Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Veel bedenkingen bij Mobiscore

Gerelateerde onderwerpen :

Veel bedenkingen bij Mobiscore

© ©Helmut Seisenberger - stock.adobe.com

Voor elke woning in Vlaanderen kan voortaan een Mobiscore berekend worden. Die geeft aan hoe goed voorzieningen voor openbaar vervoer, onderwijs, winkels en diensten, ontspanning, sport en cultuur, gezondheid en zorg, te voet of met de fiets bereikbaar zijn. De score en wat daaraan al dan niet gekoppeld zou worden, zorgt voor heel wat beroering. Peter Reekmans, burgemeester van plattelandsgemeente Glabbeek, wil de Mobiscore zelfs juridisch aanvechten en ook bij gemeenten en kleinere steden wordt volop gediscussieerd over de Mobiscore.

De Mobiscore werd, toen nog als M-peil, voor het eerst uit de hoed getoverd door voormalig Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V). Bij N-VA en Open Vld waren ze toen helemaal niet enthousiast. De ‘nieuwe’ Mobiscore is volgens uittredend Vlaams minister van Omgeving Koen Van den Heuvel goedgekeurd door de voltallige Vlaamse regering, al lijkt er opnieuw weinig enthousiasme te bespeuren bij de andere (uittredende) Vlaamse regeringspartners. Van den Heuvel benadrukt op Twitter dat het niet de bedoeling is om de Mobiscore in te zetten voor fiscale doeleinden, zoals een waardebepaling van de woning. “Dat geldt voor mezelf en voor de partij. De koppeling van de Mobiscore met fiscaliteit komt er niet nu en niet in de toekomst”, klinkt het bij Van den Heuvel.

Vlaams Bouwmeester Leo Van den Broeck ziet dan weer wel heil in zo’n koppeling. “Maar dan niet bestraffend, maar wel motiverend”, benadrukte hij in De Zevende Dag. “Met zijn voorstel om voortaan vastgoedbelastingen te koppelen aan de Mobiscore zaait de Bouwmeester opnieuw onrust bij eigenaars, huurders en handelaars”, meent uittredend Vlaams minister van Financiën en Begroting Lydia Peeters (Open Vld).



De Mobiscore is voorlopig een sensibiliserend en vrijwillig instrument dat immobiliënkantoren kunnen integreren in de zoekertjes van woningen die op hun website of via andere kanalen te koop aangeboden worden. Het departement Omgeving van de Vlaamse overheid werkt voor de Mobiscore samen met verschillende vastgoedpartners. De Mobiscore wordt ook geïntegreerd in de Vlaamse Woningpas, een digitaal paspoort dat beschikbare informatie over een huis bundelt.

Bij de keuze van een nieuwe woning spelen allerlei overwegingen. Steeds meer wordt die keuze ook bepaald door de bereikbaarheid en nabijheid van voorzieningen. Immosites bieden soms al informatie aan over voorzieningen in de buurt en gebruiken hiervoor een eigen methode. Met de Mobiscore wil het departement Omgeving een uniforme tool voor heel Vlaanderen aanbieden om de bereikbaarheid van voorzieningen op een duurzame manier (te voet of met de fiets) inzichtelijk te maken.

Berekening

De Mobiscore werd ontwikkeld door onderzoeksbureau Transport & Mobility Leuven, adviesbureau Traject en digitaal bureau Marlon in opdracht van het departement Omgeving. De Mobiscore is gebaseerd op een berekening van de milieu-impact van mogelijke verplaatsingen die een gemiddelde Vlaming vanuit een specifieke locatie zou maken. Bij de berekening van die milieu-impact wordt rekening gehouden met verschillende types van voorzieningen (winkels en diensten; onderwijs; gezondheid en zorg; ontspanning, sport en cultuur) en belangrijke openbaar vervoerhaltes die al dan niet aanwezig zijn in de buurt van de locatie. Voorzieningen zoals een bushalte, school, bank- of postkantoor, voedingswinkel, apotheker of bibliotheek die op wandel- of fietsafstand zijn gelegen, zorgen voor een kleinere milieu-impact dan voorzieningen verder weg. De aanwezigheid van een belangrijke openbaar vervoerhalte in de buurt zorgt voor een duurzamer verplaatsingspatroon naar verder weg gelegen bestemmingen. Voor de berekening van de Mobiscore wordt gebruik gemaakt van het bestaande datamodel Ontwikkelingskansen van het departement Omgeving, van het Onderzoek Verplaatsingsgedrag van het departement Mobiliteit en Openbare Werken en van de MIRA-studie Internalisering van externe kosten van transport in Vlaanderen. De gegevens dateren van 2016. De Mobiscore kan voor elke woning berekend worden via de website www.mobiscore.be. Op de website is ook meer info terug te vinden over de achtergrond en de score-berekening.

