Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Najaarscongres Bouwunie leert tackles vermijden

Gerelateerde onderwerpen :

Najaarscongres Bouwunie leert tackles vermijden

Hilde Masschelein (l.), gedelegeerd bestuurder van Bouwunie, mocht samen met Maarten Vangramberen (r.) het najaarscongres inleiden en afsluiten.

Zes verdedigings- en aanvalstechnieken wapenen bouwbedrijven voor de toekomst

Bijna 160 belangstellenden woonden op zaterdagvoormiddag 25 november het uitstekend georganiseerde en bol van de adrenaline staande najaarscongres 2017 van Bouwunie bij, dat onder de noemer ‘Laat uw bouwbedrijf niet tackelen!’ plaatsvond in het Martin’s Red Hotel, beter bekend als het spelershotel van de Rode Duivels op de site van het Belgian Football Center in Tubeke. Hierbij kregen ze inzicht in zes verdedigings- en aanvalstechnieken om sterker te staan als het snel gaat in de bouw.

Bij wijze van aftrap vertelden een aantal supporters van SV (Essevee) Zulte Waregem in hun Regenboogstadion wat ze vinden van de bouw. De meningen klonken zowel negatief (langere werktijden, late offertes, …) als positief (vakmensen, …).

Na een kort introductiegesprekje met Hilde Masschelein, gedelegeerd bestuurder van Bouwunie, bekeek VRT-sportanker Maarten Vangramberen de conditie en de kwalen van de aannemer.  “Jullie zijn uniek, bijzonder en onmisbaar. Straks zullen we echter goed moeten weten wie de spitsen en wie de verdedigers moeten zijn. Daarom is het van groot belang dat we eerst de conditie van de gemiddelde bouwondernemer bekijken. Heeft hij of zij kwetsuren of spierpijnen? Balanceert hij of zij op het randje van een burn-out?”, vroeg hij zich af.

“Op het veld staan deed en doe ik het liefst. Ik wil immers het evenwicht erin houden en als speler kan je je uitleven”, opperde tweevoudig Gouden Schoen Franky Van der Elst.
 

De gelegenheidsscheidsrechter van dit bouw(voetbal)congres lijstte vooreerst een aantal pijnpunten op, met als eerste de oneerlijke concurrentie. “Zeven op de tien bouwondernemingen heeft last van oneerlijke concurrentie, afkomstig van buitenlandse bedrijven, schijnzelfstandigen, sociale fraude en bijberoepers. En dan zijn er nog leuke zaken op komst zoals bijklussers of de zogenaamde vriendendiensten waar je binnenkort tot 6.000 € per jaar mag bijverdienen zonder sociale bijdragen of belastingen te moeten betalen. De impact van buitenlandse bedrijven is duidelijk zichtbaar in de cijfers: in 2012 waren er 212.159 Belgische jobs versus 40.465 gedetacheerde buitenlanders, in 2016 193.251 Belgische jobs versus 77.809 gedetacheerde buitenlanders”, wist hij.

Vervolgens is er de verstikkende administratieve rompslomp. 80% heeft vandaag meer papierwerk dan tien jaar geleden in alle sectoren en bij 50% gaat het om één dag meer werk per week.

Het vinden van geschikte medewerkers vormt een derde probleem. 46% van de bouwbedrijven zoekt personeel en slechts 4% slaagt erin om iemand te vinden binnen een redelijke termijn.

De bouw wordt bovendien digitaal. “Dit is natuurlijk ook een goede zaak, maar we stellen toch vast dat heel wat van onze bouwaannemers deze evolutie niet echt goed verteren. Bouwbedrijven geven zichzelf maar een score van 6 op 10 voor digitalisering. 78% is geremd om meer te digitaliseren. Amper 51% ziet mogelijkheden voor zijn bedrijf in digitale toepassingen”, merkte de sportjournalist van Sporza en presentator van het EK voetbal 2016 op.

“Kijk voor samenwerking, ook buiten je vakgebied, en zet al je afspraken op papier”, benadrukte Nadia Schepens.
 

