Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Tentoonstelling in Oostende zet bouwverleden in de kijker

Gerelateerde onderwerpen :

, ,
Tentoonstelling in Oostende zet bouwverleden in de kijker

(c) Verstraete Vanhecke, Wilrijk

Bouwwerven zijn bij uitstek plaatsen in ontwikkeling. Dagelijks bouwen aannemers er stap voor stap aan een nieuwe omgeving. De tentoonstelling ‘Unfolding the Archives #4 Bouwbedrijven’ werpt een unieke blik achter de werfschutting en het aannemersberoep. In de stadsbibliotheek van Oostende kan je van 5 tot 27 oktober kennismaken met verborgen schatten uit opvallende archieven van verschillende bouwbedrijven.
‘Unfolding the Archives #4 Bouwbedrijven’ is een productie van het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) en kadert in het thema ‘In transit’ van het Festival van de Architectuur. De curator is Jelena Dobbels. De expo laat je kennismaken met het aannemersberoep en hoe het vanaf het einde van de negentiende eeuw veranderde. Werffoto’s, reclamefolders en brieven geven je een beeld van het bouwbedrijf, de opkomst van machines en de organisatie van een bouwwerf.
 
De jaren omstreeks 1870 vormen een scharnierpunt in de organisatie van het bouwproces. Een opdrachtgever kan vanaf dan immers de verantwoordelijkheid van het volledige bouwproject toevertrouwen aan één algemene aannemer. Die coördineert het bouwproces en kan voor de uitvoering samenwerken met onderaannemers.
 
Met de wettelijke erkenning van het beroep van architect in 1939 komt er officieel een einde aan de vermenging tussen ontwerp en uitvoering bij aannemers. Er komen stilaan meer gespecialiseerde aannemersbedrijven.

Machines

De specialisatie van de bouwbedrijven verloopt parallel met de mechanisatie van de bouwsector. Rond de eeuwwisseling is slechts een klein deel van de Belgische bouwsector gemechaniseerd. Het merendeel blijft op ambachtelijke manier bouwen en maakt gebruik van mankracht. Grote machines worden enkel ingezet bij infrastructuurwerken en industriële bouwprojecten. Pas later worden machines ook geïntroduceerd op de bouwwerf zelf.
 
Voor een snellere uitvoering van een bouwproject is het gebruik van gemechaniseerd materiaal echter heel belangrijk. In de loop van de twintigste eeuw worden graaf-, laad- en transportmachines daarom niet langer enkel bij grote bouwprojecten gebruikt. Aannemersbedrijven moeten kiezen in welke machines ze investeren en voor welke bouwactiviteiten ze gebruikt kunnen worden. Dit zorgt opnieuw voor verdere specialisatie.
 
Werken met machines gaat gepaard met een toenemende aandacht voor werforganisatie en veiligheid op de bouwwerf. Goede verlichting van de bouwomgeving vormt een belangrijk aandachtspunt. Ook in de duisternis moeten bouwvakkers veilig met het materiaal kunnen werken.
 
Bouwwerven worden ook rationeler ingedeeld en georganiseerd. Bouwbedrijven schenken meer aandacht aan stellingopbouw en stilaan wordt het dragen van een veiligheidshelm de norm. Beroepsorganisaties spelen hierin een sensibiliserende rol.

Aannemer Van Coillie

Bijzondere aandacht gaat naar nooit eerder getoonde archieffoto’s van het aannemersbedrijf Van Coillie. Ze bieden een unieke kijk op enkele bekende bouwprojecten in Oostende. In 2017 schonk Paul Van Coillie, telg van het Oostendse bouwbedrijf Algemene aanneming V. R. & J. Van Coillie, enkele albums vol oude bouwwerffoto’s aan het Vlaams Architectuurinstituut. Deze foto’s bieden een unieke kijk achter de schermen van enkele markante Oostendse bouwprojecten in de jaren 1950-1970.
 
Voor deze tentoonstelling dook curator Jelena Dobbels in de archieven van bouwbedrijven. In het verleden bleven deze archieven meestal in de schaduw voor onderzoekers en bewaarinstellingen. Er ging meer aandacht naar archieven van architecten waarbij de nadruk werd gelegd op het ontwerp. Stilaan komt er nu ook meer aandacht voor de archieven vanuit bouwhistorische hoek en wordt hun belang als bron voor het documenteren en restaureren van ons patrimonium naar waarde geschat.
 
In de reeks Unfolding the Archives toont het Vlaams Architectuurinstituut topstukken, verborgen schatten en merkwaardige ontdekkingen uit zijn collectie. Ze verrijkt hedendaagse thema’s in de architectuur met een historische dimensie, toont nieuwe aanwinsten voor het eerst aan de bezoeker, of belicht markante figuren of momenten uit de architectuurgeschiedenis.

Praktisch

• Unfolding the Archives #4 Bouwbedrijven
• Van dinsdag 5 oktober tot woensdag 27 oktober
• Locatie: bibliotheek Kris Lambert, Wellingtonstraat 17, Oostende
• Openingsuren: maandag van 11 tot 19 uur, dinsdag van 10 tot 19 uur, woensdag en donderdag van 10 tot 18 uur, vrijdag van 10 tot 17 uur en zaterdag van 10 tot 16 uur.
• Productie: Vlaams Architectuurinstituut
• Curator: Jelena Dobbels
• Tel. 059 29 51 51 - bibliotheek@oostende.be
(c) Jan De Nul
(c) Infrabel
(c) Verstraete Vanhecke, Wilrijk
(c) Entreprises Louis De Waele, Brussel
(c) Collectie Vlaams Architectuurinstituut
 
OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

152 miljoen € voor Brussels politiegebouw

152 miljoen € voor Brussels politiegebouw

De burgemeesters van Brussel en Elsene hebben de architectenbureaus B-architecten en OSAR aangesteld voor de bouw van het gebouw van De Ligne. De kosten van het hele project worden begroot op 152 miljoen €, waarvan iets meer dan 33 miljoen[…]

19/10/2021 | BrusselProjecten
Gent reikt zijn eerste Architectuur Prijs uit

Gent reikt zijn eerste Architectuur Prijs uit

Brussel bouwt centrum voor druggebruikers

Brussel bouwt centrum voor druggebruikers

Ontwerpwedstrijd voor Hof van Mols in Wilrijk

Ontwerpwedstrijd voor Hof van Mols in Wilrijk

Meer artikels