Vlaams minister Lydia Peeters is boos over de uitspraken van de Vlaamse Bouwmeester Leo Van Broeck. Ze wijst erop dat het vervangen van het kadastraal inkomen (ki) als grondslag van de onroerende voorheffing een grote hervorming is die veel impact kan hebben op het vermogen van heel wat Vlamingen. “Mijn partij en ikzelf passen ervoor om dergelijke belastingen in de toekomst zomaar eenzijdig aan een instrument te koppelen waarvan nog niet geweten is welke effecten dit zal hebben op de verdeling van de fiscale lasten en de woningprijzen”, stelt Peeters.

Lydia Peeters heeft nog meer bedenkingen. “De tool geeft interessante en nuttige informatie, maar die is tegelijk veel te beperkt om op basis daarvan fiscale maatregelen in te voeren”, zegt de minister. “De Mobiscore wordt sterk gestuurd door de afstand tot een knooppunt en dus de inplanting ten opzichte van treinstations. Ik heb daar grote bedenkingen bij. Ik verwijs naar de conclusies van de onderliggende studie van het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek (VITO) over deze knooppunten. Deze dateert van 2016 en is gebaseerd op cijfers van 2009 tot 2014. Het VITO wijst zelf op de relativiteit van de conclusies, omdat ze gebaseerd zijn op oude gegevens die bovendien tijdelijk en dynamisch zijn. De studie zou om de drie tot vijf jaar bijgewerkt moeten worden.”

Zo houdt de tool rekening met de gemiddelde milieukosten van verplaatsingen: “Dat wil dus zeggen dat de score van iemand met een elektrische wagen zwaar onderschat wordt omdat zulke wagens momenteel nog maar weinig rondrijden op onze wegen. Ook met de aanwezigheid van fietssnelwegen werd geen rekening gehouden, noch met grensoverschrijdende openbaar vervoermogelijkheden.” Daarnaast heeft de minister bedenkingen bij het feit dat op sommige plaatsen een woning in de dorpskern dezelfde Mobiscore oplevert als aan de rand van diezelfde gemeente.

Het voorstel van de Vlaamse Bouwmeester om bij de hervorming van de onroerende voorheffing niet langer het kadastraal inkomen maar de Mobiscore als basis te hanteren, is te beperkend, meent Lydia Peeters. Ze is niet tegen een herziening van de grondslag, maar vindt dat men bij een hervorming ook met andere factoren rekening moet houden dan enkel met de ruimtelijke inplanting van een woning.

“Ook de inspanningen van eigenaars om bijvoorbeeld de energie-efficiëntie van een woning te verhogen of om hernieuwbare energie te integreren, kunnen mee in rekening worden gebracht. Er zijn dus meer doelstellingen te realiseren dan de Vlamingen naar de stad te jagen”, zegt Lydia Peeters.

Ze waarschuwt er ook voor dat de herverdelingseffecten van een hervorming niet te onderschatten zijn en dat op zijn minst een doorgedreven simulatie vooraf noodzakelijk is. Bij de Vlaamse administratie loopt overigens een onderzoeksproject naar een nieuwe grondslag. Dat zal eind dit jaar resultaten opleveren. Minister Lydia Peeters wenst niet vooruit te lopen op de resultaten van deze studie.
Onrechtvaardig
Het voorstel van Van Broeck om dus hogere premies en meer belastingvoordeel te geven voor wie ergens gaat wonen met een goede Mobiscore, vindt de minister totaal onrechtvaardig. Het houdt ook in dat mensen die nu op een plaats wonen met een lagere Mobiscore zouden aankijken tegen een plotse waardevermindering van hun eigendom. “Wat dan met al die mensen die iets kochten voordat deze tool er was? Zij kunnen hun woning niet ineens verplaatsen naar een andere plek”, aldus de minister.

“De uitspraken van de Vlaamse Bouwmeester maken mij enorm ongerust. En met mij vele eigenaars, huurders en handelaars die misschien een minder goede Mobiscore hebben. Mijn partij zen ik eggen dan ook resoluut neen tegen zulke fiscale maatregelen die alleen maar gebaseerd zijn op deze Mobiscore”, besluit Lydia Peeters.

De Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) is niet tegen de Mobiscore, maar heeft wel een hele reeks bedenkingen. “Met de nieuwe tool krijg je een vrij algemeen overzicht per adres. Wat de mobiliteitsbehoeften zijn van de bewoner(s) komt eerder karig tot uiting. Mits verdere verfijning en aanvullende criteria is dit een verrijkende tool voor kandidaat-kopers van vastgoed”, luidt het in een reactie van de VCB. Die wijst erop dat bereikbaarheid en de keuze van een woonplaats subjectief blijven. “Fiscale maatregelen koppelen aan de Mobiscore, zoals opiniemakers meteen hebben voorgesteld, geeft geen blijk van doortastend beleid. De Vlaamse regering stelt immers al jaren dat de brondata geen voer zijn voor beleidsmaatregelen”, stelt de VCB. Die noemde het toenmalige M-Peil in 2015 nog een nodeloos initiatief.

“Gezinnen nemen een hele reeks persoonlijke criteria – waaronder mobiliteit – in acht. Die kunnen gaan van veiligheid, privacy, groene omgeving en luchtkwaliteit tot nabijheid van een station, parkeergelegenheid, terras, tuin enz. Voorts hebben immo-kantoren onlangs aangegeven dat sommige jongere kandidaat-kopers ook het gemiddelde aantal uren zon en het aantal onweers- en sneeuwdagen in een regio of gemeente nakijken. Om de kostprijs van de woning uiteraard niet te vergeten.”