Wildgroei aan labels

Ten vijfde is er een overdaad aan certificaten en labels. “Het ziet er naar uit dat het vestigingsattest voor de bouwberoepen binnenkort verdwijnt, dus de weg ligt open voor tal van nieuwe certificaten en labels. Vaak gaan ze gepaard met veel opleiding en een serieus prijskaartje. We bevroegen in 2017 hierover onze installateurs: 60% van hen vinden het “teveel aan certificaten” in hun sector zeer ernstig. Dit jaar is in die sector het RESCERT-certificaat extra in de belangstelling komen te staan omdat het werd gekoppeld aan subsidies voor warmtepompen, zonnepanelen en zonneboilers. Op de vraag of de installateurs de voorkeur gaven aan een certificaat of een keuringsorganisme bleek 75% tevreden dat de optie van het keuringsorganisme bestaat bij RESCERT. Er bestaan tal van labels en certificaten, met in volgorde van belangrijkheid VCA, Brandertechnicus GI en GII, Cerga, Hijsbewijs, Plaatser brandwerende deuren, Mazoutexpert, RESCERT, STS Ventilatie, ISO, Lascertificaat, FSC Hout, STS Luchtdichtheid en STS Spouwmuurisolatie”, stipte Maarten Vangramberen aan.

Een zesde hinderpaal is de betaalbaarheid van het bouwen. “We staan er misschien niet zo bij stil, maar de bouwsector heeft ook te maken met externe factoren waardoor hij zich moet aanpassen. Zo kostte een woning in Vlaanderen in 2000 84.772 € en kost ze in 2017 233.382 €. De bouwgrond kostte in 2000 in Vlaanderen 55 € per m² en kost vandaag 178 € per m² of meer dan drie keer zoveel”, wist de sportpresentator.

Daarnaast verandert de klant in een razendsnel tempo, waardoor vele aannemers zoniet nu dan toch later zullen moeten meebouwen aan serviceflats. In 2016 is 25% een 67-plusser, in 2060 reeds 40%. We zullen hoe dan ook kleiner moeten bouwen want tegen 2060 stijgt het aantal eenpersoonsgezinnen met 50%”, voorspelde de presentator.

In achtste instantie komen nieuwe spelers op het terrein van onze bouwondernemers. “Hou er meer rekening mee dat anderen ook de bal willen spelen. Misschien ken je hen nog niet, maar vroeg of laat trappen ze mee naar de bal. Zo kan je bij Luminus niet alleen meer terecht voor je energie, maar ook voor defecten aan je elektriciteit of verwarming. Je kan hen bellen om je woning te isoleren en zelfs om zonnepanelen te bestellen. Ook lokale besturen komen op jullie terrein. Zo promootten de stad Roeselare en Test Aankoop in november actief een groepsaankoop voor isolatie inclusief plaatsing. En misschien moeten je klanten je ook niet meer bellen om een verbrandingsketel te kopen. In het Verenigd Koninkrijk is het reeds gemeengoed, maar ook in België kan je al je verbrandingsketel huren.  

“Specialisatie is één zaak, maar je kan ook kiezen voor een duidelijk profiel zoals ecologisch bouwen of totaalrenovatie”, opperde Jo Kusseneers.

En waarom helpen vrienden en buren elkaar niet? Jullie staan er zeker niet positief tegenover, maar overtuig de overheid maar van het tegendeel. De eerste klusjessites zijn intussen ook in Vlaanderen online. Aanbieders en spelers veranderen, maar ook de beroepen in de bouw. De volgende nieuwe beroepen zijn binnen een paar jaar belangrijker dan je timmerman: BIM-coördinatoren, ERP-specialisten, VR-coördinatoren, dronepiloten, batterijtechnici, laadpaalinstallateurs, additive manufacturers, urban agriculture specialisten, lean managers en prefabmonteerders”, deelde de bouwscheidsrechter mee.

Bart De Pauw

De druk op aannemers wordt groter, net als in het voetbal. Net daarom hebben we nood aan goede coaches, zoals Rode Duivel die deelnam aan vier WK’s en tweemalig winnaar van de Gouden Schoen Franky Van der Elst. “Ik heb in mijn verleden enkele domme dingen gedaan zoals meegedaan aan spelprogramma’s en domme antwoorden gegeven, meegezongen met Raymond van het Groenewoud en meegespeeld in ‘Buiten De Zone’ met Bart De Pauw. Ik ben ook coach geweest en ben vandaag analist. Maar op het veld staan deed en doe ik het liefst. Ik wil immers het evenwicht erin houden en als speler kan je je uitleven”, opperde hij.

