Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Nederlandse bouwproductie evenaart top van 2008

Nederlandse bouwproductie evenaart top van 2008

© ©Frank Boston - stock.adobe.com

Begin dit jaar bereikte het volume in de Nederlandse bouw de top van vóór de crisis. Door de groeiende vraag naar bouwmaterialen stijgen de inkoopprijzen. Dit zorgt echter slechts incidenteel voor problemen bij bouwbedrijven waardoor de rendementen gelijk kunnen blijven of zelfs toenemen. Ook het lage aantal faillissementen wijst erop dat hogere inkoopkosten niet massaal tot verliezen leiden. Dit stelt het ING Economisch Bureau in het zopas verschenen rapport Vooruitzicht bouw.

De groei in de bouw zette zich begin dit jaar voort. In februari evenaarde het volume voor het eerst weer de eerdere top van vóór de crisis in het najaar van 2008. De sterke krimp in de crisis van circa 25% is de voorbije jaren helemaal weggewerkt. De verwachting is dat de bouwproductie voort groeit, maar wel op een lager niveau dan de jongste jaren. Materiaal- en personeelstekorten zetten een rem op de productiegroei. Bovendien stijgt het aantal bouwvergunningen voor nieuwbouwwoningen al enige maanden nauwelijks meer, waardoor de groei van de bouwproductie onder druk kan komen.

Inkoopprijzen

Door de enorm toegenomen vraag van de jongste jaren naar bouwmaterialen stijgen de prijzen. Eerder aangenomen projecten zijn daardoor soms tegen te lage inkoopprijzen van bouwmaterialen berekend. Nu de inkoopprijzen stijgen en ook de lonen omhoog gaan, zet dit de marges van projecten onder druk. Dit leidt over het algemeen niet tot meer verliezen. Slechts 7% van de bouwbedrijven geeft in het eerste kwartaal 2018 aan dat ze minder winst maakten dan een kwartaal eerder. De meeste aannemers maken juist meer winst of in ieder geval evenveel.

Belangrijke redenen waarom ondanks de hogere inkoopkosten bouwbedrijven over het algemeen toch geen verlies noteren, hebben te maken met het feit dat de arbeidsproductiviteit in de periode 2014-2017 met meer dan 20% is toegenomen. Personeel kan doelmatiger ingezet worden doordat er voldoende projecten zijn waardoor de efficiëntie toeneemt en dit geeft tegenwicht tegen de hogere (uur)tarieven. Daarnaast kunnen de algemene kosten van bouwbedrijven over een grotere omzet verdeeld worden. Soms vinden bouwfirma’s mogelijkheden om de afgesproken aanneemsom met de opdrachtgever te heronderhandelen.

“Bouwbedrijven die door de hoge inkoopprijzen verlies maken en failliet gaan, zijn meer uitzondering dan regel, Dit is ook terug te vinden in de faillissementscijfers. In het eerste kwartaal van dit jaar zijn slechts 67 bouwbedrijven failliet gegaan. Dit is samen met het derde kwartaal van 2017 het laagste aantal faillissementen in de sector van dit decennium”, aldus senior econoom Maurice van Sante van het ING Economisch Bureau.

Woningbouw

De groei van vergunningen voor nieuwbouwwoningen en de verkoop van nieuwbouw stagneert. Te weinig nieuwe bouwlocaties en plancapaciteit zijn hier debet aan. ING Economisch Bureau verwacht een nog beperkte verdere stijging van het aantal nieuwe woningen. Door middel van eerdere groei van het aantal vergunningen is dit nog mogelijk. Ook de groei in de herstel- en verbouwsector neemt af doordat het aantal verkopen van bestaande woningen daalt. Particulieren verbouwen namelijk vooral bij aankoop van een nieuwe woning.

Woningbouwers hebben begin 2018 bijna elf maanden aan werkvoorraad. De orderportefeuilles bevinden zich hiermee op het hoogste niveau van deze eeuw. Ten opzichte van 2013 betekent dit een verdubbeling van de werkvoorraad. Het aantal afgegeven bouwvergunningen voor nieuwbouwwoningen groeide vorig jaar met 30% naar bijna 70.000. Begin 2018 lijkt de groei echter enigszins te stagneren en niet echt door de 70.000 op jaarbasis heen te breken. Knelpunten, zoals een tekort aan ontwikkelcapaciteit bij gemeenten en ontwikkelaars en voldoende nieuwe bouwlocaties, lijken hiervoor mee verantwoordelijk. Een soortgelijke ontwikkeling vond plaats in 2016 toen het aantal afgegeven vergunningen tijdelijk daalde. Daarvoor was er juist een flink herstel van het dieptepunt in 2013 met 27.000 vergunningen naar 55.500 in 2015.

Het aantal aan particulieren verkochte nieuwbouwwoningen stabiliseert. Dit lijkt vooral aan het beperkte aanbod te liggen. Door de stagnering van het aantal afgegeven vergunningen zal de nieuwbouw ook niet kunnen toenemen ondanks de enorme vraag naar woonruimte in de grote steden. De druk op de nieuwbouw neemt daarbij nog extra toe doordat de verkoop van bestaande woningen ook afneemt door het afnemende aanbod. Door bovenstaande ontwikkelingen verwacht ING Economisch Bureau voor 2018 een beperkte stijging van de gerealiseerde nieuwbouwwoningen tot 66.000 (in 2017: 62.357) en in 2019 tot 68.000.

