Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Onderzoek naar gezondheid en veiligheid bij milieuvriendelijke constructies

Onderzoek naar gezondheid en veiligheid bij milieuvriendelijke constructies

Behalve de energie-efficiëntie van nieuwe en bestaande gebouwen is de opmars van milieuvriendelijk en energiezuinig bouwen een belangrijke uitdaging waaraan het WTCB in zijn jaarverslag 2014 ruim aandacht besteedt. Deze snelle technologische evolutie resulteert in nieuwe bouwwijzen en -details. Comfort, gezondheid, veiligheid en toegankelijkheid zijn daarbij belangrijke aandachtspunten.

De hoofddoelstelling van het in 2014 opgestarte VIS-traject Instal 2020 is de eindgebruikers van nieuwe of gerenoveerde energieneutrale gebouwen een goed comfort aan te bieden, met ook waterkwaliteit als belangrijk aandachtspunt. Een gezond binnenmilieu garanderen binnen een energieneutrale context is ook de doelstelling van het prenormatieve onderzoeksproject PRE-VENT. Dit project, dat in 2014 van start ging, vloeit voort uit een nauwe samenwerking tussen het WTCB en de Universiteit Gent. Net als bij verwarmingssystemen en systemen voor de productie van sanitair warm water zijn dimensionering, ontwerp en uitvoering van het ventilatiesysteem doorslaggevend voor een goede en energie-efficiënte werking.

Via RaDS II 'Robust Acoustic Details Standard II', een project gesteund door het NBN en de fod Economie, in samenwerking met de KU Leuven en de ULg (Cedia), kon een groot aantal bouwconcepten voor appartementen en rijwoningen uitgewerkt worden. Dankzij deze concepten is het mogelijk om op relatief eenvoudige wijze akoestisch kwalitatieve gebouwen te verkrijgen zonder dat daarvoor een uitgebreide akoestische kennis vereist is. De bouwconcepten bestaan uit verschillende bouwknoopdetails die aandachtspunten met betrekking tot het ontwerp en de uitvoering bevatten.

Het project DO-IT Houtbouw 'Duurzame innovatie op het vlak van technologie en leefcomfort voor houttoepassingen in de bouw' gaat op zoek naar totaaloplossingen in de houtskelet- en houtmassiefbouw. De uitdaging ligt vooral in het verzoenen van de soms tegengestelde randvoorwaarden inzake structureel gedrag, brandveiligheid, akoestiek, wand- en vloerdikte, prefabriceerbaarheid en de uiteindelijke bouwkostprijs. Het onderzoek leverde in 2014 vrij spectaculaire resultaten op, met name in de vorm van innovatieve bouwwijzen voor de houtskeletbouw. Het gaat om prefabriceerbare bouwwijzen die brandtechnisch aanzienlijk beter zijn dan de meest optimale traditionele massieve constructies en die op akoestisch vlak minstens even goed scoren, dit met vergelijkbare vloer- en wanddiktes maar met een aanzienlijk kleinere massa.

Proeftuinen

In 2014 lanceerden de toenmalige Vlaamse minister van Innovatie en het IWT de proeftuin Woning-Renovatie rond het thema innovatie bij energiezuinig verbouwen. Het WTCB is als coördinator van het Vlaams Kennisplatform Woning-Renovatie nauw betrokken bij dit initiatief.

Dit Kennisplatform overkoepelt tien proeftuinprojecten, die elk een eigen thema en focus hebben en samengesteld zijn uit consortia van bedrijven, opdrachtgevers, studiebureaus en kennisinstellingen. Het WTCB is zelf betrokken bij twee proeftuinprojecten.

Het eerste is het Ecoren-project 'Energetische renovatie van Vlaamse representatieve eengezinswoningen en appartementsgebouwen', waarbij twee clusters van vier woningen en een appartementsgebouw met negen wooneenheden duurzaam gerenoveerd worden via opschaalbare ben-renovatieconcepten (ben = bijna-energieneutraal).

Het tweede is het Mutatie+-project 'Mutatiewoningen harmonieus geüpgraded met modulaire technieken in functie van levensloop, leefcomfort en energiebesparing'. Dit proeftuinproject wordt als een van de weinige gecoördineerd vanuit een bouwbedrijf en mikt in essentie op een totaalrenovatieconcept dat bestaat uit een modulaire opbouw, gevelisolatie aan de binnen- of buitenzijde en geprefabriceerde elementen (voor de renovatie van badkamers en/of keukens). Dit type renovatie wordt uitgevoerd tijdens het mutatiemoment, dit is de overgangsperiode tussen de vorige en de nieuwe gebruikers of bewoners waarin de woning gedurende een bepaalde tijd leegstaat.