Maarten Vangramberen besprak samen met Franky Van der Elst zes verdedigings- en aanvalstechnieken voor bouwbedrijven en vroeg hem telkens hoe hij dit aanpakte of zou aanpakken als voetbalcoach. De eerste aanvalstechniek was “Maak van ondernemen een ploegsport”.

“De beste speler in mijn tijd was Diego Maradona, die van het WK 1986 zijn WK heeft gemaakt, maar tegen hem zat ik op de bank. De beste speler tegen wie ik twee keer gevoetbald heb en twee keer enorm heb afgezien, was de Deen Michael Laudrup. Als trainer of coach heb ik met een talent op retour mogen werken (Marc Degryse bij Germinal Beerschot) en met de jonge veulens Wesley Sonck (eveneens bij Germinal Beerschot) en Hans Vanaken (bij Lommel)”, vertelde de Fox.

Met een ploeg bereik je meer dan alleen, ook in de bouw. Net daarom wordt in deze sector steeds meer samengewerkt in een tijdelijke handelsvereniging, als hoofdaannemer en onderaannemer of gewoon tussen zelfstandigen samen. “De voordelen zijn duidelijk: je kan er grote werken mee uitvoeren, sneller werken, werkzaamheden aannemen die je anders had moeten laten liggen of een bepaalde specialiteit binnenhalen die je anders niet in huis hebt”, meldde Maarten Vangramberen.

“Klanten willen met één persoon samenwerken. We werken samen met kleine familiebedrijven, waarbij één globale prijs wordt gemaakt en één persoon het werk aanneemt en factureert aan de klant”, verklaarde Tom Segers van Segers en Zoon uit Bornem, gespecialiseerd in totaalrenovatie, deuren en interieurafwerking.

Uit een bevraging door Bouwunie bij zijn leden enkele weken geleden bleek dat 86% van de bouwbedrijven al eens samenwerkt met collega’s (bouw- of andere bedrijven). 55% daarvan werkt samen met bedrijven/zelfstandigen die een gelijkaardige activiteit uitoefenen (bv. twee schilders), 72% werkt samen met zelfstandigen met een aanvullende activiteit (bv. een interieurbouwer en een vloerder) en 43% werkt samen met andere bouwpartners zoals een architect.

75% van de zaakvoerders die samenwerken, zeggen dat er wel eens moeilijkheden opduiken m.b.t. het afstemmen van agenda’s (61%), de kwaliteit van hun partner (53%), aansprakelijkheid als het misloopt (37%), verschil in visie (16%) en de vraag of hun partner wel betrouwbaar is (financieel, in orde met de kbo, …) (16%). Diegenen die niet samenwerken, worden tegengehouden door volgende argumenten: hieraan is gewoon geen behoefte, de aansprakelijkheid als het misloopt, de vraag of hun partner wel de juiste kwaliteit levert en het afstemmen van agenda’s.

“Er zijn dus duidelijk voor- en nadelen aan samenwerking in de bouw. Maar moeten we ook voorzichtig zijn? Is er nood aan juridische omkadering? Wanneer twee zelfstandigen de handen in elkaar slaan om een groot schilderwerk aan te pakken, zou ik gewoon de opbrengsten verdelen. Is het zo eenvoudig?”, vroeg Maarten Vangramberen aan Nadia Schepens, juridisch adviseur van Bouwunie.

“Nee, je hebt altijd een statuut van hoofd- versus onderaannemer en dit heeft consequenties. Zorg bij hoofd- en onderaanneming voor een goed contract, garandeer als hoofdaannemer de volledige doorwerking van het hoofdaannemingscontract (transparantie van contracten) en vermijd schijnzelfstandigheid. Er zijn nog twee andere samenwerkingsvormen: de tijdelijke handelsvennootschap (thv) en het bouwteam. De thv tussen twee of meer vennoten wordt vaak gebruikt bij onvoldoende erkenning bij overheidsopdrachten (twee klasses 4 kunnen een klasse 5 worden) en er is een hoofdelijke aansprakelijkheid en mede-aansprakelijkheid tussen de vennoten. Bij het werken in bouwteam zitten de aannemers als het ware reeds mee aan de tekentafel zodat alle neuzen in dezelfde richting wijzen en het bouwproces sneller en goedkoper verloopt. Ze brengen hun kennis heel vroeg in in het bouwproces. Als het project afgeblazen wordt, blijven ze echter achter met veel verloren tijd en werkuren. Voorzie in de bouwteamovereenkomst daarom een goede exitclausule”, raadde Nadia Schepens aan.

