Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Project Sint-Jozef Evere levert mooi staaltje van 'ontschotting' in de zorg

Project Sint-Jozef Evere levert mooi staaltje van 'ontschotting' in de zorg

Voor het project Sint-Jozef Evere hebben drie opdrachtgevers zich gegroepeerd: woonzorgcentrum Sint-Jozef, lokaal dienstencentrum Aksent en de private investeerder cvba Evere Green. Er wordt een uitbreiding van een woonzorgcampus gerealiseerd met een afdeling voor 30 dementerenden, een lokaal dienstencentrum en 17 assistentiewoningen. Bij het ontwerp werd veel belang gehecht aan een goede organisatie van het bouwprogramma, het behoud van het open zicht naar het park en van een kwalitatieve open ruimte aansluitend op de bestaande gebouwen. Dit resulteert in een nieuw bebouwingsconcept met integratie van een torenvolume. Buro II & Archi+I tekende de plannen. Het is een toonbeeld van het weghalen van de schotten tussen verschillende zorginstellingen.

De eerste ideeën voor dit woonzorginitiatief dateren uit 2007.Hoewel alle partners een zekere autonomie wensen te behouden in het nieuwe gebouw met een specifiek afleesbaar en onderscheidbaar programma, werken alle partijen ook voortdurend interactief samen. De buitenruimte, parking, grootkeuken, centrale circulatie en logistieke faciliteiten worden gedeeld en daardoor geoptimaliseerd. De interactie en ontmoeting tussen de verschillende gebruikersgroepen verlaagt het gevaar op isolement. Tegelijk faciliteert de aangepaste infrastructuur het verlenen van de zorg op maat en de ondersteuning waar - en in welke mate - die nodig is.

Er is gekozen voor natuurlijke zachte materialen en veel glas om maximaal daglicht toe te laten. De keuze voor een met hout beklede gevel zorgt voor een sterke integratie met de parkomgeving. Het gebouwenconcept gaat uit van drie programmaclusters, duidelijk afleesbaar, maar toch geïntegreerd in één architecturaal en functioneel geheel.

1. Het lokaal dienstencentrum wordt naar het park gericht en maakt optimaal gebruik van de relatie tot de buitenruimte.

2. De drie leefgroepen voor telkens 10 dementerende bewoners werden ondergebracht in gestapelde balkvormige bouwlagen die als woonentiteit functioneren.

3. De 17 flats werden geïntegreerd in een torenvolume. De nieuwbouw wordt door een transparante verbindingsgang verbonden met de bestaande gebouwdelen. Langsheen deze verbinding wordt een nieuwe grootkeuken gebouwd waarin de maaltijden voor de verschillende gebruikers en doelgroepen worden bereid.

De circulatie tussen de zorgfuncties en de autonome woonvormen worden maximaal gesplitst: de hoofdtoegang voor de nieuwe zorgafdeling blijft aan de de Maarnestraat 89. De poort aan de Picardiëstraat (Stroobandtstraat) blijft behouden voor leveringen en fungeert als hoofdtoegang tot de assistentiewoningen en het lokaal dienstencentrum. De inrit naar de ondergrondse parkeergarage wordt ontsloten vanaf de Picardiëstraat.

Voor de toekomst

Het gebouw is laagenergetisch en stoelt op de principes van duurzaam bouwen. De E-peilen van de flats variëren tussen de 17 en 32. De centrale stookplaats met een gasgestookte condensatieketel doet dienst voor de drie gebruikersgroepen, met etagestations voor de flats voor warm water. De micro-wkk (warmtekrachtkoppeling) op gas biedt vooral een grote meerwaarde voor de stroomvoorziening van de centrale delen, het woonzorgcentrum, het lokaal dienstencentrum en de grootkeuken. Het volledige gebouw heeft een ventilatiesysteem D, wat betekent dat er zowel mechanische pulsie als mechanische extractie is met warmterecuperatie.

Unieke samenwerking

De unieke mix van verschillende en specifiek georiënteerde zorgverleners en 'noden is innovatief in de sector en wordt bovendien via een unieke financiering gerealiseerd (private investeerder en twee non-profit partners). Het Kenniscentrum Woonzorg Brussel tekende mee het concept uit van de site een zorgde voor de afstemming van de verschillende functies op elkaar, met een maximum aan synergie. Zo kan het dienstencentrum buiten de openingsuren nog steeds gebruikt worden door de bewoners van de assistentiewoningen.

Het omzetten van de ambitieuze doelstellingen en specifieke verwachtingen van de verschillende gebruikersgroepen te realiseren binnen de meertalige Brusselse complexiteit, en onderhevig aan verschillende normeringskaders, bevoegdheidsveerdeling, subsidiemechanismen en controleorganen, vereiste een bijzondere aanpak, inzet en doorzettingsvermogen. De gedreven initiatiefnemers zijn bruggenbouwers en kunnen getuigen van hoe men door het out-of-the-boxdenken en het interdisciplinaire samenwerken tot ongebruikelijk grensverleggende oplossingen kan komen die beter zijn dan kleine deelprojecten die los vaan elkaar werken.

