Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Lokale besturen investeren meer dan 17 miljard €

Lokale besturen investeren meer dan 17 miljard €

Het aandeel van de Vlaamse lokale besturen in de totale uitgaven van de Vlaamse overheden toont het relatieve gewicht aan van de plaatselijke besturen in het overheidsbestel. De gezamenlijke exploitatie- en investeringsuitgaven van 17,178 miljard € vertegenwoordigen bijna 7,3% van de totale overheidsuitgaven in België in 2018 (235.976,4 miljard €).

De jaarrekeningen 2018 van de Vlaamse gemeenten, OCMW’s (Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn), autonome gemeentebedrijven en publiekrechtelijke welzijnsverenigingen geven aan dat deze besturen 13,440 miljard € exploitatie-uitgaven vertegenwoordigen en 3,737 miljard € investeringsuitgaven (naast 1,381 miljard € financiële uitgaven, vooral terugbetalingen van leningen).

De financiën van de Vlaamse gemeenten hebben zich na een dip gedurende de jaren 2011-2013 hersteld en zijn eind 2018 in algemene termen structureel in evenwicht. De autofinancieringsmarge (afm) is de jongste jaren ruim positief.

In 2017 bedroeg de afm 926 miljoen € of 8,9% van de exploitatie-ontvangsten. In 2018 daalde de afm wel tot 759 miljoen € of toch nog 7,2% van de exploitatie-ontvangsten. In de bestuursperiode 2013-2018 investeerden de gemeenten in materiële vaste activa (mva) voor in totaal 8,173 miljard €.

In de bestuursperiode 2007-2012 was dit 7,766 miljard €. Bovendien gaven de gemeenten de afgelopen bestuursperiode 2013-2018 jaarlijks (met uitzondering van het jaar 2016) voor ongeveer 200 tot 250 miljoen € aan investeringssubsidies aan andere, verzelfstandigde, entiteiten. Dat bevestigt de belangrijke rol die de Vlaamse lokale besturen opnemen in het investeringsklimaat.

Het bedrag dat de Vlaamse gemeenten in 2018 investeerden (1.850.498.185 € investeringen in mva en 269.728.814 € toegestane investeringssubsidies of samen 2.120.226.998 €) is meer dan behoorlijk, en dat niet alleen in absolute bedragen. Ook in relatie tot het bbp (bruto binnenlands product) (450.505.700.000 € in 2018) waren de lokale investeringen zelden zo hoog. De investeringen in MVA en de toegestane investeringssubsidies zijn in 2018 gestegen tot 0,47% van het bbp.

Personeel

De uitgavenposten van de lokale besturen kennen echter een opwaartse druk omwille van twee redenen. Ten eerste staan de besturen voor de uitdaging om de pensioenen van lokale ambtenaren en andere uitgaven gerelateerd aan de vergrijzing van de bevolking te betalen. De personeelsuitgaven laten een geleidelijke afbouw van het aantal statutaire medewerkers ten voordele van het aantal contractuele medewerkers zien. Ten tweede heeft hun belastingbasis een erosie ondergaan door de dalende ontvangsten uit de personenbelasting ten gevolge van de federale taxshift.

De stijging van de algemene werkingssubsidies (toelagen die de Vlaamse overheid voorwaardenvrij verschaft) ten opzichte van de specifieke werkingssubsidies toont aan dat de lokale besturen meer beleidsvrijheid kregen. Naast de vraag vanuit het lokale bestuursniveau naar nog meer beleidsruimte en lokale autonomie, hebben gemeenten nog steeds nood aan coaching en ondersteuning door Vlaanderen.

Een grotere mobiliteit van de bevolking, druk op de open ruimte, klimaatverandering, vergrijzing en vergroening, diversiteit van levensbeschouwingen, een toenemende digitalisering en gestegen invloed van het internationale, in het bijzonder het Europese, niveau zijn enkele uitdagingen die de druk op de gemeenten verhogen. Ook de verwachtingen van de meer mondige en beter geïnformeerde burgers naar toegankelijkheid, inspraak, digitale dienstverlening en informatieverstrekking, open data, … zijn enorm toegenomen. Steeds vaker wil de burger zijn rol in het democratisch proces niet beperken tot het verkiezen van de raadsleden of het passief volgen van het gemeentebeleid.

Tewerkstelling

De lokale besturen zijn ook een belangrijke werkgever. In 2018 werkten 133.786 voltijdse equivalenten bij de lokale besturen (de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en de politiezones inbegrepen). Bij de lokale besturen zijn de gemeentebesturen en de OCMW’s met voorsprong de grootste werkgevers.

Steeds vaker zien steden en gemeenten kansen om samen maatschappelijke uitdagingen aan te gaan en noden te lenigen, ofwel via samenwerkingsverbanden ofwel via een fusie. De tewerkstelling van personeel door intergemeentelijke samenwerkingsbedrijven bijvoorbeeld nam tussen 2010 en 2013 toe met 15%. In 2018 is er opnieuw een forse toename met 5%.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Gratis 360° Beeldendatabank voor overheden

Gratis 360° Beeldendatabank voor overheden

De Covid-19-uitbraak zet onze gezondheidszorg, samenleving en economie sterk onder druk. We schakelden de voorbije dagen massaal over naar digitale oplossingen en telewerken om de verspreiding van het coronavirus af te remmen. Om lokale en[…]

Asse neemt eerste MAN eTGE in gebruik

Asse neemt eerste MAN eTGE in gebruik

SERV evalueert begroting Vlaamse regering

SERV evalueert begroting Vlaamse regering

Nationale Bank hekelt ontsporende begroting

Nationale Bank hekelt ontsporende begroting

Meer artikels