Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Subgunningscriteria of loutere beoordelingselementen'

Gerelateerde onderwerpen :

Subgunningscriteria of loutere beoordelingselementen'

De gunningscriteria van kwalitatieve aard (in tegenstelling tot de kwantitatieve criteria zoals de prijs, de leverings- of waarborgtermijn, ') kunnen bijzonder complex zijn om te evalueren (en te motiveren) wanneer de aanbestedende overheid de economisch voordeligste offerte moet onderscheiden van de andere ontvangen offertes. Vaak identificeert de aanbestedende overheid, als hulpmiddel bij deze analyse, een aantal antwoordelementen waarvan de aanwezigheid en/of de kwaliteit in de offerte van iedere inschrijver onderzocht zal worden. Opgelet, dit mag niet leiden tot het invoeren van verboden subgunningscriteria! Want de grens tussen wat mag en wat verboden is, is soms moeilijk te situeren, zodat de Raad van State regelmatig de begrippen '(sub-)subgunningscriterium' en 'louter beoordelingselement' opnieuw moet toelichten.

1° Het verschil tussen een (sub)gunningscriterium en een louter beoordelingselement

In zijn arrest nr. 229.226 dd. 19 november 2013 herinnerde de Raad van State aan het onderscheid tussen een (sub)gunningscriterium en een louter beoordelingselement.

In deze zaak had de aanbestedende overheid vier gunningscriteria voorzien, waarvan drie onderverdeeld werden in telkens twee subcriteria. Bij het beoordelen van de offertes werden blijkbaar nieuwe subcriteria toegevoegd door de aanbestedende overheid, alsook verdere onderverdelingen van de reeds aangekondigde subcriteria (met andere woorden 'sub-subcriteria'). De verzoeksters uitten hier kritiek op. Het standpunt van de aanbestedende overheid komt erop neer dat deze onderverdelingen in werkelijkheid slechts beoordelingselementen voor de offertes betroffen.

De Raad van State frist het geheugen op en wijst vooreerst op het onderscheid tussen een (sub)gunningscriterium en een louter beoordelingselement: 'Wanneer een rubriek van een gunningscriterium systematisch wordt toegepast in de analyse van het geheel der offertes en er op identieke wijze een quotering wordt gegeven aan iedere offerte op basis van deze rubriek, dan moet deze als een subgunningscriterium bestempeld te worden' (vrije vertaling). A contrario zouden rubrieken waarvan de aanwezigheid in de offerte van een inschrijver onderzocht wordt zonder een specifieke quotering en waarvan de afwezigheid in een andere offerte niet gesanctioneerd wordt, dan als louter beoordelingselement beschouwd moeten worden.

2° De wettelijkheid van een subgunningscriterium

De aanvaardbaarheid van een louter beoordelingselement veroorzaakt geen bijzondere moeilijkheden, maar het gebruik van subgunningscriteria moet daarentegen met de grootste voorzichtigheid benaderd worden en is slechts toegestaan binnen bepaalde voorwaarden die voortvloeien uit het gelijkheids- en het transparantiebeginsel.

In zijn arrest nr. 230.648 van 25 maart 2015 sprak de Raad van State zich uit over een vordering die onder meer gestoeld was op het feit dat de aanbestedende overheid bepaalde aangekondigde gunningscriteria had onderverdeeld in niet-aangekondigde subcriteria, wat volgens de verzoeksters,onder meer een schending inhield van het gelijkheids- en het transparantiebeginsel.

Hier kondigde het bestek vier gunningscriteria aan. Bij het evalueren van de offertes zou de aanbestedende overheid, in het onderzoek van het eerste, het derde en het vierde criterium, elementen in rekening hebben gebracht die niet werden aangekondigd in het bestek, of alleszins in zeer algemene bewoordingen.

De Raad van State herhaalt dat niets een aanbestedende overheid belet om een eerder aangekondigd criterium voort te preciseren, zelfs indien dit niet werd aangekondigd in de opdrachtdocumenten. Echter, om toelaatbaar te zijn, moeten zulke preciseringen wel overeenkomen met de eerder aangekondigde criteria en moeten ze aan drie voorwaarden voldoen:

De in de opdrachtdocumenten gedefinieerde gunningscriteria mogen niet gewijzigd worden door de doorgevoerde onderverdeling;

De subcriteria mogen geen elementen betreffen die, indien ze gekend waren ten tijde van de voorbereiding van de offertes, deze laatste zouden beïnvloed hebben;

De subcriteria mogen niet bepaald worden in omstandigheden die een discriminerend gevolg hebben ten aanzien van één van de inschrijvers.

Op basis van deze definitie heeft de Raad van State ieder nieuw subcriterium geanalyseerd en vastgesteld dat deze criteria, indien de inschrijvers er weet van hadden vóór het indienen van hun offerte, de redactie van de offertes zouden beïnvloed hebben en dus tot een andere rangschikking der offertes hadden kunnen leiden. Daardoor is de toepassing ervan onwettelijk.

Marie-Alice Vroman

Juriste, consultant en trainer EBP Consulting

Vragen' Bram Tollet op bto@ebp.be

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Gemeente niet langer ‘primus inter partes’ inzake wegen

Gemeente niet langer ‘primus inter partes’ inzake wegen

De zaak van de wegen, of de beslissing van de gemeenteraad omtrent de aanleg of wijziging van het gemeentelijke wegennet, is een klassiek delicaat en heikel punt bij private projectontwikkeling. Niet alleen is dit een belangrijk aspect in de[…]

06/11/2019 | VVSGWetgeving
Overheidsopdrachten, kmo’s en aanbestedende diensten: ruis op de lijn

Overheidsopdrachten, kmo’s en aanbestedende diensten: ruis op de lijn

Aantal aangiftes voor klusjes in de bouw is beperkt

Aantal aangiftes voor klusjes in de bouw is beperkt

Hoofdelijke aansprakelijkheid bij levering stortklaar beton

Hoofdelijke aansprakelijkheid bij levering stortklaar beton

Meer artikels