Ploegsport

Ze overliep de belangrijkste aandachtspunten van samenwerking in de bouw. “Maak van ondernemen een ploegsport. 1 + 1 = meer dan 2. Kijk voor samenwerking, ook buiten je vakgebied. Ga in zee met mensen die je kent en vertrouwt. Zet al je afspraken op papier. Pas op met schijnzelfstandigheid en factureer niet uitsluitend aan één aannemer. Evolueer van pure uitvoerder naar ook verkoper van ‘knowhow’. Wettelijke formaliteiten niet vervullen (hoofdaannemer versus onderaannemer) komt je duur te staan,  dus gebruik de Bouwunie-modelcontracten en -checklists. En communiceer tijdig en voldoende”, adviseerde ze.

De eerste verdedigingstechniek luidde: Specialiseer en onderscheid je als speler. “Sterker staan als bouwbedrijf, daar gaat het vandaag om. In Vlaanderen zijn er bijna 70.000 bouwbedrijven, die allemaal proberen aan de bak te komen. Je kan beter scoren door te specialiseren en je te onderscheiden als bouwbedrijf”, vertolkte Maarten Vangramberen de overtuiging van Bouwunie.

Franky Van der Elst stond  bekend als de stofzuiger van het middenveld. “Als nummer 6 moest ik de bal inleveren bij Jan Ceulemans of Marc Degryse, die altijd goed positie kozen. Je bent beter een hyperspecialist zoals Kevin De Bruyne of Eden Hazard dan een polyvalente speler, maar dan spreek ik over de groten”, leidde de ex-coryfee van Club Brugge dit thema in.

Dagmar Buysse van Dagmar Buysse bvba uit Oostakker (Gent) is gespecialiseerd in badkamerrenovaties en doet tot 400 badkamers per jaar. “Ik richtte mijn bedrijf op samen met mijn vrouw en spitste me toe op één segment. Je kunt immers niet alles kunnen”, besefte hij. Filip Cauwelier van het bedrijf Mosmonster pakt het mos aan op daken en runt ook een bedrijf in dakwerken.

Jo Kusseneers, verantwoordelijk voor de ledenwerving en communicatie bij Bouwunie en coördinator van Bouwunie Antwerpen en Vlaams-Brabant, durfde niet zomaar stellen dat bouwbedrijven bang zijn om zich te specialiseren. “Hier en daar zal zeker koudwatervrees heersen, maar bouwondernemers zijn echte durvers. Zo spitsen sommige bedrijven zich al volledig toe op energiezuinige woningbouw en doen bepaalde infrastructuurbedrijven nog uitsluitend horizontale boringen. Ik denk ook dat specialisatie op termijn een noodzakelijke keuze wordt bij bouwbedrijven omdat je onmogelijk voldoende specialist kan blijven in alles. Zo zijn er installateurs centrale verwarming die geen sanitair, elektriciteit en zinkwerk meer aanbieden (of dit afgestoten hebben) en die zich beperken tot slechts twee of drie merken van verwarmingsketels. Door je te specialiseren kan je echte vakspecialisten aanwerven. Een polyvalente werknemer die alles even goed kan, is een witte raaf die je niet op elke hoek van de straat vindt. Je wordt dan ook belangrijker voor je beperkter aantal leveranciers. Je zal bij elk van hen een grotere omzet draaien, waardoor je zwaarder kan wegen als je moet onderhandelen. Je marketing is ook duidelijker en je kan je beter laten gelden als een specialist. Bovendien hebben specialisten meestal een grotere marge”, signaleerde hij.

