Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Verruimen aanbod sociale woningen is meer dan alleen maar grond kopen

Verruimen aanbod sociale woningen is meer dan alleen maar grond kopen

Alle sociale huisvestingsmaat­schappijen samen kochten sinds 2009 meer dan 502 ha of 5.026.303,35 m² bouwgronden om sociale woningen te bouwen. Dat is zowat de totale oppervlakte van meer dan duizend voetbalvelden. Volgens de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen (VHM) is dat echter ruim onvoldoende om aan de vraag te voldoen. Op dit ogenblik staan ongeveer 80.000 gezinnen op de wachtlijst en de reële behoefte zou nog groter zijn. Tegen 2025 moeten er ongeveer 60.000 sociale woningen bijkomen: 40.000 huurwoningen en 20.000 koopwoningen.

De cijfers werden opgevraagd door Vlaams volksvertegenwoordiger Lorin Parys, tevens voorzitter van de commissie Wonen. Die stelt dat het huidige ritme inzake sociale woningbouw veel te laag ligt om aan de grote vraag te voldoen. Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans reageert dat het aanbod aan sociale woningen ook op andere manieren kan worden uitgebreid dan door nieuwbouw en grondaankopen. Ze wijst op de mogelijkheden van tijdelijke contracten, investeringen in renovatie en het inschakelen van private actoren om de wachtlijsten aan te pakken.

Er zijn sterke verschillen op te merken tussen de vijf Vlaamse provincies.

Sociale huisvestingsmaatschappijen hebben gronden nodig om woningen op te bouwen die ze dan later kunnen verkopen of verhuren. Die grondbank kende sinds 2009 een groei met duizenden percelen. Het betreft zowel gekochte of onteigende gronden, als gronden die ter beschikking worden gesteld via erfpacht of opstal. Bovendien gaat het hier niet enkel over onbebouwde grond, maar ook over gronden waarop zich nog te slopen gebouwen bevinden. Er zijn sterke verschillen op te merken tussen de vijf Vlaamse provincies. Zo werden in Vlaams-Brabant opvallend minder bouwgronden gekocht voor sociale woningen dan in de andere provincies.

'In Vlaams-Brabant gaat het om de aankoop van 376.208,2 m² bouwgrond voor sociale woningen, in Oost-Vlaanderen om 1.592.547 m². In de provincie Antwerpen betreft het 1.214.327,58 m² bouwgronden, in West-Vlaanderen 943.361,35 m² en in Limburg 899.858,97 m². Het is algemeen bekend dat vooral Vlaams-Brabant moeite heeft om het bindend sociaal objectief (bso) te verwezenlijken. De cijfers tonen ook aan waarom: er worden te weinig gronden gekocht. Het is immers niet gemakkelijk om geschikte gronden te vinden in de streek rond de hoofdstad. Nu reeds betalen sociale huisvestingsmaatschappijen in Vlaams-Brabant de hoogste grondprijzen van alle provincies. Sommige gemeenten hebben historische grondvoorraden en moeten dus minder gronden aankopen om hun bso te halen. Dat is een mogelijke verklaring voor de intergemeentelijke verschillen, maar dat neemt niet weg dat vooral Vlaams-Brabant de komende jaren een sterke inhaaloperatie moet maken om de doelstellingen voor het bouwen van sociale huurwoningen te halen', analyseert Parys de cijfers.

Vlaanderen telt vandaag zo'n 150.000 sociale woningen. Tegen 2025 moet iedere gemeente over 9% sociale woningen beschikken, dat betekent dat er zo'n 45.000 sociale huurwoningen zullen bijkomen. Dat groeipad werd reeds in 2009 in het leven geroepen. Die 9%-norm zal ook voor een spreiding van sociale woningen over gans Vlaanderen zorgen want iedere gemeente moet zijn verantwoordelijkheid opnemen.

Voor Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans is het verruimen van het aanbod aan sociale woningen echter meer dan alleen maar gronden kopen. Daarvoor gelden immers geen budgettaire beperkingen. De minister wil het sociale huurpatrimonium de komende jaren uitbreiden door niet enkel in te zetten op nieuwbouw en het kopen van gronden maar ook door het invoeren van tijdelijke contracten, investeringen in renovatie en het stimuleren van private actoren.

