Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Losse flodders '

De Europese Centrale Bank heeft de fameuze bazooka dus bovengehaald. Het was pakweg een jaar geleden nog zeer onwaarschijnlijk, maar binnenkort zal de ECB starten met massale aankopen van overheidspapier, zegge en schrijve 60 miljard euro per maand, en dat tenminste tot en met september 2016.

Er is veel over gezegd en geschreven, maar de bottom line is dat de ECB dit ultieme wapen van stal haalt om twee dingen te realiseren. Het eerste is dat de aankopen de lange rente verder zullen drukken, voor zover nog mogelijk. Die rentedaling maakt krediet aan bedrijven en gezinnen goedkoper, en de hoop is dat zij daardoor meer gaan investeren en zo groei en werkgelegenheid stimuleren. Bovendien bezorgen de aankopen de verkopers een berg cash die zij kunnen aanwenden om te investeren in kredieten aan de economie of bedrijfsobligaties in Europa, ofwel in activa buiten de eurozone die mogelijk meer rendement opleveren. In dit laatste geval zal de koers van de euro, die al flink gedaald is, nog verder zakken, wat op zijn beurt de concurrentiekracht van de Europese exporteurs verbetert.

De bazooka van de ECB is geen voldoende voorwaarde voor meer groei en inflatie. Het andere beoogde effect behoort eerder tot het domein van de communicatie of wat experten soms de "forward guidance" noemen: het signaal dat men geeft aan beleggers, investeerders en markten. En dat signaal is zonder meer dat de ECB de inflatie opnieuw naar omhoog wil in de richting van 2%, overeenkomstig haar eigen definitie van prijsstabiliteit. De nulrente die ze beleidsmatig heeft gecreëerd, levert immers niet de gewenste stimulans zolang de inflatie zelf ook nul of zelfs negatief is, want dan blijven de reële kredietkosten op een te hoog niveau hangen. Het antwoord hierop kan onmogelijk zijn dat men de rente zwaar onder nul laat dalen, wel dat de inflatieverwachtingen naar omhoog moeten. En dat is wat de ECB met haar massale aankopen doet.

De beslissing is niet ongecontesteerd. Sommigen stellen dat de ECB het gevaarlijke pad opgaat van monetaire financiering, terwijl het Europees verdrag dit verbiedt. Dit is nochtans niet het geval, omdat zij niet rechtstreeks inschrijft op nieuwe emissies van overheidspapier, maar bestaande obligaties opkoopt op de secundaire markt, en daarvoor de prijs betaalt die nodig is. Alle andere moderne centrale banken hebben dit instrument trouwens al in meerdere of mindere mate gebruikt. Anderen zeggen dat het ECB-beleid de spaarder afstraft door zijn rendement extra te verlagen. Ook dit argument is niet echt overtuigend. Zoals al gezegd, liggen de reële rendementen, dus onder aftrek van de prijsstijgingen, veeleer hoger dan enkele jaren geleden. Anderzijds zou de spaarvergoeding zeker veel meer en vooral veel langer onder druk komen wanneer Europa, bij gebrek aan adequate reactie, zou wegglijden in een Japans scenario van stagnatie of deflatie.

Wel valabel is de commentaar dat zelfs deze ongeziene ECB-aankopen de economische groei niet zullen kunnen aanzwengelen, als zij niet gepaard gaan met ernstige inspanningen om investeren lonender en makkelijker te maken. De centrale bank kan "het paard naar het water brengen, maar het niet verplichten te drinken", lees: zij kan de financiering goedkoop en ruim beschikbaar maken, maar er moeten dan nog altijd projecten zijn die de moeite waard zijn. En dat hangt af van de productiviteit en het rendement van die investeringen. Om die te versterken, zijn structurele hervormingen nodig. Er moet bijvoorbeeld uitzicht zijn om arbeid in voldoende aantal, met goede kwalificatie en geen overdreven hoge kostprijs, te kunnen inzetten. Er moet een aanmoedigend kader zijn voor ondernemerschap en innovatie. Pensioenhervormingen moeten de betaalbaarheid van de sociale zekerheid garanderen. Door al die inspanningen worden groei- en dus inkomensvooruitzichten beter, krijgen mensen en ondernemingen meer vertrouwen en gaan ze meer uitgeven.

Tegelijk kan de vraag op korte termijn aangemoedigd worden door extra investeringen daar waar er ruimte is, bijvoorbeeld in Duitsland dat zijn begroting al op orde heeft, of op het niveau van de Europese Unie, die de economie met het investeringsplan van Commissievoorzitter Juncker een boost kan geven.

De bazooka van de ECB is dus geen voldoende voorwaarde voor meer groei en inflatie. Ze lijkt echter wel een noodzakelijke voorwaarde: zonder haar interventie was het risico op een verslechtering van de vooruitzichten - renteverhoging, appreciatie van de euro - zeer reëel geweest, terwijl zij nu precies ruimte en tijd creëert om vooruitgang te maken. Politici en sociale partners zijn nu aan zet: zij moeten nu op hun beurt hun verantwoordelijkheid nemen, zodat de actie van de ECB zo efficiënt als mogelijk kan worden en haar bazooka geen losse flodders produceert. Vluchten kan niet meer...

CATO

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

AMB brengt bouwmaterialen over het water naar Antwerpen

AMB brengt bouwmaterialen over het water naar Antwerpen

Antwerpen start met een pilootproject stedelijke logistiek via dee binnenvaart aan het Asiadok. De tijdelijke maatschappij Antwerpen Mobiele Bouwlogistiek (AMB) zal daar een jaar lang als test een terrein uitbaten om palletten met bouwmaterialen[…]

Eerste Case-material handler van nieuwe generatie werkt in Lendelede

Eerste Case-material handler van nieuwe generatie werkt in Lendelede

Luxe-woonproject op Antwerpse Linkeroever

Luxe-woonproject op Antwerpse Linkeroever

Twin Trading vaart 
zijn eigen koers

Twin Trading vaart 
zijn eigen koers