Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Sloopbeheersorganisatie TraciMat wordt operationeel vanaf 2016

Sloopbeheersorganisatie TraciMat wordt operationeel vanaf 2016

In de zomer van 2014 sloegen de Vlaamse Confederatie Bouw en enkele andere belangrijke actoren in de sector de handen in elkaar voor de oprichting van een sloopbeheersorganisatie, TraciMat vzw. Vanaf 2016 zal deze organisatie de selectieve sloop attesteren, waardoor de verwerker zekerheid krijgt over de kwaliteit van het aangevoerde puin en de sloper minder zal moeten betalen voor de verwerking van bouwafval met een laag milieurisicoprofiel (LMRP).

Jaarlijks moet in Vlaanderen een enorme afvalstroom verwerkt worden van ongeveer 12 miljoen ton, die vrijkomt tijdens het bouwen, renoveren of slopen van bouwwerken. In het verleden werd dit bouw- en sloopafval in de meeste gevallen gewoon gestort en verbrand. Maar omdat de beschikbare plaats om afval te storten steeds beperkter wordt, streeft men sinds de start van het uitvoeringsplan voor bouw- en sloopafval van 1995 steeds meer naar recyclage en een maximale valorisatie van bouw- en sloopafval in de materialenkringloop. In Vlaanderen wordt vandaag de dag meer dan 95% van de steenachtige fractie gerecycleerd. Hiermee zijn we bij de beste leerlingen van de klas in Europa. De Europese doelstelling om tegen 2020 70% van alle bouw- en sloopafval te recycleren is in Vlaanderen al lange tijd ruimschoots behaald.

De invoering van de sloopinventaris in mei 2009 zette een evolutie in gang van een afvalbeleid naar een volwaardig materialenbeleid in Vlaanderen. Nu is elke houder van een stedenbouwkundige vergunning verplicht om vóór de afbraak of ontmanteling van bedrijfsgebouwen en gebouwen met een bouwvolume van 1.000 m³ of meer die geheel of gedeeltelijk een andere functie dan het wonen hebben, een sloopinventaris te laten opmaken door een architect of deskundige. De inventaris omvat niet enkel een identificatie, oplijsting en begroting van de (gevaarlijke en niet-gevaarlijke) afvalstromen die zullen vrijkomen, maar geeft ook aan waar deze materialen zich bevinden in het gebouw.

Selectief slopen beperkt toegepast

Hoewel de inventaris een belangrijk instrument kan zijn bij de planning, de uitvoering en de opvolging van de selectieve sloop- of ontmantelingswerken zou deze vandaag de dag slechts in 10% van de gevallen effectief worden opgemaakt. Tegelijk wordt onvoldoende selectief gesloopt, waardoor het risico bestaat dat de niet-gevaarlijke afvalstoffen verontreinigd raken met gevaarlijke afvalstoffen, met asbest als voornaamste contaminant, of met andere materialen of stoffen die recyclage of hergebruik bemoeilijken.

Momenteel wordt niet gecontroleerd of bouw- en sloopmaterialen bij de bron gescheiden ingezameld worden. Volgens het huidige systeem bevestigen de houder van een stedenbouwkundige vergunning, de deskundige die de sloopinventaris heeft opgesteld en het bedrijf dat het slopen of ontmantelen heeft uitgevoerd dat de vermelde werkzaamheden op selectieve wijze zijn uitgevoerd en dat het puin zuiver is.

Maar dit systeem gebaseerd op vrijwillige verklaringen blijkt in de praktijk niet te werken, vooral omdat er in de Vlaamse afvalstoffenwetgeving geen verplichting tot selectief slopen sensu stricto is ingeschreven. Er kan met andere woorden geen zekerheid worden geboden betreffende de kwaliteit van het aangeleverde materiaal: men is overgeleverd aan de goodwill van de actoren in het proces.

Het is duidelijk dat tracering van bouw- en sloopmaterialen van werf tot verwerking tot op heden niet of moeilijk na te gaan is. Zonder adequate attestering kan de aannemer niet onomstotelijk aantonen dat het puin dat hij bij de verwerker aanlevert vrij is van gevaarlijke stoffen. Hierdoor loopt hij het risico dat de verwerker het aangevoerde puin als risicopuin beschouwt en gaan alle voordelen van de op kosten van de bouwheer reeds uitgevoerde studies (sloopinventaris) verloren.

Bovendien blijft de verwerkingsprijs voor selectief en niet-selectief gesloopt puin hierdoor dezelfde. Zowel de recyclage-instellingen als de slopersfederatie zijn vragende partij voor de invoering van een extern neutraal traceerbaarheidssysteem dat een indicatie geeft van de kwaliteit en de kwantiteit van het bouw- en sloopafval en dat de herkomst van het puin kan garanderen.