Zo moet de binnenkort aangepaste regelgeving ervoor zorgen dat een sociale huurder die daartoe de mogelijkheden heeft, sneller doorstroomt naar de private huurmarkt. Vandaag worden immers meer dan 11.000 sociale woningen of ongeveer 7,5% van het patrimonium bewoond door personen die over een inkomen beschikken dat ruim boven de maximale inkomensgrenzen ligt. Door voor nieuwe huurders tijdelijke contracten in te voeren kan worden bekomen dat die sneller doorstromen naar de private huur- of koopmarkt. Vandaag loopt zo'n contract nog levenslang. De huidige huurders behouden hun contract.

Daarnaast worden heel wat sociale woningen niet optimaal benut. In 10% van de woningen staan één of meerdere kamers leeg. Door de mensen met minstens twee leegstaande kamers te laten doorstromen naar een gepaste sociale woning of appartement in de buurt van hun vorige verblijfplaats kan ruimte worden gemaakt voor de vele gezinnen die op de wachtlijst staan. Ook die maatregel zal enkel gelden voor nieuwe contracten.

Er wordt tevens volop geïnvesteerd in de renovatie van het bestaande patrimonium. Jaarlijks wordt hieraan ruim 200 miljoen ' besteed. Hierdoor worden vooral in de grote steden renovatienoden weggewerkt die zich de voorbije jaren hebben ontwikkeld. De sociale huurder krijgt in dit systeem een perfect gerenoveerde en energiezuinige woning in handen. Dat is een forse verbetering want nog al te vaak wordt vastgesteld dat de energiefactuur van de verouderde woningen hoger is dan de eigenlijke huur.

'Vandaag zien we het aantal projecten die zullen worden gerealiseerd stijgen. Vooral nieuwbouw en vervangingsbouw zijn sterk bezig. De halfjaarcijfers voor 2015 wijzen erop dat de cijfers van vorig jaar overtroffen zullen worden. Om nog sneller te kunnen gaan, passen we de regelgeving aan zodat ook private actoren de kans krijgen sociale woningen vrijwillig te bouwen met de garantie die te kunnen verkopen aan een sociale huisvestingsmaatschappij. Dat kon tot op heden niet. Op deze manier kunnen private actoren ook eigen gronden inbrengen. Daarnaast blijven we inzetten op het uitbreiden van het aantal woningen dat via een sociaal verhuurkantoor (momenteel zowat 8.000 woningen) verhuurd wordt. Ook hier speelt de private sector een belangrijke rol', verklaart Liesbeth Homans.

De ambitieuze bouw- en renovatieplannen zorgen er echter ook voor dat de sociale huisvestingsmaatschappijen (shm's) hun handen vol hebben en beroep moeten kunnen doen op heel wat expertise. Voor een kleine shm is dit niet zo eenvoudig. Daarom bevat het Vlaamse regeerakkoord een passage over fusies. 'De shm van de toekomst zal over minstens 1.000 woningen moeten beschikken. Op die manier kan ze slagkrachtig genoeg zijn en voldoende expertise in eigen huis halen. Ook zullen ze zo heel wat efficiënter kunnen werken. Heel wat 'overheadkosten' zullen immers verdwijnen waardoor bijkomende middelen kunnen aangewend worden ten voordele van de huurder', besluit minister Homans.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Quarantaine-maatregel kan bouwwerven vertragen

Quarantaine-maatregel kan bouwwerven vertragen

Het coronavirus slaat momenteel weer wild om zich heen en de overheid heeft door capaciteitsproblemen de teststrategie bijgestuurd. Wie een risicocontact heeft gehad of terugkomt uit een rode zone, maar geen ziektesymptomen vertoont, wordt niet[…]

Belgische klanten kunnen elektrische Volvo-machines reserveren

Belgische klanten kunnen elektrische Volvo-machines reserveren

Antwerpen test flexibele snelheidsdrempels

Antwerpen test flexibele snelheidsdrempels

Stijgende woningprijzen maken nieuwbouw interessanter

Stijgende woningprijzen maken nieuwbouw interessanter