Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Pps, een standpunt

Pps, een standpunt

Het grote stadion van Rijsel, pps tussen LMCU en Elisa, dochter van Eiffage.

We bemerken een vreemde tegenstrijdigheid tussen het succes van de publiek-private samenwerkingsverbanden (pps) en de povere prestaties van die samenwerkingsvorm tijdens de voorbije dertig jaar. De autoriteiten doen een beroep op pps in de hoop dat de privésector de openbare infrastructuur en openbare diensten zal financieren. Die hoop wordt gedeeld door de OESO, de VN-onderhandelingen omtrent duurzame ontwikkeling en andere instanties.

Een rapport van The Public Services International Research Unit (PSIRU) met als titel 'Why Public-Private Partnerships don't work' evalueert de ervaringen ter zake. De titel laat weinig ruimte voor twijfel: het rapport besluit dat pps'en synoniem zijn voor een duur en ondoeltreffend mechanisme ter financiering van infrastructuur en diensten omdat ze staatsleningen verdoezelen en privéondernemingen door de staat toegekende winstgaranties op lange termijn geven.

Het rapport besluit dat pps'en synoniem zijn voor een duur en ondoeltreffend mechanisme ter financiering van infrastructuur en diensten.

Het rapport wijst eveneens op het gebrek aan transparantie van de pps'en die vaak in het grootste geheim ontstaan en zich achter vertrouwelijke onderhandelingen verschuilen om een commercieel voordeel te behouden. Dit proces blinkt uit in de afwezigheid van openbare raadplegingen, in valse beloften en complexe handelscontracten. 'De regeringen en de Verenigde Naties worden sterk beïnvloed door een machtige lobby bestaande uit de meest geduchte advocatenbureaus en de belangrijkste ondernemingen in het domein van diensten, financiën en consulting die allemaal vastbesloten zijn om winst binnen te rijven dankzij openbare basisdiensten als gezondheidszorg, water en energie', meent secretaris-generaal van de Public Services International (PSI) Rosa Pavanelli. En ze voegt er meteen aan toe: 'We mogen niet vergeten dat ondernemingen uit de privésector hun winst moeten maximaliseren om te overleven. Dat is niet verzoenbaar met de garantie van universele toegang tot kwaliteitsvolle openbare diensten, in het bijzonder voor diegenen die niet over de middelen beschikken om daarvoor te betalen.'

Andere gevaren

Maar het rapport onderkent nog een ander gevaar. Dat schuilt in de inspanningen die de Wereldbank, de G20, de OESO en andere actoren leveren om de pps te 'financialiseren' en zo toegang te krijgen tot de duizenden miljarden dollars die vastzitten in pensioenfondsen, bij verzekeringsmaatschappijen en andere institutionele beleggers.

Om toegang te krijgen tot die fondsen raadt men regeringen aan om simultaan tal van pps'en op te richten teneinde een korf vol activa te creëren die gegroepeerd en op lange termijn aan beleggers verkocht kunnen worden. Dit mechanisme doet denken aan wat rond de eeuwwisseling met de hypothecaire leningen is gebeurd en uiteindelijk tot de wereldwijde, financiële crisis van 2008 heeft geleid.

De auteur van het rapport, David Hall, voormalig directeur van de PSIRU in de University of Greenwich Business School in Londen, heeft een analyse en vergelijking gemaakt van verschillende gevallen en landen waar de pps'en hun beloften niet waargemaakt hebben: de mislukking van het Londense vervoerprogramma, de povere prestaties van de luchthaven van Delhi, de corruptieschandalen m.b.t. Chileense infrastructuurprojecten en de financiële problemen gelinkt aan de vele pps'en in Portugal.

Het Verenigd Koninkrijk heeft een beroep gedaan op pps voor een brede waaier van gebouwen en infrastructuuruitrustingen (hospitalen, scholen, wegen, spoorwegen, regeringskantoren '). Nieuw-Zeeland, Australië, Canada en de Verenigde Staten zijn begonnen met het gebruik van pps om een begrotingsevenwicht te bekomen en hun kredietverstrekkers te belonen. In de ontwikkelingslanden hebben de ontwikkelingsbanken, bilaterale kredietverstrekkers en multinationals in de jaren '90 van vorige eeuw aangezet tot een versterking van het aantal pps'en, meer bepaald in de water- en energiesector, in het kader van het algemene beleid ter promotie van privatisering - en om de budgettaire beperkingen te omzeilen die internationale financiële instellingen die ontwikkelingslanden hebben opgelegd. Hoewel een aantal diensten geprivatiseerd werden, is hun dienstverlening aan de burgers er volgens Hall nochtans niet op verbeterd.

Er bestaan evenwel alternatieven. Zo stelt het rapport van PSIRU een openbaar alternatief voor dit systeem voor, waarin de nationale en lokale regeringen hun infrastructuur voort kunnen ontwikkelen door gebruik te maken van de publieke middelen om te investeren, en de organisaties uit de privésector om de service te leveren.

Deze oplossing houdt bepaalde voordelen in voor de openbare sector die aan flexibiliteit, controle en doeltreffendheid wint, terwijl de transactiekosten dalen en ook de onzekerheid veroorzaakt door de contracten afneemt. Dit leidt bovendien tot schaalvoordelen.

Kortom, of je het al dan niet eens bent met deze analyse - de voorstanders van pps hebben ook hun argumenten en er bestaan overtuigende voorbeelden -, toch is het een feit dat de ervaringen met pps nog fundamentele gebreken blootleggen.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Hasselt biedt 3.000 gezinnen complete renovatiehulp op maat

Hasselt biedt 3.000 gezinnen complete renovatiehulp op maat

De stad Hasselt gaat meer dan 3.000 gezinnen persoonlijk begeleiden in het verduurzamen van hun woning. De campagne startmetrenoveren.be omvat een complete aanpak op maat, van analyse tot werken, op een schaalgrootte die nog niet eerder werd[…]

Consortium gekozen voor bouw nieuw VRT-hoofdkwartier

Consortium gekozen voor bouw nieuw VRT-hoofdkwartier

Aquafin bouwt duurzame campus in Aarstelaar

Aquafin bouwt duurzame campus in Aarstelaar

West-Vlaanderen plant aanleg vijf fietspaden

West-Vlaanderen plant aanleg vijf fietspaden