Clivia

Naast het huidige bicommunautaire rusthuis Sint-Jozef dat erkend is door de GGC, komt een Vlaams erkend woonzorgcentrum voor dementerenden. Het draagt de naam Clivia en werkt vanuit de principes van kleinschalig genormaliseerd wonen. Rusthuis Sint-Jozef wordt al jaren geconfronteerd met de steeds groter wordende groep van ouderen met dementie. In de buurt is het aanbod voor dementerenden beperkt. Om aan de vraag tegemoet te komen, werd gekozen voor de bouw van een gespecialiseerde afdeling, waar passende opvang wordt geboden aan deze doelgroep. Met de bouw van het woonzorgcentrum wordt een antwoord geboden op de gekregen signalen van de bewoners, familieleden en personeel.

Clivia wordt een kleinschalig genormaliseerd woonproject. Het is een nieuwbouwproject dat bestaat uit drie wooneenheden met elke tien bewoners. Elke wooneenheid bevindt zich op een verdieping die huiselijk is ingericht met een keuken, living en zithoek, waar aangepaste en kwaliteitsvolle zorg op maat kan geboden worden. Het is belangrijk dat de bewoners er zich thuis voelen. Daarom is het een open huis. Bezoek is er altijd welkom.

De invulling van de dagelijkse bezigheden en persoonlijke zorg gebeurt steeds in overleg met de bewoner en zijn familie. Het doel is om zorg te leveren waarbij de medewerkers de persoon met dementie erkent, zich afstemmen op de belevingswereld van de bewoner en van daaruit met hen in contact treedt. Deze manier van werken bevordert het persoonlijke contact tussen de bewoners onderling en met het zorgpersoneel. Het biedt ook de kans aan de bewoners om in de mate dat het nog kan zoveel mogelijk voor zichzelf te zorgen. De leemtes die de bewoner achterlaat, worden discreet opgevuld.

Zorgknooppunt

Aksent runt op de campus een lokaal dienstencentrum. Het centrum biedt informatieve, recreatieve en vormende activiteiten aan de bewoners uit de buurt. Het lokaal dienstencentrum richt zich ook tot personen in een beginnende zorgsituatie. Ook ouderen van de campus zijn er zeer welkom. Het dienstencentrum zal in de toekomst fungeren als zorgknooppunt, waar mensen terecht kunnen met hun zorgvragen.

Aksent organiseert daartoe ondersteunende initiatieven zodat ouderen en hulpbehoevenden langer kwaliteitsvol en zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Het biedt aanvullende thuishulp aan sociale tarieven voor wie dat omwille van zijn zorgsituatie nodig heeft. Aksent is eveneens initiatiefnemer van een lokaal dienstencentrum in Schaarbeek. Beide dienstencentra zullen samenwerken. Een sterke samenwerking zal er ook zijn met de partners op de woonzorgcampus en de organisaties in de buurt. In de nieuwbouw wordt een ruime opdeelbare polyvalente zaal voorzien voor meer dan 50 personen, een vormingslokaal, gesprekslokalen en kantoren. Dit nieuwe dienstencentrum van Aksent biedt ook opleiding en werkervaring aan kansengroepen op de arbeidsmarkt om hun tewerkstellingsmogelijkheden te vergroten.

Assistentiewoningen

Op de campus worden zeventien assistentiewoningen ontwikkeld. Dat zijn vlot toegankelijke, veilige en comfortabele woningen waar mensen die zorg nodig hebben zelfstandig kunnen wonen. De ouderen bepalen zelf welke zorg en welke verzorgers ze kiezen. Zo houden ze grote zeggenschap over hun eigen leven. Deze assistentiewoningen zijn gekoppeld aan het woonzorgcentrum Clivia. Dit bepaalt de toewijzing van de appartementen. Het sociaal verhuurkantoor sluit de huurovereenkomsten met de bewoners. Het woonzorgcentrum staat de bewoners bij wanneer ze daarom vragen. 's Nachts of in nood is het personeel van het woonzorgcentrum stand-by. Met een alarmsysteem is er altijd snelle hulp bij crisissituaties. De bewoners kunnen bij het woonzorgcentrum maaltijden bestellen. Het woonzorgcentrum rekent voor de permanentie en de zorgdiensten een maandvergoeding aan. De bewoners kunnen eveneens terecht in het lokaal dienstencentrum: er deelnemen aan activiteiten, de maaltijd gebruiken of op uitstap gaan. Wanneer het dienstencentrum gesloten is, zullen de bewoners van de assistentiewoningen toch gebruik kunnen maken van enkele lokalen. Dat kan de onderlinge ontmoeting tussen hen stimuleren en aanzetten tot zorg voor elkaar. Wanneer alleen wonen onmogelijk wordt, kunnen ouderen kiezen om te verhuizen naar het woonzorgcentrum zonder de band met de andere bewoners en de wijk te verliezen. Er zijn tien wooneenheden met één slaapkamer (59 tot 74 m²) en zeven tweekamerappartementen (77 tot 84 m²) voorzien. Dit laat toe zowel alleenstaanden als koppels te huisvesten en geeft wie het wenst de mogelijkheid een logeerkamer te hebben.

