Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Rijksarchief Gent opent de deuren

Gerelateerde onderwerpen :

Rijksarchief Gent opent de deuren

Het nieuwe Rijksarchief in Gent opende onlangs de deuren. Na Leuven, Brugge en Namen beschikt nu ook Gent over een duurzaam Rijksarchief met een architecturale meerwaarde voor de stad. De Gentse vestiging werd gebouwd in een recordtempo van twee jaar dankzij een succesvolle publiek-private samenwerking. De Regie der Gebouwen sloot hiervoor een promotieovereenkomst met de nv Kaïros die instond voor het ontwerp, de oprichting en de terbeschikkingstelling van het gebouw.

De werkzaamheden begonnen in 2012 en waren eind vorige zomer voltooid. Daarna volgde de verhuis van de talrijke archiefstukken. De Regie der Gebouwen huurt het gebouw gedurende 25 jaar met de mogelijkheid het te kopen op het einde van het huurcontract.

Het voormalige Rijksarchief was sinds 1904 gehuisvest in het Geraard de Duivelsteen. Dat historische en beschermde gebouw is echter niet geschikt als archiefgebouw. Het beschikte slechts over een opslagruimte voor zeven strekkende km archief waardoor vele archiefstukken (ongeveer 18 strekkende km archief) noodgedwongen in Beveren moesten bewaard worden. Bovendien was de leeszaal te klein, was het niet evident om een kwaliteitsvolle dienstverlening aan te bieden en voldeed het gebouw niet inzake klimaatregeling en inbraak- en diefstalbeveiliging.

De Regie der Gebouwen zocht daarom naar een site voor de bouw van een nieuw Rijksarchief met een opslagruimte van 40 strekkende km archief, met daarbovenop enkele specifieke depots. Er werd gekozen voor het perceel aan de Bagattenstraat 43, vlakbij de faculteit Letteren en Wijsbegeerte en de Boekentoren van de Universiteit Gent. In deze buurt bevinden zich verscheidene andere archief- en bibliotheekinstellingen.

Architectuur

Het Rijksarchief, een zelfstandig blokvormig volume, is mooi geïntegreerd in de omgeving. De hoogte van het achterliggende volume is bewust laag gehouden zodat het in harmonie blijft met de bebouwing in de omliggende straten. Het gebouw is opgetrokken met duurzame materialen (baksteen, hout, glas en metaal) en heeft een sterke architecturale identiteit. Het bestaat uit twee volumes. De gesloten opslagruimtes voor de archieven geven een eerder eenvormige indruk, terwijl de werkruimtes en publieke delen meer open lijken.

In tegenstelling tot het voormalige Rijksarchief in het Geraard de Duivelsteen ademt de nieuwe bewaarruimte licht en openheid uit. De archieven zitten weliswaar nog altijd opgeslagen in gesloten ruimtes, maar de werkruimtes en publieke delen zijn opengewerkt. De in glas uitgevoerde gevel van de kantoren richt zich naar de nauwe straatjes in de omgeving, en biedt de omwonenden tegelijk een inkijk in de werking van het Rijksarchief. Deze opengewerkte bouwlaag loopt langsheen de vier gevels, als een wikkel rondom het gebouw.

De gevels zijn opgetrokken in een baksteen met een gestructureerde witte glazuurlaag, die een lichte schittering of glimmend effect geeft in het zonlicht. De betonnen legborden of planken aan de gevel verwijzen naar de functie van het Rijksarchief. Deze borden en de slagschaduwen die zij werpen op het gebouw zorgen voor een bepaalde speelsheid die tijdens de dag en in functie van de stand van de zon een steeds wisselend beeld oplevert.

Het dak en de zeventien lichtkoepels die zich boven de leeszaal bevinden, werden bekleed met een gecoate zink in witte kleur. De lichtkoepels zijn gericht op het noorden en zorgen voor een diffuus licht dat niet schadelijk is voor de archiefstukken. De frisse uitstraling van het gebouw aan de buitenzijde, met zijn wit genuanceerde gevels, krijgt met zijn bijna contemplatieve afwerking aan de binnenzijde een geborgen karakter.

