Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Verantwoording van abnormale prijzen

Gerelateerde onderwerpen :

In onze rubriek van 17 april hadden wij het over offertes met abnormale prijzen en zagen we dat dergelijke offertes, na ondervraging van de inschrijver en onderzoek door de aanbestedende overheid, met een absolute onregelmatigheid worden gesanctioneerd. In deze rubriek gaan we even door op dit thema en geven enkele voorbeelden uit de rechtspraak, die ons leren op welke wijze een inschrijver zijn abnormaal geachte prijzen beter niet tracht te verantwoorden. We beperken ons dus tot de gevallen waarbij de verantwoording door de inschrijver als onvoldoende werd beschouwd.

Geen loutere bevestiging

Artikel 21 § 3, vierde lid KB 15 juli 2011 (plaatsing) geeft aan (niet limitatief) met welke verantwoordingen de aanbestedende overheid rekening kan houden om een abnormaal geachte prijs toch als normaal te beschouwen. Deze opsomming is evenwel vrij algemeen geformuleerd en biedt niet veel houvast.

De Raad van State heeft er herhaaldelijk op gewezen dat de inschrijver die een verzoek tot prijsverantwoording ontvangt, moet weten dat dit een ernstige aangelegenheid is en dat hij zich ervan dient bewust te zijn dat hij zijn prijzen concreet en onderbouwd dient te verantwoorden aangezien hij het risico loopt dat zijn offerte onregelmatig wordt verklaard.

De blote bewering van de inschrijver, zonder enige cijfermatige gegevens, dat hij zijn prijzen opnieuw heeft onderzocht, dat deze marktconform zijn en een volledig conforme uitvoering waarborgen, vormt geen voldoende verantwoording, maar is in feite een loutere bevestiging van de prijs zonder enige concrete rechtvaardiging. Het is dus niet voldoende te stellen dat de bewuste prijzen in overeenstemming zijn met het bijzonder bestek of dat de werken zullen uitgevoerd worden 'volgens de regels van de kunst'. Dergelijke verklaring is te vaag en toont niet aan welke concrete en objectieve factoren de abnormale prijzen rechtvaardigen.

De verwijzing naar vorige opdrachten, die aan dezelfde prijzen werden uitgevoerd, biedt ook niet altijd het gewenste soelaas, zeker niet wanneer de inschrijver zich beperkt tot een overzicht van de uitgevoerde werken, met, naast de opdrachtgever en de aard van de werken, de vermelding van het totaalbedrag, alsook de datum van de voltooiing. De Raad van State was van oordeel dat niet kan worden ingezien hoe de aanbestedende overheid uit deze summiere gegevens moest afleiden dat de prijzen voor de betrokken posten normaal waren.

Soms trachten inschrijvers abnormale prijzen te verantwoorden door te verwijzen naar de prijsofferte van een onderaannemer en naar de kleine winstmarge die zij hierop hebben genomen. Alhoewel ook dergelijke verantwoording niet zo maar zonder enig onderzoek door de aanbestedende overheid mag worden afgewimpeld, kan toch niet ontkend worden dat het probleem aldus verschoven wordt naar de onderaannemer, die dan op zijn beurt ' via de inschrijver ' een uitleg zou moeten kunnen verstrekken over de door hem gehanteerde prijzen. Het komt er tenslotte op aan dat de aanbestedende overheid zekerheid krijgt dat hetgeen aangeboden wordt conform is met de bestekbepalingen en dat de aangeboden prijzen een perfecte uitvoering waarborgen. Het is immers niet zo dat de aanbestedende overheid voetstoots zou moeten aannemen dat de onderaannemers wel normale prijzen hebben opgegeven en dat, als zij dat toch niet gedaan hebben, zulks wel gecompenseerd zou zijn door het bedrag van de winstmarge.

Er bestaat geen enkel beletsel om de prijsofferte van een leverancier of onderaannemer bij de prijsverantwoording te voegen, maar het enkel voorleggen van een offerte van een leverancier of onderaannemer, die de door het bestuur als abnormaal aangemerkte prijs bevestigt, kan in beginsel niet worden beschouwd als een concreet onderbouwde prijsverantwoording. Een dergelijke loutere mededeling van de prijzen van een leverancier of onderaannemer geeft op zich niet aan welke concrete en objectieve factoren de abnormale prijzen rechtvaardigen.

Het Verslag aan de Koning bij het KB plaatsing vermeldt dan ook volkomen terecht dat de inschrijver zich ter verantwoording van zijn prijs niet kan beperken tot een verwijzing naar de prijs van een onderaannemer, vermeerderd met een winstmarge. In dat geval moet de inschrijver eerst de prijs van de onderaannemer verantwoorden.

