Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Over spaarboekjes en taboes

Er zijn van die taboes die overeind blijven... Eén ervan is de index. De indexering van lonen, wedden, sociale uitkeringen en - niet te vergeten - ook heel wat tarieven en prijzen (de Nationale Bank signaleerde ooit dat 10% van de prijzen zelf automatisch geïndexeerd worden aan het indexcijfer van consumptieprijzen...) staat in ons land als een huis. Jawel, we hebben in de jaren '90 van vorige eeuw diverse indexsprongen gezien, hetzij ten bate van de bedrijven (en dus voor de concurrentiekracht), hetzij ten bate van de overheidsbegroting. En ook de regering-Michel heeft een indexsprong opgelegd ten bate van het herstel van de competitiviteit. Maar hoewel er al lang sprake is van een hervorming van de wet op het concurrentievermogen en een meer operationele werking van de loonnorm die onze lonen in lijn moet houden met die in de drie voornaamste buurlanden, is van een afschaffing van het indexsysteem zelf nooit sprake. Er zijn nochtans bijna geen andere landen die er zo'n praktijk op na houden, en het is geweten dat internationale instellingen en Europa er zeer koele minnaars van zijn, omdat ze de soepele aanpassing van prijzen en kosten aan veranderde omstandigheden in de weg staat. Maar geen enkele partij, ook niet diegene die vrije markt en flexibiliteit het meest verdedigt, heeft zich al aan een voorstel tot afschaffing van de index gewaagd...

Ook in de financiële sfeer lijkt er zo'n taboe te bestaan. Dat is de belastingvrijstelling voor het spaarboekje. Die is historisch zeker te verklaren, en zelfs te verdedigen. Het was en blijft voor een stuk legitiem dat de overheid sparen aanmoedigt, want sparen is deugdzaam. Voor de spaarder, die zo een appeltje voor de dorst heeft en beter aan tegenslag kan weerstaan. Voor de banken, die op deze wijze veel vrij stabiele middelen binnenkrijgen die ze niet helemaal tegen marktprijs moeten vergoeden - omdat de overheid afziet van roerende voorheffing en het spaarproduct dus subsidieert. Voor het gezin dat een hypothecaire lening aangaat, omdat deze goedkoper is doordat de banken de geringere kostprijs van het spaarboekje ten minste gedeeltelijk doorrekenen aan hun klanten-kredietnemers. Voor de economie, omdat spaarmiddelen nodig zijn om investeringen en dus toekomstige groei te kunnen financieren.

Maar er zijn ook een heleboel redenen waarom zo'n fiscale vrijstelling niet meer van de tijd is. Eén ervan is dat het sparen in vergelijking met vroeger sterk gediversifieerd is. Gezinnen sparen niet langer meer alleen op spaarboekjes - zelfs als het fiscale voordeel en het liquide karakter ervan nog altijd grote aantrekkingskracht uitoefenen. Ze sparen ook al lang in de vorm van obligaties, aandelen, beleggingsfondsen. Er is eigenlijk geen echte reden waarom het spaarboekje zou moeten bevoordeeld worden ten opzichte van die andere instrumenten. Er is integendeel aanleiding om te stellen dat de fiscale subsidie op een neutrale wijze naar alle producten zou moeten gaan - en zeker ook naar langetermijnsparen, omdat de economie precies nood heeft aan meer financiering van investeringen en infrastructuur.

Daarbij komt dat het fiscale voordeel het sparen disproportioneel aantrekt bij de banken. Daardoor wordt de financieringsactiviteit in de economie ook geconcentreerd bij financiële instellingen. Als het met deze laatste niet goed gaat - zoals bijvoorbeeld in 2007-2008 - dreigt de financiering van de economie onderuit te gaan. Deze zou veel stabieler kunnen worden als er meer spaarmiddelen rechtstreeks naar de kapitaalmarkt zouden gaan, waar bedrijven ze ook rechtstreeks kunnen ophalen, door uitgifte van aandelen of obligaties. Dat heet diversificatie van risico's...

Er zijn een heleboel redenen waarom zo'n fiscale vrijstelling niet meer van deze tijd is.

En van risico's gesproken, het is ook niet goed dat banken moeten rekenen op een grote massa van spaarmiddelen in de vorm van een product, dat vandaag heel goedkoop is, maar dat in de toekomst - als de rente ooit eens opnieuw gaat stijgen - plots duurder kan worden en de rendabiliteit dan zwaar op de proef kan stellen. Want elke renteverhoging geldt voor het totale uitstaande bedrag van de spaarboekjes - zowat 250 miljard - terwijl zij slechts geleidelijk doorwerkt in de opbrengst van de kredieten: deze zijn vooral langlopend, en de hogere rente kan alleen op nieuwe kredieten worden toegepast.

Een laatste argument tegen de fiscale vrijstelling: ook buitenlandse banken kunnen hier uiteraard middelen op spaarboekjes aantrekken met de subsidie van de Belgische overheid, terwijl ze die middelen niet in de Belgische economie hoeven te investeren, maar rustig naar het moederhuis kunnen overhevelen. Aangezien Belgen grote spaarders zijn, trekt dat spaarsurplus inderdaad nogal wat buitenlandse instellingen aan... Maar is het de roeping van onze al armlastige staat om zo investeringen in andere Europese landen te betoelagen'

Slotsom: het zou verstandig zijn een exit van de vrijstelling van voorheffing te plannen, of althans om ze te hervormen naar een algemener en neutraler voordeel. Dat hoeft niet van vandaag op morgen, en het zou goed zijn het op een geleidelijke manier te doen zodat ieder, ook de banken, zich daaraan tijdig kan aanpassen. Maar het is wijs er nu mee te starten, ook omdat het moment opportuun is: met de lage spaarrentes is het belastingvoordeel in absolute termen hoe dan ook gering. Wie durft het taboe aan te pakken'

CATO

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Verlof ... in onze eigen hof

Verlof ... in onze eigen hof

Tijd om uit te rusten! Niks moet, niksen mag! Wij nemen een korte pauze van 19/07 t.e.m. 08/08! Op 09/08 zijn we er weer! Blijf gezond, hou het veilig en vooral: geniet ervan! Team Bouwkroniek  

'Virtual reality zal het meeste impact hebben op de bouwsector'

'Virtual reality zal het meeste impact hebben op de bouwsector'

Half augustus begint aanleg rotonde Tongersesteenweg in Lanaken

Half augustus begint aanleg rotonde Tongersesteenweg in Lanaken

Dendermonde wil toekomst vestinggordel veiligstellen

Dendermonde wil toekomst vestinggordel veiligstellen