De leeszaal omhult met zijn donkere warme houten afwerking de intieme studieplekken en kan plaats bieden aan 124 lezers. De lichtkoepels brengen het getemperde noorderlicht in de leesruimte. De leeszaal en de multifunctionele ruimte beschikken over een donkere granito tegelvloer en de personeelsruimtes zijn voorzien van een verhoogde technische vloer afgewerkt met hoogwaardige tapijttegels.

De betonnen vloeren van het gebouw koelen 's nachts af.

Bij de indeling van het rijksarchiefgebouw werd vooral gekeken naar een efficiënte werking voor zowel het publiek (onthaal, leeszaal) als de personeelsleden (kantoren, verwerkingsruimtes, depots). De circulatiewegen van het personeel en de bezoekers zijn gescheiden en zo kort mogelijk gehouden.

Leveringen gebeuren via een afgesloten en overdekte laad- en loszone in de Bagattenstraat. De (andersvalide) bezoeker betreedt het gebouw via een lichte helling die zich omheen de multifunctionele ruimte wikkelt. Deze multifunctionele ruimte biedt plaats aan 50 personen. De wanden zijn gedeeltelijk bekleed met een akoestische houten lambrisering en zijn deels uitgevoerd in transparant en gestructureerd glas.

Het gebouw beschikt over opslagruimte voor 40 strekkende km archief die nog uitgebreid kan worden met ongeveer 4 km. Ongeveer twee derde van deze capaciteit bevindt zich ondergronds. In de toren van het gebouw kan ongeveer 10 strekkende km archief worden bewaard. De archiefruimtes zijn uitgerust met verrijdbare archiefkasten (compactus) die elektronisch worden bediend. Hierdoor wordt de beschikbare ruimte optimaal benut. Achteraan het gebouw (Rozendaalken / Jeruzalemstraat) is een pleintje aangelegd met enkele bomen en zitbanken.

Duurzaam

De temperatuur in de depots wordt zowel op een passieve als op een actieve manier geregeld. De muren zijn massief uitgevoerd, zodat de ruimten een grote thermische inertie krijgen. Zo worden kortstondige schommelingen in interne warmte- of vochtbelasting door de wanden gemakkelijk gebufferd en getemperd. Anderzijds is de gebouwschil ook heel goed thermisch geïsoleerd: het gebouw zal een maximaal K-peil (isolatiepeil) van K17 hebben, heel wat lager dan de wettelijke norm van K45. Om thermische redenen zijn geen gevelramen voorzien in de depots.

Zowel in de personeels- als de publieke ruimten zijn de ramen voorzien van een doeltreffende zonwerende beglazing. De betonnen vloeren van het gebouw koelen 's nachts af. Omdat er geen valse plafonds geplaatst worden, kan deze koelte overdag weer langzaam afgegeven worden. Daardoor is er overdag minder vraag naar airco. De energiezuinige verlichting wordt gestuurd door bewegingsdetectie en daglichtsensoren. Hemelwater van het dak wordt opgevangen en hergebruikt als spoeling in de toiletten. Op de hellende daklichten boven de leeszaal zijn fotovoltaïsche zonnepanelen geplaatst. Dankzij deze passieve en actieve maatregelen zal het Rijksarchief een E-peil (energieverbruik) van 55 kunnen behalen.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Het Merelbeekse schepencollegde leverde zopas de verkavelingsvergunning af aan Quercus en JPB voor 13 nieuwe woningen in het centrum van Bottelare. Zo wordt een vervuilde site gesaneerd tot een kwalitatief en duurzaam inbreidingsproject.  […]

Cactus Muziekcentrum krijgt nieuwbouw

Cactus Muziekcentrum krijgt nieuwbouw

Studenten gebruiken toekomstige huisvesting voor opleiding

Studenten gebruiken toekomstige huisvesting voor opleiding

Londerzeel zoekt ontwerper voor vrijetijdssite

Londerzeel zoekt ontwerper voor vrijetijdssite

Meer artikels