Met de publicatie van het wettelijke kader voor de oprichting van een onafhankelijke sloopbeheerorganisatie die sloopattesten kan afleveren in het Vlarema (29/09/2014) en de koppeling met het nieuwe eenheidsreglement (onderscheid bij acceptatie tussen hoog en laag milieurisicoprofiel puin) werd aan deze vraag van de sector tegemoet gekomen.

vzw TraciMat gezamenlijk opgericht

In de zomer van 2014 werd in de schoot van de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB), de Confederatie van aannemers van sloop- en ontmantelingswerken (CASO), de Federatie van producenten van recycling granulaten (FPRG) en de Organisatie van raadgevende ingenieurs- en consultancybedrijven (ORI) de sloopbeheersorganisatie TraciMat vzw opgericht. Dankzij haar wettelijke verankering in het Vlarema (artikel 4.3.5 en volgende) enerzijds en haar neutrale karakter anderzijds kan deze sloopbeheersorganisatie de tracering van bouw- en sloopmateriaal opvolgen tot bij de breker.

TraciMat zal een sloopattest afleveren voor bouw- en sloopafval dat selectief is ingezameld en het traceringssysteem correct heeft doorlopen. Bijgevolg krijgt de bestemmeling een extra garantie over de kwaliteit van het aangeleverde puin en kan puin met een laag milieurisicoprofiel (LMRP) bovendien afzonderlijk verwerkt worden van de stromen met een hoog milieurisicoprofiel (HMRP). Zuiverdere afvalstromen laten een meer hoogwaardige recyclage toe die mogelijkheden schept voor de verwerking van de gerecycleerde granulaten in meer hoogwaardige toepassingen dan vandaag het geval is.

Het systeem zal werkbaar zijn vermits het eenheidsreglement een goedkopere verwerking toelaat van LMRP-stromen. De werking van TraciMat en het traceerbaarheidssysteem is dus conform het principe 'de vervuiler betaalt' en wijst de producent van de afvalstof (de sloper) en de bouwheer op hun verantwoordelijkheid. Dit geeft dan ook gevolg aan de beleidsdoelstelling om selectief slopen te stimuleren.

Het hele TraciMat-systeem kan dus gezien worden als een belangrijke schakel in het Vlaamse materialenbeleid om materiaalkringlopen optimaal en maximaal te sluiten.

TraciMat zal een sloopattest pas afleveren nadat een traceerbaarheidssysteem is doorlopen. De hele tracering start met de opmaak van een sloopopvolginsplan. Dit plan wordt nog vóór de selectieve sloop opgemaakt door een deskundige en bestaat enerzijds uit een gedetailleerde inventaris van alle afvalstromen (gevaarlijke en niet-gevaarlijke) die zullen vrijkomen tijdens de ontmanteling en de sloop en anderzijds uit een eerste plan van aanpak met algemene en werfspecifieke aandachtspunten voor de sloopwerken.

Op basis van een controle na verwijdering van de gevaarlijke afvalstoffen kan TraciMat vervolgens een verwerkingstoelating (een soort 'voorlopig' sloopattest) afleveren aan de sloper voor afvoer en verwerking van het resterende puin als laag milieurisicoprofiel. Het definitieve sloopattest wordt pas aan het einde van de rit door TraciMat afgeleverd nadat een ontvangstverklaring van de geleverde hoeveelheid bouw- en sloopafval is terugbezorgd door de breker aan TraciMat. Een sloopattest wordt steeds afgeleverd voor een bepaalde soort en een bepaalde hoeveelheid bouw- en sloopmateriaal.

Verdere planning

TraciMat is in themagroepen aan de slag met het uitschrijven van de te volgen werkwijze voor de opmaak van een sloopopvolgingsplan. De concrete voorwaarden waaraan het traceerbaarheidssysteem dient te voldoen, worden op dit moment uitgewerkt in overleg met alle actoren. TraciMat trachtte tegen deze bouwvakantie klaar te zijn met deze standaardprocedures. Na goedkeuring door de bevoegde minister en de OVAM streeft TraciMat naar 1 januari 2016 als startdatum. Vanaf de erkenning van TraciMat is een overgangsperiode van zes maanden voorzien alvorens de bepalingen van het eenheidsreglement met betrekking tot HMRP en LMRP in werking treden.

Stel uw vragen over TraciMat aan annelies.vandeneynde@vcb.be.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Pools universiteitsgebouw wint Brick Award

Pools universiteitsgebouw wint Brick Award

Geen Belgische winnaars dit jaar bij de Brick Award van Wienerberger, ondanks zes genomineerde projecten. De hoofdprijs en het goud in de categorie Sharing Public Spaces ging naar het faculteitsgebouw voor Radio en Televisie van de University of[…]

Genk krijgt nieuwe spoorbrug over het Albertkanaal

Genk krijgt nieuwe spoorbrug over het Albertkanaal

"Aannemers kunnen geen bullshit meer verkopen"

"Aannemers kunnen geen bullshit meer verkopen"

Hilti automatiseert boren in plafonds

Hilti automatiseert boren in plafonds