorgen dat nieuwbouw betaalbaar blijft en nieuwe E-peilen meer dan een jaar vooraf aankondigen. Wat is het nut van een almaar lager E-peil voor nieuwbouw als gezinnen daardoor geen nieuwe woningen meer kunnen betalen' Bovendien moet de Vlaamse overheid oneerlijke concurrentie tegengaan. De inschakeling van onderaannemers met een erkenning is daarbij cruciaal. Belgische aannemers moeten aan de eisen van de vestigingswet beantwoorden. Het is nu een Vlaamse bevoegdheid om erop toe te zien dat buitenlandse aannemers ook aan kwaliteitseisen voldoen. Om onze eigen jongeren voldoende kansen te geven op de arbeidsmarkt moeten bedrijven voor hun aanwerving gebruik kunnen maken van de doelgroepenkorting die de Vlaamse overheid uitwerkt. We juichen het duaal leren toe en koesteren hierbij zeer hoge verwachtingen', stelt de VCB-voorzitter.

Renovatiepact

Minister Turtelboom verwacht veel van het Renovatiepact dat met 34 sectororganisaties werd gesloten. Ze wijst ook op het belang van een totaalaanpak en wijkrenovaties. 'We gaan voor een combinatie van energieleningen en energiepremies. Het bedrag werd reeds opgetrokken van 15 naar 30 miljoen ' en wordt volgend jaar verhoogd naar 45 miljoen '. Waarvoor je een lening kan aangaan, kan je een premie krijgen. We willen de premies op termijn doen dalen, want van uitstel komt afstel. Uit onderzoek in Engeland blijkt de grootste hinderpaal om het dak te renoveren trouwens het ongemak dat men hiervoor de zolder moet opruimen. Bij de woningpas mag betutteling geen rol spelen. In het najaar beginnen we met de concrete uitwerking van de premies en de pas', verklaart ze.

Turtelboom verlaagde de schenkingsrechten en voegde er een groene incentive aan toe. 'De schenkingsrechten zijn nog lager als je binnen de vijf jaar na de schenking het gekregen goed renoveert voor minstens 10.000 ' om de energie-efficiëntie te verbeteren, waarbij de werkzaamheden worden uitgevoerd door een erkende aannemer. Er is een verhoogde interesse, meldt het notariaat. Wat pps betreft, was de balans op een bepaald moment niet meer in evenwicht. Daardoor heeft Europa gezegd dat de investeringskost van deze constructies buiten de begrotingsbudgetten mag gehouden worden (ESR-neutraliteit)', besluit de minister.

Aan het eind van de presentatie van haar visierapport huldigde de VCB samen met Federale Verzekering voor de tiende maal een aantal Jonge Vlaamse Aannemers. Tom Meeus, gedelegeerd bestuurder en ceo bij Federale Verzekering, en minister Turtelboom overhandigden de vijf laureaten een beeld van Mie Bogaerts. De kunstenares ontwierp n.a.v. deze tiende uitreiking een volledig nieuw beeld in het teken van het thema 'Doorbraak door samenwerking'. Twee bronzen figuren geven een blokje speksteen door. De hoogste figuur steekt het blokje uit de steiger om zo de doorbraak te visualiseren.

De jonge bedrijfsleiders werden gekozen in nauw overleg met de lokale bouwconfederaties op basis van twee criteria: hun performantie en hun inzet voor de beroepsorganisatie. In de categorie Algemene Bouw ging de onderscheiding naar Dries D'hoore, zaakvoerder van D'hoore Construct algemene bouwonderneming bvba en DS Construct bvba. De algemene bouwonderneming ontstond door de overname zowat tien jaar geleden van bouwonderneming Deschrijver bvba; DS Construct is meer vastgoedgericht. De laureaat richt zich op alle bouwprojecten in de wijde omgeving van Zuienkerke. Hij is ook bestuurder van Jongbouw West-Vlaanderen.

Nieuwe niches

In de categorie 'Infrastructuur' vielen Carl Van Rooy van Van Rooy-ABK en Steven Lisens van Baldewijns grond- en wegenwerken in de prijzen. Baldewijns werd in 1984 opgericht en is gespecialiseerd in grond- en afbraakwerken. Het ontwikkelde nieuwe niches zoals de combinatie van weg- en grondwerken met baggerwerken en is een pionier in het gebruik van gps-gestuurde machines. Zoon Steven Lisens staat mee in voor het dagelijkse management. Van Rooy startte na een specialisatie van 15 jaar in funderingstechnieken (Van Rooy-FBT) in de groep met de afdeling Van Rooy-ABK die zich toelegt op betonkelders, betonwerken en gepolierde betonvloeren.

In de categorie 'Afwerking' werden Bertrand Schrevens en Dennis en Joris Verschueren bekroond. Bertrand Schrevens is gedelegeerd bestuurder van nv Kulapro, gespecialiseerd in interieurinrichtingen. In 2007 werd het bedrijf met Bertrand en vader Theo Schrevens overgenomen en nam het een nieuwe start. Aluminiumconstructie Verschueren wordt geleid door de broers Dennis en Joris Verschueren. Ze volgden enkele jaren geleden hun ouders Marcel en Lydia Verschueren op, die 45 jaar geleden het familiebedrijf startten. De firma stelt 13 mensen tewerk en nam begin 2012 haar intrek in een nieuw bedrijfsgebouw met toonzaal in de kmo-zone Heihoek in Sint-Niklaas.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Projectontwikkelaars vragen meer rechtszekerheid

Projectontwikkelaars vragen meer rechtszekerheid

Real.Gent, de nieuwe vlag voor het Gentse Vastgoedevent, legt een aantal pijnpunten bloot. Misschien wel het meest prangende is dat projectontwikkelaars uit Gent, en waarschijnlijk ook tot ver daarbuiten, schreeuwen om meer rechtszekerheid voor[…]

05/12/2019 | MobiliteitProjecten
Nieuwe vereniging voor jonge vastgoedprofessionals

Nieuwe vereniging voor jonge vastgoedprofessionals

Gents Vastgoedevent wordt Real.Gent

Gents Vastgoedevent wordt Real.Gent

Wienerberger wint eerste Ufemat-prijs voor duurzame verpakking

Wienerberger wint eerste Ufemat-prijs voor duurzame verpakking

Meer artikels