Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Plaatsen van dunne keramische tegels vraagt speciale aandacht

Plaatsen van dunne keramische tegels vraagt speciale aandacht

Dankzij de huidige technologieën is het mogelijk om almaar dunnere en grotere keramische tegels te produceren die gebruikt kunnen worden voor zowel vloeren als wanden. Het plaatsen van zulke tegels vergt echter speciale aandacht. Dit artikel gaat daarom dieper in op een aantal bijzondere aspecten, zoals het manipuleren, versnijden, verlijmen en voegen.

Onder de term 'dunne' tegels verstaan we tegels tussen 3 en 6 mm dik. Voor het onderscheid tussen XL- en XXL-tegels baseren we ons op de definitie die gehanteerd wordt door de Europese tegelzettersfederatie (EUF): XL-tegels hebben een oppervlakte van 1 m² of meer, XXL-tegels een oppervlakte van minstens 3 m². Voor tegels van 3 mm dik wordt gerekend met een gewicht van ongeveer 7 kg/m².

Ondanks het feit dat dunne XL- en XXL-tegels wel degelijk binnen het toepassingsgebied van de productnorm NBN EN 14411 (2012) vallen, zijn er voor het beoordelen van een aantal van hun producteigenschappen (bv. buigsterkte, schokweerstand) andere eisen en beproevingstechnieken nodig. Daarom wordt er momenteel op internationaal vlak gewerkt aan twee referentiedocumenten voor dit tegeltype: een technisch rapport over het plaatsen van tegels met een dikte tot 5,5 mm (ISO/DTR 17870-2) en een productnorm over dunne tegels met of zonder glasvezelversterking op hun legvlak (ISO/TC 189 N305), waarvan de voorlopige bijlage ook een richtlijn voor het plaatsen bevat.

Toen de eerste dunne XL- en XXL-tegels op de markt verschenen, werden slechts uiterst zelden plaatsingsinstructies en/of technische tekeningen meegeleverd. Daar is de jongste jaren gelukkig verandering in gekomen. Toch moet de tegelzetter voldoende kritisch zijn ten aanzien van de technisch-commerciële informatie en er steeds de prestatieverklaringen van de materialen (tegels, lijm- en voegproduct) op naslaan.

Hoewel men voor het plaatsen van dunne XL- en XXL-tegels in feite net dezelfde principes moet hanteren als voor andere tegelwerken (vlakheidstoleranties, niveauverschillen, rechtlijnigheid van de voegen, zie TV 237), gaat dit artikel toch wat dieper in op het manipuleren en versnijden, de verlijmtechniek en de voegen.

Analyse van de bouwplaats

Elk tegelwerk vraagt om een voorafgaandelijke analyse van de bouwplaats. In het geval van XL- en XXL-tegels moet men onder meer de volgende aspecten nagaan:

de ondergrond moet minstens voldoen aan de vlakheidstoleranties van klasse 1 (strenge uitvoering). Dit betekent dat de vlakheidsafwijkingen beperkt moeten blijven tot 3 mm onder de lat van 2 m (zie tabel). Indien nodig moet men vóór het plaatsen van de tegels een egaliseerproduct en een geschikt voorstrijkmiddel aanbrengen;

de tegels moeten ongebroken tot in de te betegelen ruimte gebracht kunnen worden. Dit betekent dat men de breedte van de gangen en deuropeningen vooraf moet controleren en specifieke hulpmiddelen moet gebruiken, zoals tilvoorzieningen en transportbokken;

de architect moet de positie van de referentietegel (d.i. de eerste te leggen tegel) aangeven op een legplan waarvan de technisch-praktische haalbaarheid vóór de aanvang van de werken gecontroleerd wordt.

Manipuleren en versnijden

Het manipuleren en plaatsen van dunne XL- en XXL-tegels moet omzichtig gebeuren. Zo kan men voor het uitpakken van de tegels (veelal uit een houten kist) gebruikmaken van al dan niet verstelbare manipulatiekaders met zuignappen (bij voorkeur met een vacuümpomp).