“De Mobiscore geeft een aantal voorzieningen weer volgens de VITO-knooppuntenkaart uit 2016. Al bij publicatie ervan heeft de Vlaamse regering beklemtoond dat die ‘geen beleidsmatige waarde heeft, want de data zijn te weinig betekenisvol’. En dat voor toekomstige ruimtelijke plannen er eerder met kansenkaarten op maat van een lokale situatie moet worden gewerkt. Daarbij zouden nog heel wat aanvullende criteria in rekening worden gebracht. Van die kansenkaarten is evenwel nog geen spoor te bekennen.”

“De huidige VITO-kaart biedt nuttige informatie over de woonomgeving en een aantal mobiliteitsopties van kandidaat-kopers. Maar de berekening van de score is gebaseerd op schattingen, aannames en onvolledige veralgemeningen. Het is daarom onoordeelkundig om er beleid op te baseren. En al helemaal geen fiscale maatregelen die andere doelstellingen van de Vlaamse regering in het gedrang kunnen brengen. Denk maar aan de klimaat- en energiedoelstellingen: meer dan 60% van de gezinswoningen staat in buitengebied. Zij investeren evenwel heel wat in energetische renovaties en het grootste areaal aan zonnepanelen en warmtepompen is daar te vinden. Waardevermindering van die gezinswoningen zet een rem op die urgente beleidsdoelstellingen”, meent de VCB.

“De ruimtelijke plannen van de Vlaamse overheid dringen aan op meer gezinnen in kernen en centra die een uitmuntende Mobiscore krijgen toegekend, maar focust daarbij te weinig op snellere kwaliteitsvolle verdichting en voldoende betaalbare alternatieven. Dat zijn vaak complexere en tijdrovende projecten.” De VCB vraagt daarom aan de overheid om aanpassingen in stedenbouwkundige voorschriften door te voeren, nieuwe taksen op verdichtingsprojecten te laten varen en investeringstrajecten op basis van brede behoefteanalyses op te zetten. Zonder zo’n masterplan dreigt het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen – ondanks deze nieuwe tool of kosten-baten studies over verspreid wonen – dode letter te blijven. “Het zijn immers de gezinnen en de ondernemers die de plannen in de praktijk moeten realiseren. En hun noden en criteria zullen daarom primeren”, stelt de VCB.

“Bovendien toont deze tool vooral het belang van de overheidsbeslissingen op het vlak van infrastructuur en van de noodzaak om de collectieve vervoersinfrastructuur uit te breiden en te versterken. Denk maar aan de missing links in vervoersinfrastructuur in Limburg en West-Vlaanderen. Ook blijven investeringen in meer treininfrastructuur al decennia uit, terwijl de impact groot blijkt te zijn van het 19de-eeuwse spoornet op de Mobiscore van een woning, terwijl innovaties in mobiliteit achterwege worden gelaten in de nieuwe tool. Innovatie in mobiliteit staat immers niet stil en vooral elektrische fietsen, scooters en ander licht vervoer zijn in opgang en maken collectieve vervoerspunten beter bereikbaar, ook vanuit verder gelegen woningen. Niet voor niets schuift het departement Mobiliteit en Openbare Werken de aanzienlijke uitbreiding van fietssnelwegen als prioriteit naar voren bij de volgende Vlaamse regering. Dat kan een gamechanger worden voor de Mobiscore.”

Ten slotte wijst de VCB op het belang van investeringen in de volgende legislatuur. “Enkel een vaste, ambitieuze investeringsnorm die vergelijkbaar is met de buurlanden Nederland en Frankrijk kan de publieke infrastructuur bij ons op de rails krijgen. Sinds de jaren ‘90 van vorige eeuw waren de overheidsinvesteringen immers zelfs onvoldoende om slijtage aan de vervoersinfrastructuur tegen te gaan. De volgende regering moet niet alleen inzetten op de versterking van bestaande vervoersinfrastructuur, maar ook op de uitbreiding van fietsnetwerken, collectief vervoer en het wegwerken van missing links”, besluit de VCB.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Antwerpse vastgoedspeler koopt 18.000 m² kantoren op toplocatie

Antwerpse vastgoedspeler koopt 18.000 m² kantoren op toplocatie

Vijf van de bekendste kantoorgebouwen van Antwerpen, gelegen aan de ring, krijgen in één keer een nieuwe eigenaar. Het gaat om Antwerp Gate 1 en 2, Regent, Quinten en Royal House. Vier ervan zijn trouwens letterlijk de eerste[…]

MBV bouwt nieuw kantoor en magazijn

MBV bouwt nieuw kantoor en magazijn

Derde Brusselse project voor Verstraete Development

Derde Brusselse project voor Verstraete Development

Immobel neemt Nafilyan volledig over

Immobel neemt Nafilyan volledig over

Meer artikels