Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Van 'Autobahnen' en 'Autostrade'

Als er één land fier is op zijn autowegen, dan is het wel Duitsland. De allereerste 'Autobahnen' werden er (net zoals in de meeste landen) gebouwd in de jaren dertig van de vorige eeuw, maar nogal wat Duitsers zijn er tot op vandaag van overtuigd dat een zekere 'Adolf' die hun land van 1933 tot 1945 bestuurde de 'uitvinder' is van die vierbaanswegen. (In België worden autowegen met de Italiaanse naam 'autostrada' aangeduid, wat eerder naar ene Benito Mussolini verwijst, de Italiaanse collega van voornoemde Adolf.)

Wat er ook van zij, toen het economische leven in Duitsland rond 1950 weer op gang kwam, waren de 'Autobahnen' zowat de enige bouwwerken die het oorlogsgeweld zonder al te veel schade overleefd hadden en spoedig bolden de Volkswagen Kevertjes vrolijk over het beton, wat enige jaloezie opwekte in buurlanden zoals België en Frankrijk, waar het autowegennet niet zo compleet was.

Er zijn specialisten die menen dat men de autowegen best zou privatiseren.

In Duitsland bestaat geen algemene maximumsnelheid. (Het recht om zo snel te rijden als je wagen kan, schijnt volgens veel Duitsers ergens in hun grondwet te staan.) Al ligt dat in de huidige praktijk wel wat anders, want het betekent alleen dat er op sommige stukken van hun Autobahn nog géén borden staan die je verplichten om, zoals in andere landen, voortdurend op je tachometer te letten. Duitsers rijden dus zo rap ze kunnen van de ene verkeersopstopping naar de volgende ' wat naar het schijnt enigszins ontspannend werkt. (Het slalommen tussen de vrachtwagens schijnt daarbij een extra kick te geven.)

Die ontspanning wordt nu danig gestoord door de vele onderhoudswerven die de 'vrije stukken' steeds zeldzamer maken. In de jongste decennia is ook het Duitse autowegennet grotendeels van tweemaal twee rijstroken naar tweemaal drie omgebouwd, met de bijhorende bouwwerven, die het onaantastbare 'recht op snelheid' storen.

Tot overmaat van ramp heeft de Duitse Minister van Verkeer nu medegedeeld dat een zeer groot aantal bruggen op de lijst 'dringend te repareren' staat en lange stroken wegbeton evenzeer. De getallen die daarbij genoemd worden, zijn hallucinant: zo zou het om meer dan tweeduizendvijfhonderd bruggen gaan. Dat probleem wordt officieel toegeschreven aan het feit dat die bruggen ontworpen en gebouwd werden in een tijd toen vrachtwagens nog niet zo zwaar waren en ook niet zo rap reden.

Dat is een bizar excuus, want veel spoorwegbruggen zijn meer dan honderd jaar oud en werden gebouwd toen treinstellen zéér veel lichter waren dan vandaag en ook trager reden. Toch houden die spoorwegbruggen flink stand. Typisch voor spoorbruggen is wel dat het vaak om boogbruggen gaat, zware gemetselde constructies waarvan de onverwoestbaarheid al sinds de tijd van Julius Caesar bekend was. Maar de spoorwegmaatschappijen hebben ook veel stalen bruggen gebouwd. Die zijn niet zo onverwoestbaar; maar als ze regelmatig en fatsoenlijk onderhouden worden, dan trotseren ze ook de tijd.

Het aantal 'Autobahn'-bruggen dat vóór 1960 gebouwd werd, is bijzonder klein; de meeste kunstwerken zijn geen vijftig jaar oud. De parallel met de Brusselse tunnels valt dus wel op. Bruggen en wegen vallen onder de categorie 'burgerlijke bouwkunde' en op het eerste gezicht is er geen reden waarom dat soort kunstwerken minder lang zou meegaan dan woonhuizen, kerkgebouwen of scholen. Een goed zichtbaar verschil ligt wel in de onderhoudsproblematiek - en de beslissingsmechanismen die bij die problematiek horen.

Als de ramen van mijn huis er wat belabberd bijstaan, vraag ik - naargelang de aard van het probleem - een schrijnwerker of een schilder om het probleem uit de wereld te helpen. Dat kost altijd geld, maar in de regel is de storing die het werk meebrengt niet zeer erg. Bovendien kunnen we het tijdstip voor een reparatie zelf kiezen, al is overleg met onze echtgenote altijd geboden.

De slijtlaag op een autoweg vernieuwen, is moeilijker, want het betekent dat de weg over een langere periode niet of moeilijk bruikbaar wordt. De ambtenaar die in eerste instantie het probleem moet opmerken en over de reparatie een principiële beslissing moet nemen, wordt daartoe niet door zijn echtgenote aangespoord, maar moet zelf de verantwoordelijke minister aansporen. En die zal in eerste instantie zeggen dat daarvoor geen budget voorzien is. En als het budget gevonden is en de werken beginnen, zal iedereen mopperen dat 'ze' alweer bezig zijn.

Er is ook de initiële kwaliteit van het werk. Wie nu heel oud is, herinnert zich zeker de tijd toen zijn grootvader bretellen gebruikte om zijn broek op te houden. Er bestonden veel types bretellen, maar één soort viel op omwille van het opschrift: 'Politie en Brandweer'. Dat betekende dat ze door de overheid goedgekeurd waren voor gebruik door ambtenaren die ook in de moeilijkste omstandigheden hun broek niet mogen verliezen. Met die bretellen voelde grootvader zich veilig: goedgekeurd door de overheid, dat kon je blind vertrouwen.

De tijd dat de overheid kwaliteitsnormen stelde waar de privésector dankbaar gebruik van maakte, is voorbij. En in de sector burgerlijke bouwkunde heeft dat jammerlijke consequenties. We ergeren ons als we op private Franse autowegen tol moeten betalen. Maar het valt niet te loochenen dat die autowegen vaak beter onderhouden zijn. Er zijn dan ook specialisten die menen dat men de autowegen best zou privatiseren, zodat ze onder het beheer komen van mensen die meer zorg besteden aan onderhoud en beheer.

Maar het onderhoud is maar een deel van het probleem. De uitvinding van de vierbaansweg die alleen door auto's mag gebruikt worden, is bijna een eeuw oud en betekende destijds een enorme stap vooruit voor comfort en veiligheid. Het zou voor ons huidige comfort en voor onze huidige veiligheid een nieuwe grote stap zijn indien iemand een systeem op poten zou zetten om vrachtvervoer en personenverkeer uit elkaar te houden.

ZANDER

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Deinze: werken voor Torck-site gestart

Deinze: werken voor Torck-site gestart

Op de site van de oude fabriekspanden van Torck in de Ommegangstraat in Deinze is gestart met de grondwerken voor de bouw van 60 wooneenheden en een commerciële ruimte, een fietsenstalling en een ondergrondse parking. Reeds 20% van de[…]

20/04/2021 | Deinze
Nieuwe brug verbindt Brusselse Noordwijk met Thurn & Taxis

Nieuwe brug verbindt Brusselse Noordwijk met Thurn & Taxis

Vijf kandidaten voor bouw gemeentehuis Middelkerke

Vijf kandidaten voor bouw gemeentehuis Middelkerke

Bouw gestart van MVRDV's Mission Rock-toren in San Francisco

Bouw gestart van MVRDV's Mission Rock-toren in San Francisco