Ook voor het versnijden van de tegels is er specifiek materieel beschikbaar: tegelsnijders, glassnijders, handslijpschijven, geleide cirkelzagen met waterkoeling' Het spreekt voor zich dat nat verzaagde tegels gedroogd moeten worden alvorens lijm op hun legvlak aan te brengen. Bij droog verzaagde tegels moet het keramische stof zorgvuldig verwijderd worden.

Verlijmtechniek

De enige geschikte verlijmtechniek voor dunne XL- en XXL-tegels is de dubbele verlijming. Hierbij gebruikt men gewoonlijk een mortellijm van het type C2 S1 of C2 S2, al dan niet met bijkomende eigenschappen (F, T en E; zie TV 237). Men moet er hoe dan ook de technische fiche van de lijm op naslaan om zekerheid te krijgen over het toepassingsgebied.

De lijm wordt zowel op de ondergrond als op het legvlak van de tegel aangebracht. Wegens hun schadegevoeligheid moeten de tegelranden en de hoeken uiterst zorgvuldig ondervuld worden. De lijm moet bij voorkeur rechtlijnig gekamd worden, dus niet willekeurig of waaiervormig. Voorts moet de tegelzetter erop toezien dat de lijmrillen van de ondergrond en de tegel zich in dezelfde richting bevinden en dat de tegel correct ingeschoven kan worden met een heen- en weerbeweging loodrecht op de lijmrillen.

De tegels moeten van het midden naar de randen toe met een rubberen voegspaan beslagen worden om de lijmrillen plat te drukken en het aantal luchtinsluitingen tot een strikt minimum te beperken. Men moet immers streven naar een contactoppervlak van 100% en een optimale lijmverdeling.

Voegen

Hoe groter de tegels, hoe minder voegen er in het betegelde oppervlak zullen voorkomen. Het spreekt voor zich dat alle constructievoegen uit de ondergrond in de betegeling overgenomen moeten worden (zie Infofiche 46). De voegbreedte moet minstens gelijk zijn aan het dubbele van de dimensionale tolerantie op de tegelafmetingen, met een minimum van 3 mm.

Ten slotte is het aanbevolen om een verbeterde voegmortel van het type CG2 te gebruiken die volgens zijn technische fiche geschikt is voor dit toepassingsgebied.

Bron: het dossier 'Plaatsing van dunne XL- en XXL-tegels' van ir. Tinne Vangheel, adjunct-laboratoriumhoofd Ruwbouw- en Afwerkingsmaterialen van het WTCB. Er mag alleen verwezen worden naar het dossier zelf (nr. 2015/2-11), te vinden op www.wtcb.be, doorklikken naar publicaties en WTCB-dossiers. Dit dossier kwam tot stand in samenwerking met Fecamo, de Normen-Antenne Afwerkingen, het IWT-project Innoveren met tegels en de Technologische Dienstverlening COM-MAT

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Rototilt gaat wereldwijde samenwerking aan met Volvo CE

Rototilt gaat wereldwijde samenwerking aan met Volvo CE

Graafmachines van Volvo kunnen voortaan af-fabriek worden geleverd voorbereid op de systemen van Rototilt voor draaikantelstukken. Dit houdt een aantal voordelen in voor zowel de aannemer als de dealer. Het grootste gebruikersvoordeel is dat de[…]

06/03/2021 | Graafmachines
DAF krijgt groot order van de Belgische krijgsmacht

DAF krijgt groot order van de Belgische krijgsmacht

Kathodische bescherming wordt steeds vaker toegepast in België

Kathodische bescherming wordt steeds vaker toegepast in België

Mobiele 3D reality capture-oplossing met Spot-robot

Mobiele 3D reality capture-oplossing met Spot-robot