Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Van waterzuivering naar cleantech

Van waterzuivering naar cleantech

Waterzuivering is vandaag een evidente milieutechnologie. Door het inzetten van micro-organismen worden koolstof en de belangrijkste nutriënten zoals stikstof en fosfor uit het afvalwater verwijderd, zodat er proper water in onze beken en rivieren belandt. Maar bij het waterzuiveringsbedrijf Aquafin evolueert de technologie steeds meer naar cleantech. Het probeert niet alleen de impact van de waterzuivering zelf op het milieu te verminderen, maar ook waarde te creëren vanuit het proces en producten te genereren ter economische valorisatie.

Impact op omgeving verlagen

Het onderzoeken en toepassen van nieuwe technologieën die de kwaliteit van het effluent verbeteren, beschouwt Aquafin als vanzelfsprekend, want water zuiveren is tenslotte haar corebusiness. Cleantech is meer doen met minder en vertaalt zich bij Aquafin onder meer in energie-efficiëntie, zo getuigt Greet de Gueldre, manager Strategische Innovatie en Klimaat.

'Waterzuivering kost veel energie, maar biedt tegelijk ook veel mogelijkheden voor de recuperatie ervan. Om de nutriënten uit het afvalwater te verwijderen, is een afwisseling van beluchte (aerobe) en onbeluchte (anaerobe) omstandigheden vereist. Beluchten kost echter veel energie. Door dit online te sturen op basis van continue nutriëntmetingen, iets wat we op grote schaal toepassen, kunnen we hierop fors besparen. Anderzijds is afvalwater of het overtollige zuiveringsslib een bron van hernieuwbare energie. Het water dat bij ons toekomt, is redelijk warm. Logisch, want vele lozingen komen van het bad, de douche, de vaatwas of de wasmachine. Via warmtepompen op het gezuiverde afvalwater kunnen we deze energie aanwenden voor bijvoorbeeld de verwarming van onze gebouwen. Het grootste potentieel voor groene stroom zit echter vervat in het zuiveringsslib. Door het slib te vergisten, slaan we twee vliegen in één klap: ten eerste verlagen we het volume met 30%, waardoor we het aantal transporten over de weg drastisch kunnen verlagen en zo onze ecologische voetafdruk verkleinen; en ten tweede ontstaat tijdens het gistingsproces biogas, dat we met een elektromotor omzetten in groene stroom. In 2013 produceerde Aquafin op die manier 10 miljoen kWh', meldt ze.

Waarde creëren uit afvalwater

Zuiveringsslib bevat relatief veel mineralen en is daardoor interessant voor de cementindustrie, als grondstof en als brandstof. Dus inzake afzet van gedroogd zuiveringsslib gaat er niets verloren. Toch ziet Aquafin hier nog meer potentieel in.

'We zijn op zoek naar alternatieve thermische eindverwerkingstechnieken, waarbij we focussen op de zaken die we nog uit het slib of de verbrandingsassen kunnen halen, zoals biokool of fosfor', verklaart Marjoleine Weemaes, groepsleider Onderzoek. 'De technologieën hiervoor bestaan reeds, enkel de economische meerwaarde moet nog aangetoond worden. Waarde creëren vanuit het zuiveringsslib doen we vandaag wel al in een pilootinstallatie in Leuven. Daar kunnen we uit de slibstromen struviet winnen, een vorm van fosfor. Wereldwijd stevenen we door het uitputten van de voorraden fosfaaterts af op een fosfortekort. Struviet uit zuiveringsslib is één van de mogelijke oplossingen. Het is echter belangrijk dat hier enerzijds een wetgevend kader rond komt, dat duidelijk stelt aan welke kwaliteitsnormen dit moet voldoen voor gebruik in de landbouw. Anderzijds moet de markt hier ook voor open staan. De landbouwer die kiest voor ecoproducten zoals struviet in plaats van op maat gemaakte kunstmest zal zich flexibeler moeten opstellen.'

Rioolwaterzuiveringsinstallatie als productie-unit

Naast fosfor bevat afvalwater echter nog tal van andere interessante grondstoffen, zoals stikstof, koolstof of cellulose. Die laatste wordt massaal gebruikt bij de productie van wc-papier en belandt via toiletspoelingen in ons afvalwater. Op de zuiveringsinstallaties van Aquafin kan dit herwonnen worden. Maar het grootste potentieel voor hergebruik zit misschien wel in het water zelf. Bijvoorbeeld in Wulpen belandt het door Aquafin gezuiverde afvalwater in de duinen, vanwaar het opnieuw onttrokken wordt door de drinkwaterproducent IWVA. De Gueldre: 'Water hoeft geen drinkwaterkwaliteit te hebben om nuttig te zijn. Met een beperkte opzuivering op maat van de klant kunnen we perfect proceswater, koelwater of zelfs irrigatiewater voor de gewassenteelt leveren. De Europese Commissie sleutelt momenteel aan richtsnoeren om het veilige hergebruik te promoten.'

Aquafin hoopt als deelnemende partner aan het Nutrient Clearing House, een deelproject van het MIP 3.0-programma, het stikstof- en fosforaanbod vanuit rioolwaterzuiveringsslib te kunnen combineren met het aanbod in dierlijke mest, in organisch-biologisch en dierlijk afval en in verbrandingsassen, om op die manier tegemoet te komen aan de behoefte van de markt.

Hoe vooruitstrevend Aquafin ook wil zijn, in de praktijk houdt het bedrijf ook rekening met de infrastructuur die in het verleden uitgebouwd is. Weemaes: 'Met betrekking tot de inzameling van afvalwater bestaan er misschien 'cleanere' technologieën dan degene die wij hanteren. Ik denk bijvoorbeeld aan de gescheiden opvang van urine en fecaliën, met het oog op het herwinnen van specifieke grondstoffen. Dat kunnen goede alternatieven zijn in zogenaamde 'maagdelijke gebieden'; maar deze nieuwe concepten inpassen in gebieden die al gerioleerd zijn, kost te veel geld.'

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Aannemers wegen- en waterbouw worden vergoed voor coronamaatregelen

Aannemers wegen- en waterbouw worden vergoed voor coronamaatregelen

Vlaams Minister van Mobiliteit en Openbare Werken Lydia Peeters laat weten dat het departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW) een regeling klaar heeft voor de vergoeding van de extra kosten van aannemers in de  wegen- en[…]

29/10/2020 | Lydia Peeterswegenbouw
Voetbalstadion Club Brugge krijgt originele en innovatieve architectuur

Voetbalstadion Club Brugge krijgt originele en innovatieve architectuur

Japanse architecten bouwen academische ark

Japanse architecten bouwen academische ark

Nieuwe tarieven kilometerheffing vrachtwagens vanaf 1 januari

Nieuwe tarieven kilometerheffing vrachtwagens vanaf 1 januari