Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Politici en projectontwikkelaars willen stop op verkavelingen

Politici en projectontwikkelaars willen stop op verkavelingen

Ook projectontwikkelaars, aannemers, architecten en heel wat burgemeesters staan achter een nagenoeg complete verkavelingsstop voor Vlaanderen. Die enigszins verrassende conclusie kwam er op het Gentse Vastgoedevent van o.m. de Confederatie Bouw Oost-Vlaanderen. Liever dan de nog resterende open ruimte op te offeren voor nog meer grondgebonden woningen, wil de bouwsector inzetten op meer hoogbouw in de steden. Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege wil hen met de grondrechtenruil instrumenten geven om die knik in het beleid te realiseren.

Dat ook projectontwikkelaars, aannemers, architecten en heel wat lokale en Vlaamse politici een verkavelingsstop verkiezen, mag enigszins verbazen. Tot vorig jaar nog pleitten op hetzelfde evenement sprekers herhaaldelijk dat 'Vlaanderen nog lang niet volgebouwd is' en dat alle woonuitbreidingsgebieden moeten aangesneden worden om de bouwactiviteit op peil te houden.

Medeplichtig

Het Vastgoedevent begon met een reeks ontnuchterende vaststellingen en waarschuwingen van professor Leo Van Broeck van het architectenbureau Bogdan & Van Broeck. “We leven in Vlaanderen in één van de dichtstbebouwde regio's van de wereld, toch in verhouding tot het aantal inwoners, en nog elke dag worden verschillende hectares open ruimte bebouwd of verhard. Als architect wil ik daar eigenlijk niet langer medeplichtig aan zijn', zegt Van Broeck.

Hij steunt de M-score, de mobiliteitsscore die Vlaams minister Schauvliege vorige zomer wou invoeren voor elke woning, maar die al snel werd afgevoerd. 'Wat voor nut heeft een passiefwoning als die inzake mobiliteit op de verkeerde plaats staat, ver van alle voorzieningen en aansluitingen op openbaar vervoer. Via de belanstingaftrek voor alle woningen subsidieert de overheid de fragmentering van de bewoning. Elke dag verdwijnt bij ons 6 ha open ruimte. Na Malta, een land dat op rotsgesteente is gebouwd, heeft Vlaanderen in Europa de meest waterdichte bodem', stelt Van Broeck.

Het is niet enkel het opofferen van open ruimte dat ons parten speelt, ook hoe we de bebouwde ruimte invullen. 'In Vlaanderen daalt het aantal inwoners per bebouwde ha, wat betekent dat we steeds 'groter' gaan wonen. Enkel de Vlaamse steden hebben daarin het tij kunnen keren. Mochten we in gans België hetzelfde aantal inwoners per bebouwde ha hebben als in bv. Londen, zou er in ons land plaats zijn voor 17 miljoen inwoners', becijferde Van Broeck.

Hoogbouw

Hoogbouw is voor Van Broeck de enige oplossing om open ruimte te behouden en moet voor hem zowel in de steden als op platteland kunnen. 'Maar we moeten creatiever zijn en bv. verschillende bouwhoogtes toelaten voor verschillende projecten. In de bouwvoorschriften zou een minimale kroonlijsthoogte moeten staan in plaats van een maximale. Eén van de sleutels daartoe is het kunnen verhandelen van grondrechten', besloot Van Broeck. Bijna 80% van alle aanwezigen op het Vastgoedevent volgde hem daarin. Meer dan 95% van de toehoorders gaf aan dat enkel stedenbouwkundige regels hen ervan weerhouden om te verdichten in de kernen.

In de bouwvoorschriften zou een minimale kroonlijsthoogte moeten staan in plaats van een maximale.

Daniël Termont, burgemeester van Gent en gastheer van het Vastgeoedevent, wil andere lokale politici afhelpen van het idee dat elk dorp zijn eigen winkelcentrum en zijn eigen bedrijventerrein nodig heeft. 'Laat dat aan de steden. Stop met het opofferen van velden voor baanwinkels', vraagt hij aan de collega's van zijn buurgemeenten.