Nieuwe woningbezitters willen hun nieuwe stulpje graag aan hun woonwensen aanpassen. Een afnemend aantal transacties op de woningmarkt kan voor een dempend effect zorgen op de vraag in de herstel- en verbouwsector. Het zijn vooral kleine bouwbedrijven die in deze markt actief zijn. Zij lieten in de periode 2014-2017 jaarlijks gemiddeld meer dan 10% omzet zien. Naar verwachting zal deze groei door het afnemende aantal woningtransacties in 2018 en 2019 afnemen.

Utiliteitsbouw

Dit jaar groeien de investeringen in bedrijfsgebouwen naar verwachting voor het vierde jaar op rij. In vergelijking met de woningbouw is de groei echter beperkt. Bedrijven investeren bij economisch herstel vaak pas met enige vertraging in nieuwe bedrijfspanden. Het zijn vooral de bouwvolumes voor logistieke ruimtes en bedrijfshallen die aantrekken.

Het aantal orders in portefeuille van utiliteitsbouwers is na een adempauze in 2016 en 2017 weer flink toegenomen. Bouwbedrijven actief in de U-bouw hebben begin 2018 meer dan tien maanden werkvoorraad. Dit zijn de best gevulde orderboeken van deze eeuw. Het beeld is wel enigszins vertekend doordat er na de crisis nog steeds minder capaciteit is waardoor orderboeken sneller vollopen. Daarbij zijn vele utiliteitsbouwers zich ook meer gaan richten op de veel beter draaiende woningbouw waardoor ze ook meer opdrachten in portefeuille krijgen.

In 2016 was de waarde van de afgegeven vergunningen voor bedrijfsgebouwen nog stabiel. In 2017 is de waarde wel flink gestegen door vooral een toename van vergunningen voor nieuwe bedrijfshallen voor onder andere logistieke centra. De waarde hiervan lag in 2017 50% hoger dan een jaar eerder. De ontwikkeling van de vergunningafgifte voor nieuw te bouwen kantoren is in 2017 niet gestegen en daalde zelfs met 14%. De nog steeds hoge, maar wel dalende leegstand is hier debet aan.

Dat de vergunningverlening van bedrijfsgebouwen nu pas echt op gang komt, heeft als oorzaak dat de utiliteitsbouw vaak laatcyclisch is. Bedrijven investeren bij economisch herstel doorgaans eerst in hardware, software, machines en het wagenpark voordat zij het bedrijfspand uitbreiden of vervangen. De toename van het aantal bouwvergunningen in combinatie met de beter gevulde orderboeken duidt er op dat in 2018 de investeringen in bedrijfsgebouwen voort aantrekken.

Infrasector

Infrabouwbedrijven hebben vorig jaar de orderboeken zien groeien. De aangetrokken woningbouw laat de vraag naar nieuwe toegangswegen en bestrating stijgen. Naar verwachting groeit de productie van de infra­sector in 2018 met 2,5%. Het vertrouwen van infrabedrijven is begin dit jaar flink verbeterd en de orderboeken zijn met bijna 6,5 maanden werk beter gevuld dan begin vorig jaar. De aangetrokken woningbouw zorgt voor een toenemende aanleg van (toegangs)wegen in nieuwe woonwijken.

De beschikbare financiële middelen uit zowel het Infrastructuurfonds als het Deltafonds nemen toe. Daarnaast heeft de regering 2 miljard € investeringen in infrastructuur toegezegd voor de periode 2018-2020, waarvan de helft in 2019 wordt geïnvesteerd en de rest gelijkmatig verdeeld in 2018 en 2020.

Spoor-, wegen- en tunnelbouwers boekten in 2017 een flink hogere omzet. Hun omzet steeg met bijna 10%. De inkoopkosten van wegenbouwers stegen nog beperkt. In januari 2018 lagen die voor wegen ruim 2% en voor tunnels bijna 3,5% boven het niveau van een jaar eerder. Buizen- en kabelleggers deden in 2017 een miniem stapje terug. Dit kan echter gezien worden als een kleine correctie na een flinke omzetgroei van bijna 12% in 2016.

 

 

AANBESTEDINGEN
Alle aanbestedingen

Meest aanbevolen artikels

Troostwijk zet hoog in

Troostwijk zet hoog in

Veilingen hebben geen geheimen voor Troostwijk. En terecht: honderd jaar activiteit in Europa, veertig jaar in België en een aanwezigheid in 17 landen, versterkt door diverse strategische allianties over de wereld, leiden ongetwijfeld tot[…]

Shv De Mandel bouwt 23 nieuwe huurwoningen in Torhout

Shv De Mandel bouwt 23 nieuwe huurwoningen in Torhout

Daikin levert nieuwe koelinstallatie aan chocolatier

Daikin levert nieuwe koelinstallatie aan chocolatier

Joint venture tussen Besix en Shurooq

Joint venture tussen Besix en Shurooq

Meer artikels