Het is volgens hem evenwel niet verkeerd om als bouwbedrijf te gaan voor een totaalaanpak. “Je specialiseren wil niet zeggen dat je nog maar één enkel klein ding in de bouw kan of zal doen. Zich specialiseren is zich onderscheiden van anderen die zich niet gespecialiseerd hebben en naar buiten treden met een duidelijk profiel dat sterk verschilt van de andere spelers actief op hetzelfde speelveld. Zo is een bedrijf dat totaalrenovaties aanbiedt zonder een beroep te moeten doen op een onderaannemer omdat het alle activiteiten zelf beheert en ook in eigen huis heeft een specialist”, legde Jo Kusseneers uit.

Het gat in de markt

Er zijn volgens hem echter ook nadelen. Wat vandaag vernieuwend is en beschouwd kan worden als een specialisatie kan morgen totaal achterhaald zijn; het is dus van belang om de markt goed in de gaten te houden. Heb je een gat in de markt gevonden door je op één of andere wijze te profileren en blijkt dit aan te slaan, dan zal je je moeten heruitvinden vooraleer je markt volledig verzadigd is. Dit is niet gemakkelijk en soms ook wel vermoeiend. 

Jo Kusseneers vatte nog even de belangrijkste wedstrijdtips samen van de verdedigingstechniek ‘Specialiseer en onderscheid je als speler’: “Door je je te specialiseren kan je je sterker maken; kijk in welke markten je kan scoren. Specialisatie biedt tal van voordelen: je kan efficiënter personeel aantrekken en hen bijscholen, kan betere condities afdwingen bij je leveranciers, haalt betere marges, hebt minder stock en minder gereedschappen, en kan een duidelijkere marketing voeren. En sowieso maak je je aantrekkelijker om samen te werken met andere bouwpartners. Specialisatie is één zaak, maar je kan ook kiezen voor een duidelijk profiel zoals ecologisch bouwen of totaalrenovatie. Markten evolueren echter; volg trends en evoluties zodat je snel kan anticiperen”, poneerde hij.

Vóór de rust lanceerde Maarten Vangramberen nog de derde tip van de wedstrijd: Innoveer je spel! 

Ook in het voetbal is innovatie niet weg te slaan. Zo is er vandaag veel te doen over videoanalyse, wist Maarten Vangramberen. “Deze technologie is nog nieuw en de supporters weten nog niet goed wanneer een videoref mag interveniëren en wanneer niet. Maar deze videoanalyse zal tot een eerlijker resultaat leiden als er vertrouwen is tussen de scheidsrechter op het veld en de mensen in het busje . Ze werkt trouwens nu al”, meende Franky Van der Elst.

Maarten Vangramberen stelde vast dat innovatie in de bouw razendsnel gaat en dat deze innovaties op diverse niveaus gebeuren: op het vlak van materialen, technieken en machines, maar ook in de bedrijfsorganisatie. Johan Andries van Andries-De Scheemaeker bvba uit Ertvelde, gespecialiseerd in ramen en deuren, opteerde ervoor om zijn productieatelier sterk te automatiseren. “Automatisering zorgt voor een betere kwaliteit, een hoger rendement en minder fouten in het maakproces van het product”, rapporteerde hij.

In onze volgende bijdragen bespreken we nog uitgebreid de rest van de “eerste helft” en de volledige “tweede helft” van dit in een sportieve voetbalsfeer badende bouwcongres.

 

AANBESTEDINGEN
Alle aanbestedingen

Meest aanbevolen artikels

Wegenbouwers willen stabiel werkvolume en minder regelgeving

Wegenbouwers willen stabiel werkvolume en minder regelgeving

Rechtsonzekerheid leidt tot immobilisme. Een stabiel werkvolume met een regelmatige spreiding van de aanbestedingen zorgt voor meer continuïteit in de tewerkstelling en het personeelsbeleid in wegenbouwbedrijven. En de sector kampt met een[…]

FEBE bekroont duurzaamheid, functionaliteit en esthetiek

FEBE bekroont duurzaamheid, functionaliteit en esthetiek

‘Er moet meer geknuffeld worden op de bouwwerf’

‘Er moet meer geknuffeld worden op de bouwwerf’

Bouwunie eert 15 bedrijven tijdens Dag van de Ondernemer

Bouwunie eert 15 bedrijven tijdens Dag van de Ondernemer

Meer artikels