Kentering

Professor Filip De Rynck had het aansluitend over de hertekening van de stadsgrenzen of andere vrijwillige dan wel dwingende manieren om te komen tot een stadsregionaal beleid inzake mobiliteit, zorg, onderwijs en openbare ruimte. De Rynck ziet ook stilaan een kentering bij de aankomende generaties. 'Lange tijd hebben mensen vastgehouden aan het ideaal van een eigen huisje met een eigen tuintje. Gelukkig staat bij de jeugd dat verkavelingsideaal intussen ter discussie', zegt De Rynck.

Bouwrechten

Ook Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege wil het ruimtelijke rendement verhogen, creatiever zijn om zo open ruimte te vrijwaren en meer in de hoogte gaan bouwen. Eén van haar denksporen is het instellen van 'regelluwe zones'. 'Het is niet dat we daar zomaar alles zouden toelaten, wel dat we daar ' door ons te ontdoen van verouderde voorschriften - kansen geven aan innovatieve ideeën die binnen de huidige regels niet of moeilijk haalbaar zijn. Voorts is er het idee om extra voorwaarden op te leggen voor het aansnijden van nieuwe woonuitbreidingsgebieden (wug's). Die voorwaarden zouden kunnen slaan op bv. mobiliteit of het kernversterkende karakter van dat wug. Maar daarmee zitten we op het terrein van niet-realiseerbare winsten voor gronden en zo komen we bij het verhandelen van bouwrechten. Dat is één van de instrumenten die ik bekijk', stelt de minister. Uit de reacties van ontwikkelaars, aannemers en architecten kan je opmaken dat zij er zich al langer van bewust zijn dat een nog groter ruimtebeslag gevolgen heeft voor het milieu, voor de toekomst. Maar zolang de overheid hen geen grondrechtenruil toestaat, kunnen die sectoren bijna niet anders dan nog voort open ruimte en wug's aansnijden.

Grondrechtenruil

Hoewel een aantal lokale politici er nog alles aan doen om bv. de maximale kroonlijsthoogte in de hand te houden, zijn er ook heel wat die het idee van kernversterkende hoogbouw en grondrechtenruil genegen zijn. Bij het ruilen van grondrechten laten ontwikkelaars een nog onbebouwd perceel blijvend onbebouwd en krijgen ze in ruil de toestemming om ergens te bouwen waar dat oorspronkelijk niet de bedoeling was ' maar waar de randvoorwaarden beter zijn - of om een andere plek bv. hoger te bouwen dan oorspronkelijk toegestaan was. Dankzij de grondrechtenruil kan je de bestaande kernen versterken en de open ruimte vrijwaren op plaatsen die dat verdienen.

'We hopen dat het aangekondigde recht op grondruil een flexibel instrument wordt. Het moet al zeker over de gemeentegrenzen werken. Zodat bv. grondrechten van Nazareth geruild kunnen worden voor grondrechten in Gent of Deinze. Wij hebben in Nazareth nog vele tientallen ha woonuitbreidingsgebied die we eigenlijk liever niet zouden aansnijden, maar zonder grondrechtenruil hebben we geen enkele instrument om dat tegen te houden', stelde burgemeester van Nazareth Danny Claeys. Burgemeester van Deinze Jan Vermeulen waarschuwt afsluitend dat kiezen voor hoogbouw nog vaak botst met de publieke opinie. 'We zullen soms onpopulaire keuzes moeten maken. We kunnen de steden niet zomaar laten groeien', besluit Vermeulen.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Leuven asfalteert dit jaar een dertigtal straten

Leuven asfalteert dit jaar een dertigtal straten

De stad Leuven investeert ieder jaar 2,5 miljoen € in de vernieuwing van asfaltlagen. Dat is nodig om ernstige schade op korte en middellange termijn te vermijden. In de loop van dit jaar zullen in Leuven een dertigtal straten nieuwe asfalt[…]

Bouw grootste Zeeuwse zonnepark North Sea Port gestart

Bouw grootste Zeeuwse zonnepark North Sea Port gestart

Heraanleg stationsomgeving Ekeren begint in 2022

Heraanleg stationsomgeving Ekeren begint in 2022

Denys geselecteerd voor Porthosproject in Rotterdam

Denys geselecteerd voor Porthosproject in Rotterdam