Partners

Het sterke van het partnerschap op deze campus is dat een voorziening, een thuiszorgdienst en een vennootschap samen in zee gaan. Het samengaan van een commerciële partner met welzijnsorganisaties is niet altijd evident. De neuzen stonden vlug in dezelfde richting. Iedereen wilde een kwaliteitsvol en mooi product afleveren, waarin ouderen zich zouden thuis voelen. De plannen en de gekozen materialen staan daar borg voor. Met VIPA en het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid liepen de contacten optimaal.

Woonzorgzone

Deze campus wil de stimulerende kracht zijn om op termijn uit te groeien tot een woonzorgzone met een zorgknooppunt in het lokaal dienstencentrum. Een woonzorgzone is een wijk, gemeente of deelgemeente die het welzijn van de bewoners bevordert, zodat iedereen - ook ouderen en zorgbehoevenden - zo lang mogelijk thuis kan blijven wonen. Het zorgknooppunt is een centrale plaats in de wijk waar bewoners terecht kunnen met hun zorgvragen en waar ze de zorg en hulp kunnen krijgen die ze nodig hebben. De wijk is toegankelijk voor iedereen, met straten en pleinen zonder obstakels, en met voldoende woningen en voorzieningen die toegankelijk zijn voor iedereen (design for all).

Door de samenwerking tussen de woonzorgcentra Sint-Jozef en Clivia, de assistentiewoningen en het lokaal dienstencentrum ontstaat er een zorgcontinuïteit voor de ouderen in de wijk. Wanneer de oudere nog volop thuis kan wonen, maar nood heeft aan ontmoeting of nu en dan een hulpvraag heeft, kan er beroep gedaan worden op het dienstencentrum. Is ondersteund wonen aangewezen, dan zijn er de assistentiewoningen. En als de zorgbehoefte echt groot wordt, kan de stap naar het woonzorgcentrum gezet worden. Deze diversiteit aan dienstverlening, ondersteuning en zorg wordt nog geoptimaliseerd door de afstemming met de thuiszorgpartners in de buurt. Zo speelt iedereen zijn meest aangewezen rol.

De architectuur draagt daartoe bij: open en transparant, met linken tussen de verschillende campusonderdelen. Elke dienst behoudt zijn eigenheid, maar heeft een directe link en hechte band met de andere voorzieningen. Nu nog intern, eens actief ook met externe partners. Zo zetten deze werkingen jong en oud in de wijk aan tot solidariteit en zorg voor elkaar.

Het zorgknooppunt is het kloppende hart van de woonzorgzone. Elke oudere die zelfstandig woont kan daar terecht met vragen voor huishoudelijke hulp, poetshulp, warme maaltijden, vrijetijdsactiviteiten, 24-uurzorg en crisisopvang, dagopvang, medische diensten, hygiënische diensten, persoonsverzorging, enz. Om die diensten te leveren, werkt het zorgknooppunt samen met alle dienstverleners in de woonzorgzone of daarbuiten. Daarnaast moet een oudere binnen loopafstand van het zorgknooppunt alle noodzakelijke voorzieningen vinden voor het dagelijkse leven: voedings-winkels, post en/of bank, huisdokter, apotheek, tearoom en kapsalon. De ligging van deze woonzorgcampus is daarvoor ideaal, op een boogscheut van het centrum van Evere. Het zorgknooppunt zorgt voor de afstemming van het zorgaanbod en voor de praktische organisatie van de toewijzing. Het geeft informatie en sensibiliseert ouderen over de zorgdiensten, residentiële opvang, meegroeiwonen, aanleunwoningen, enz. Het maakt de ouderen wegwijs om de meest geschikte hulp te vinden, wijst de juiste zorg toe en zorgt dat die beschikbaar is. Het organiseert de haal- en brengfuncties en het sociaal vervoer. Het organiseert het interdisciplinair overleg tussen alle betrokkenen. Het werkt altijd in nauw overleg met de woonzorgcoach voor de opvolging en voortgang van de opgemaakte zorgplannen.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Tips & Tricks

Tips & Tricks

In een deze reeks, exclusief voor Bouwkroniek, geven we praktische en haalbare tips om de slaagkansen van je offertes gevoelig te verhogen.

23/10/2020 |
Bouwprofessionals welkom in virtuele stad van de toekomst

Bouwprofessionals welkom in virtuele stad van de toekomst

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Nieuwe methode om verf te testen

Nieuwe methode om verf te testen