Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Pontifex

Hoe ons wegennet ontstaan is, weten we. Mensen die van A naar B gaan, trekken een spoor over het land, en als dat spoor vaak genoeg gebruikt wordt, ontstaat een pad. Berijdbare wegen vergen een meer bewuste organisatie, en in onze streken waren militairen de eersten die zich daarmee bezig hielden. Julius Caesar bijvoorbeeld. De Romeinse legioenen hadden wegen nodig waar niet alleen voetgangers en ruiters, maar ook voertuigen over konden.

Rivieren met voldoende waterdiepte en gering verval kunnen natuurlijke wegen vormen. Daarop zijn schepen bijzonder handig voor het transport van zware ladingen. En waar een gebaande weg een rivier kruist, is een brug nodig. Bruggenbouwer is daarom eeuwenlang een zeer eerbaar beroep geweest, en de paus van Rome noemde zichzelf graag 'pontifex maximus', wat letterlijk 'grote bruggenbouwer' betekent. Tegenwoordig is de bouw van bruggen en wegen geen militaire en ook geen kerkelijke taak meer, maar valt hij onder de rubriek 'burgerlijke' bouwkunde.

Grote steden zijn bijna altijd ontstaan op plaatsen waar belangrijke wegen en rivieren elkaar kruisen. Een dergelijke kruising is strategisch belangrijk en dus gegeerd als woonplaats voor 'actieve' mensen en achteraf is niet altijd duidelijk wat eerst was: de stad of de weg. We vergeten zelfs vaak dat een stad zonder wegverbindingen niet eens leefbaar is.

In ons land ontstonden de eerste wegen (en de eerste steden) ten tijde van Julius Caesar en zijn opvolgers. Tijdens de duistere middeleeuwen was het een tijd lang 'duister' in die zin dat niet veel meer gebeurde, maar na Karel de Grote kregen we de pelgrims- en handelswegen die onder latere vorsten (zoals Napoleon) voort uitgebouwd werden.

Maar dat was alleen een late voortzetting van wat Julius Caesar tweeduizend jaar geleden ook al wist: zonder goede wegen geen goed bestuur, geen handel, geen industrie. Bij die 'heirbanen' hoorden ook bruggen en wie op school 'De Bello Gallico' gelezen heeft, weet dat Caesar zelfs een brug over de Rijn heeft gebouwd. Het moet een fraai en indrukwekkend bouwwerk geweest zijn, want hij beschrijft met veel details de jukken met hun schuine pijlers die voor in de bodem van de Rijn ingeramd werden en het verbindende rijvlak. (Helaas waren de volksstammen die hij op de rechteroever vond niet echt charmant, want na uitgebreid bezoek aldaar keerde Caesar terug naar de linkeroever en liet hij de brug weer afbreken om ongewenst tegenbezoek te voorkomen.)

Wegen die grote rivieren moeten kruisen, hebben ook grote bruggen nodig, en veel van die bruggen hebben een iconische status gekregen: onmogelijk San Francisco te bezoeken zonder daar ook de Golden Gate Bridge te gaan bewonderen. Hetzelfde geldt voor de Kettingbrug in Boedapest, de Dom Luisbrug in Porto, de Firth of Forth-brug in Edinburgh, de Tower Bridge in Londen, de Brooklyn Bridge in New York en nog dozijnen andere.

Twintig jaar geleden ontstonden ook in Antwerpen plannen voor een sierlijke brug, die de naam 'Lange Wapper' kreeg. De maquette oogde mooi en in eerste benadering vond iedereen het een geniaal ontwerp. De fiere havenstad zou eindelijk ook een mooie en iconische brug krijgen.

Maar het ontwerp sneuvelde in het gevecht tegen de tijdsgeest: grote infrastructuurwerken botsen vaak op weerstanden. Dat begon al ten tijde van de eerste spoorwegen. En ten tijde van de hst, toen we die spoorwegen al lang gewoon waren, waren er zelfs burgemeesters die dreigden zich 'op de sporen te gaan werpen' indien die hst ('die trein voor de rijken') zou durven voorbij komen. Maar die hst-lijnen zijn toch gebouwd en met een gewone trein (dus niet 'voor de rijken') naar Parijs gaan, doen we niet meer. Maar toen de overheid zo onhandig was om over de Lange Wapper een referendum te organiseren waarbij alleen inwoners van Antwerpen mochten stemmen, raakte alles geblokkeerd. Wat onze politici bezield had dat dossier zo stuntelig aan te pakken, zullen we allicht nooit weten.

Intussen mochten wij een paar weken geleden toch de werf bezoeken van de nieuwe sluis die op de Antwerpse Linkeroever gebouwd wordt en die, zoals we dat eigenlijk van Antwerpenaars gewoon zijn, tot de categorie 'grootste van de wereld' zal behoren. Alleen is niet duidelijk hoe al die bijkomende scheepsladingen die op de Linkeroever zullen aankomen, naar de Rechteroever zullen kunnen getransporteerd worden, maar de Vlaamse regering heeft héél dapper verklaard dat ze het dossier 'Oosterweelverbinding' heropent. Weliswaar zonder brug, maar met een tunnel. Dat is minder fraai en minder comfortabel (zeker in een stad met vooral chemische industrie), maar toch beter iets dan niets. Wanneer die verbinding er ooit zal komen, weet de regering niet; maar in 2017 moet de 'eerste spade in de grond'.

We leven niet meer in de tijd van Julius Caesar en de dappere Romeinse soldaat Silvius Brabo, die destijds de boze reus Druon Antigoon onschadelijk maakte, is ook niet meer onder ons. (De reus Antigoon eiste tolgeld - dat is een antieke vorm van rekeningrijden - en omdat Brabo aan die hinderlijke praktijk een definitief einde maakte, kreeg hij op de Grote Markt van Antwerpen een monumentale fontein.)

De huidige burgemeester van Antwerpen heeft er onlangs op gewezen dat Brabo op die fontein zijn bloot achterwerk naar het stadhuis (en dus naar de politiek) keert. Waarom de monumentenbouwers destijds dat 'statement' gemaakt hebben, is niet meer helemaal duidelijk; maar het valt wel op dat de huidige regerende politici er niet gerust in zijn dat ze er deze keer wel zullen in slagen de verkeersknoop van Antwerpen te ontwarren en hun eer te redden. Maar als het lukt, wordt de Brabofontein misschien ook gedraaid en kunnen de Antwerpse politici hun blikken exclusief op de blote zeemeerminnen richten.

Eerste spade in de grond in 2017 is een datum waaraan we ons voorlopig kunnen vastklampen. Naar het jaar waarin onze kinderen (of kleinkinderen) echt vlot voorbij Antwerpen zullen kunnen rijden, durven we nog niet raden.

ZANDER

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Bouwteam Nautilus wint competitie voor casino Middelkerke

Bouwteam Nautilus wint competitie voor casino Middelkerke

  De gemeente Middelkerke gunde op 9 september het ontwerp en de bouw van het nieuwe casinogebouw aan Bouwteam Nautilus. Samen met de heraanleg van het Epernayplein worden de kosten van de bouw van het casinoproject begroot op 41 miljoen[…]

Eerste kandidaten Belgian Construction Awards zijn ingeschreven

Eerste kandidaten Belgian Construction Awards zijn ingeschreven

Huurland breidt vloot uit met 2 Mini Screeners

Huurland breidt vloot uit met 2 Mini Screeners

Vlaamse professoren willen gewestplan afschaffen

Vlaamse professoren willen gewestplan afschaffen