Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Ontwerpend onderzoek naar vernieuwende woonvormen

Ontwerpend onderzoek naar vernieuwende woonvormen

© ©3DarcaStudio - stock.adobe.com

Ter gelegenheid van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam IABR–2018+2020 - The Missing Link is het Team Vlaams Bouwmeester op zoek naar drie ontwerpteams die willen meewerken aan de ontwikkeling van een nieuw woonlandschap.

De bedoeling is via een ontwerpend, typologisch onderzoek concrete ruimtelijke voorstellen uit te werken die inzetbaar zijn voor de reële ontwikkelingspraktijk. De resultaten zullen worden gepresenteerd tijdens een tentoonstelling die van eind mei tot begin juli 2018 plaatsvindt in Brussel, als onderdeel van IABR–2018+2020. De Biënnale onderzoekt wat de bijdrage van architectuur en ruimtelijk ontwerp kan zijn tot het realiseren en versnellen van algehele verduurzaming en weerbaarheid: infrastructureel, stadslandschappelijk en sociaal. De deadline voor de aanmeldingen is 7 februari om 12 uur.

Tegen 2030 zijn in Vlaanderen 330.000 nieuwe woningen nodig. Dat stelt ons voor een kwantitatieve, maar vooral ook een kwalitatieve uitdaging. Wonen is een basisrecht, maar de problemen op de woningmarkt worden dagelijks groter. Er is tegelijk grote leegstand en een toenemend tekort aan woongelegenheid. Bouwen, kopen en huren worden steeds duurder. Projectontwikkelaars richten zich steeds meer op steeds kleinere appartementen. Het is dan ook hoog tijd voor een fundamentele kwaliteitssprong die rekening houdt met belangrijke maatschappelijke en ecologische uitdagingen zoals duurzamer ruimtegebruik, betaalbaarheid, mobiliteit, vergrijzing, vereenzaming en gezinsverdunning.

Met dit ontwerpend onderzoek wil het Team Vlaams Bouwmeester als opdrachtgever inzetten op drie specifieke opgaven:

De ontwikkeling van nieuwe stedelijke woonvormen

Enquêtes die peilen naar woontevredenheid in steden leggen steevast dezelfde knelpunten bloot. Steden zijn (verkeers)onveilig en er is te weinig groen en te weinig rust. De aanhoudende stadsvlucht van de middenklasse, en voornamelijk van jonge gezinnen met kinderen, houdt de aantrekkingskracht van het verkavelde Vlaanderen op peil.

De transformatie van woondorpen

Het groeiende aantal appartementsgebouwen in de vorm van ‘jumbofermettes’, zowel in dorpskernen als langs linten, tast de identiteit van dorpen aan. Autoverkeer en parkeerdruk nemen toe, en de dorpen verliezen veel van hun aantrekkingskracht doordat hun typische kenmerken (openheid, kleinschaligheid, de relatie met het omliggende landschap) verdwijnen.

De verkavelingswijken zijn steeds minder aangepast aan de noden van de bewoners. Als gevolg van fenomenen zoals de vergrijzing en gezinsverdunning ontstaat een kloof tussen vraag en aanbod en blijven deze woningen langer op de markt staan. Deze wijken bieden een enorm potentieel voor ontwikkeling en verdichting, maar de bestaande verkavelingsvoorschriften en het lokale beleid zetten een rem op nieuwe ontwikkelingen en woonvormen.

De vraag is of in de individualistische Vlaamse wooncultuur vernieuwende woonvormen denkbaar zijn, waarbij niet enkel andere typologieën en schakelingen worden ingezet die duurzaam en zuinig omgaan met de beschikbare ruimte, maar waar ook wordt afgestapt van het individueel georkestreerde bouwproces. Een hogere graad van collectiviteit kan een strategie zijn om zuinig én kwaliteitsvol om te gaan met de beschikbare ruimte.

Opdracht

Drie teams zullen zich  vanuit de ervaring of confrontatie met gelijkaardige vraagstukken in de eigen praktijk buigen over één van deze opgaven. Via ontwerpend, typologisch onderzoek zullen de potenties en de noodzakelijke ruimtelijke condities onderzocht worden die nodig zijn voor de ontwikkeling van een nieuw woonlandschap.

Er worden concrete ruimtelijke voorstellen verwacht die inzetbaar zijn voor de reële ontwikkelingspraktijk en demonstreren hoe architecturale en woonkwaliteit gerealiseerd kunnen worden via vernieuwende, collectieve woonvormen. De voorstellen moeten tot de verbeelding spreken en nieuwe woontypologieën, collectieve voorzieningen en hun relatie tot de publieke ruimte inzichtelijk en aantrekkelijk maken voor zowel bewoners als beleidsmakers.

De resultaten van het ontwerpend onderzoek dienen prikkelend verbeeld te worden in producten (maquette, beelden…) die via een tentoonstelling aan een breed publiek kunnen worden gepresenteerd. De opdracht voor het ontwerpend onderzoek zal toegewezen worden aan drie teams die elk onafhankelijk het ontwerpend onderzoek uitvoeren. Begin maart 2018 levert het bureau input over (de vorm en het concept van) het beoogde eindresultaat zodat de curatoren dit mee kunnen nemen in de ontwikkeling van het tentoonstellingsconcept voor IABR Brussel-2018. Half april 2018 moet het 2D-materiaal (tekst en beeld) ten behoeve van het grafisch ontwerp van de tentoonstelling worden geleverd. Het 3D-materiaal dient uiterlijk begin mei klaar te zijn.

Timing

  • 7 februari om 12 u.: deadline aanmeldingen;
  • 9 februari: toewijzing aan drie teams;
  • 19 februari: startvergadering (onder voorbehoud).

Het Team Vlaams Bouwmeester begeleidt het hele project. Meer info krijg je bij Jouri De Pelecijn, e-mail jouri.depelecijn@vlaanderen.be.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Ontwerpteams gezocht voor OPEK Leuven

Ontwerpteams gezocht voor OPEK Leuven

Het Openbaar Entrepot voor de Kunsten (OPEK) aan de Vaartkom in Leuven gaat op zoek naar een ontwerpteam voor het duurzaam en flexibel upgraden van zijn infrastructuur, met aandacht voor zowel de buitenzijde van het gebouw als de interne[…]

23/08/2019 | ProjectenArchitecten
AG VESPA zoekt ontwerpteam voor gezinsvriendelijk wonen in Cadixwijk

AG VESPA zoekt ontwerpteam voor gezinsvriendelijk wonen in Cadixwijk

Infosessies voor pas afgestudeerde architecten

Infosessies voor pas afgestudeerde architecten

Masterplan voor woonzorgsite wzc Sint-Antonius Grembergen

Masterplan voor woonzorgsite wzc Sint-Antonius Grembergen

Meer artikels