Toepassingsgevallen

De recente rechtspraak van de Raad van State is op dit vlak ook stellig leerzaam. Aldus oordeelde de Raad (nr. 226.596) dat een lage prijs voor de post 'werfinrichting' (slechts 37,5% van het gemiddelde van de prijzen voor dezelfde post van de andere inschrijvers) niet wordt verantwoord door louter te stellen dat de inschrijver zelf in eigendom beschikt over al het nodige materieel en dat dit materieel volledig afgeschreven is, wanneer daarbij geen enkel boekhoudkundige stuk wordt voorgelegd. Het betreft een loutere affirmatie, die de prijs niet gedetailleerd verantwoordt. In een andere zaak aanvaardde de Raad van State (nr. 230.258) wel dat een inschrijver lagere eenheidsprijzen voor sommige posten kon aanbieden door het feit dat zijn materieel volledig afgeschreven was, weliswaar in combinatie met andere rechtvaardigingsgronden, zoals de mogelijkheid om voorkeurtarieven te bekomen in de sector van recyclage en revalorisatie van afval. De volledige afschrijving van het materieel kan aanvaard worden voor de post 'asbestverwijdering' in samenhang met andere rechtvaardigingsgronden, zoals de ervaring van meer dan dertig jaar van de gespecialiseerde onderaannemer, diens bekwaamheid om grotere reducties te verkrijgen van zijn leveranciers en controle-organismen en het feit te behoren tot een grote groep, waardoor hij betere prijzen kan krijgen en grotere ristorno's.

De bewering dat de verplaatsingskosten gering zijn ' gelet op de beperkte afstand tot de bouwplaats ' kan enkel maar als bijzonder element ter verantwoording van de opgegeven prijs in aanmerking genomen worden indien het kan teruggekoppeld worden naar 'uitzonderlijk gunstige omstandigheden waarvan de inschrijver kan profiteren', waardoor hij zich daadwerkelijk onderscheidt van de andere inschrijvers (nr. 226.596).

De aanbestedende overheid verwerpt terecht de prijsverantwoording van de ondervraagde inschrijver wanneer de naar voren geschoven verantwoordingselementen met betrekking tot de dichte ligging van het bedrijf en het familiale karakter ervan, hoewel aannemelijk, niet cijfermatig worden vertaald in een financieel verschil ten opzichte van de andere inschrijvers (nr. 230.239).

Het moderne machinepark van de inschrijver en het feit dat hij beschikt over een eigen atelier en gemotiveerd en bekwaam personeel, zijn elementen die eventueel voor elke inschrijver in aanmerking kunnen worden genomen. De inschrijver moet aantonen in zijn prijsverantwoording hoe deze elementen hem concreet bevoordelen in zijn prijsvorming (nr. 229. 596).

Uit het voorgaande mag men dus niet concluderen dat de hierboven aangevoerde verantwoordingen altijd kunnen verworpen worden. De Raad van State is daaromtrent iets genuanceerder en stelt enkel dat het niet voldoende is zich louter te beroepen op bv. de afschrijving van het machinepark of op de gunstige prijzen van een onderaannemer of leverancier, enzovoorts ' De inschrijver moet bovendien kunnen aantonen op welke wijze deze elementen hem toelaten meer gunstige prijzen met betrekking tot de betrokken opdracht aan te bieden. Dit gebeurt ongetwijfeld best aan de hand van concrete cijfermatige gegevens, gestaafd door de nodige bewijsstukken.

Willy Abbeloos

Meer over deze materie, lees je in Kroniek Overheidsopdrachten (auteur Willy Abbeloos), uitgave Bouwkroniek/EBP, 2014, deel I en II, (295 ', inclusief 6% ' ' exclusief 15 ' verzendkosten) te bestellen via consult@ebp.be.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Tips & Tricks

Tips & Tricks

In een deze reeks, exclusief voor Bouwkroniek, geven we praktische en haalbare tips om de slaagkansen van je offertes gevoelig te verhogen.

23/10/2020 |
Schadevergoeding uitgewonnen inschrijver: een loop met hindernissen!

Schadevergoeding uitgewonnen inschrijver: een loop met hindernissen!

Eén formulier voor minnelijke schikking bij bouwovertreding

Eén formulier voor minnelijke schikking bij bouwovertreding

Beroepsprocedures vergunningsbetwistingen worden sterk ingekort

Beroepsprocedures vergunningsbetwistingen worden sterk ingekort

Meer artikels