In 2005 verscheen een koninklijk besluit met betrekking tot de veiligheid bij tijdelijke werkzaamheden op hoogte, maar de normen waarop dit kb gebaseerd is zijn onvolledig en onduidelijk. Voor de berekening van de windbelasting verwijzen de productnormen voor tijdelijke uitrustingen (stellingen, borstweringen ') bv. meestal naar de norm NBN EN 1991-1-4, maar die is helaas niet voor alle gevallen geschikt. Bovendien houdt hij onvoldoende rekening met de betrouwbaarheid van tijdelijke constructies.

Het 'STEPWiSe'-project wil deze normatieve gebreken wegwerken. Het eerste deel van het onderzoek is bedoeld om na te gaan of een zeil of net bescherming kan bieden tegen de windbelasting. Het project baseert zich op metingen op ware grootte, windtunnelmetingen en een CFD-parameteronderzoek om te bepalen welke belasting de wind op een stelling uitoefent.

Het tweede deel is gewijd aan de verankering, voornamelijk van tijdelijke borstweringen. Het aanbrengen van dergelijke verankeringen in recent metselwerk om de werkzaamheden te bespoedigen, plaatst vraagtekens bij de berekening van het metselwerk en de uitvoering van de werken. Wat is de invloed van de werkelijke opleggingsomstandigheden' Hoe verloopt de droging afhankelijk van de omgevingsomstandigheden' Is er een heterogene buiging van de twee metselwerkvlakken (de gevel en de binnenzijde)' Om deze effecten te kunnen bestuderen zullen er buigproeven uitgevoerd worden op muren.

Innovaties

De brandveiligheid en de akoestische bescherming hebben aanleiding gegeven tot enkele interessante industriële innovaties die het WTCB heeft uitgewerkt in samenwerking met de industrie. Enkele voorbeelden uit de al vernoemde projecten 'STAR' en 'DO-IT Houtbouw' zijn:

twee nieuwe systemen van lichte gevelconstructies met een verbeterde thermische isolatie. Bepaalde aspecten van deze systemen werden geoptimaliseerd, onder andere hun thermische isolatie, luchtdichtheid, brandveiligheid, stabiliteit en prefabriceerbaarheid. Bovendien ligt hun geluidsisolatiewaarde minstens 15 dB hoger dan die van de traditionele oplossingen, waardoor ze ideaal zijn voor de renovatie van gevels in drukke stadsomgevingen of langs belangrijke verkeersassen;

een systeem voor de akoestische isolatie van houten vloeren. De houten vloeren van veel oude herenhuizen, die nu opgedeeld worden in appartementen, laten immers veel loop- en luchtgeluiden (bv. stemmen, tv-klanken ') door. Het nieuwe systeem vereist geen ingrepen aan de onderzijde en scoort beduidend beter dan de traditionele oplossingen. De verhoging aan de bovenzijde van de vloer blijft bovendien beperkt tot maximaal 4 cm, wat aanzienlijk minder problemen met vensters of deuren geeft;

een innovatief, prefabriceerbaar systeem voor de houtskelet- of houtmassiefbouw van appartementen met uitstekende brandtechnische, thermische en akoestische prestaties. Dit generieke systeem kan door alle fabrikanten toegepast worden.

In het kader van het 6-jarige project 'Groen Licht Vlaanderen 2020' werd in 2014 de proefopstelling met betrekking tot de toegankelijkheid in het UZ Brussel afgerond. In deze complexe omgeving, waar de bezoekers systematisch de verkeerde richting opgaan, werd nagegaan of een lichtgevende signalisatie ondersteuning kon bieden bij het terugvinden van de gewenste dienst. Er werd gebruikgemaakt van innovatieve verlichtingstechnieken in verschillende opstellingen.

Een beschrijving van de proefopstelling en van de resultaten van het onderzoek kunnen geraadpleegd worden in het eindverslag. Er werden bovendien ook voorbereidingen getroffen voor een proefopstelling met trappen. De zichtbaarheid van trappen wordt immers mede bepaald door de wijze waarop verlichting en contrasten aangebracht worden. Dit onderzoeksthema sluit aan bij het rekenblad voor contrasten dat in 2014 uitgewerkt werd.

Bron: het thematische cluster 'Comfort, gezondheid, toegankelijkheid en veiligheid' in het jaarverslag 2014 van het WTCB. Er mag alleen verwezen worden naar het jaarverslag zelf, te downloaden van www.wtcb.be, doorklikken naar 'Voorstelling en doelstellingen' onderaan de homepage.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Miljoenenproject transformeert CO2 tot groene waterstof

Miljoenenproject transformeert CO2 tot groene waterstof

Tien private en publieke partners hebben zich verenigd in het North-C-Methanol project. Samen zullen ze de CO2-emissie jaarlijks met 140.000 ton verminderen en 44.000 ton groene methanol aanmaken voor de lokale chemische en duurzame[…]

26/10/2020 | GentInnovatie
Oudenaarde bouwt nieuwe woonwijk

Oudenaarde bouwt nieuwe woonwijk

Vandenbussche krijgt Best managed Company Award

Vandenbussche krijgt Best managed Company Award

Eerste infrastructuurwerf met ethische code

Eerste infrastructuurwerf met ethische code