Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Ledlampen houden je in de gaten

Ledlampen houden je in de gaten

Zoals de dramatische gebeurtenissen in Zaventem vorige week jammer genoeg duidelijk maakten, is en blijft op een luchthaven veel beveiliging nodig. Daarvoor worden steeds vernuftigere technologische middelen ingezet. Het nieuwste snufje zijn ledlampen die iedereen in de gaten houden. In de armaturen voor de nieuwe generatie ledlampen worden sensoren ingebed. Die zijn uitgerust met speciale chips en via een draadloos netwerk allemaal met elkaar verbonden en gekoppeld aan camera's en een computersysteem. Het project bevindt zich nog in een vroeg stadium, maar op de eerste luchthaven die het systeem in gebruik nam wordt nu al overwogen om de ledarmaturen uit te breiden naar andere terminals en gebouwen. Wordt geavanceerde verlichting met verregaande surveillancemogelijkheden binnenkort de norm in het openbare domein'

De ledlichtinstallatie op Newark Liberty Airport, een luchthaven vlakbij New York, is via speciale computerchips gekoppeld aan camera's, sensoren en computers. Een draadloos netwerk verbindt al die apparatuur en het geheel wordt gecontroleerd door de veiligheidsdienst van de luchthaven. Passagiers worden voortaan niet alleen verlicht, maar tegelijk ook geobserveerd. Het is niet bekend wat het systeem allemaal kan, maar enkele zaken lekten uit na een onderzoek door de New York Times.

De geïnstalleerde ledarmaturen vormen de ruggengraat van een gesofistikeerd observatiesysteem. Met behulp van een heel gamma sensoren en videocamera's doorheen de terminal maken de lampen deel uit van een nieuw draadloos netwerk dat permanent gegevens verzamelt, analyseert en bundelt. Via de lichtarmaturen worden de bewegingen van personen en de nummerplaten van binnenkomende auto's in de gaten gehouden. De software kan nummerplaten identificeren, maar ook verdachte activiteiten signaleren.

Wanneer iemand niet van zijn of haar wagen naar het vliegveld loopt, maar tussen de auto's blijft rondzwerven, krijgen de beveiligingsmensen een seintje dat die zich verdacht gedraagt. Een onbeheerde tas wordt opgemerkt door de lichtinstallatie, die vervolgens een seintje geeft aan de beveiliging. Op die manier worden alle mensen, ook het eigen personeel, scherp in de gaten gehouden. De lichtinstallatie kan meer dan de gemiddelde beveiligingscamera. Gezichtsherkenning zou eveneens tot de mogelijkheden behoren, al wordt dat niet bevestigd door de luchthavenautoriteiten.

Op een luchthaven is veiligheid erg belangrijk, maar het systeem is zo goedkoop dat het wellicht ook elders toegepast zal worden. Straatverlichting kan niet alleen zichzelf in- of uitschakelen indien nodig, maar bv. ook de omgevingstemperatuur meten. De led's zouden kunnen vaststellen waar sneeuw of ijs op de weg ligt, zodat de stadsdiensten meteen een seintje krijgen waar en wanneer gestrooid moet worden. Evengoed zouden de slimme armaturen met de juiste geavanceerde sensoren de trillingen van een nakende aardbeving kunnen voelen aankomen of de vervuiling en fijnstof kunnen meten, waardoor het systeem een beeld krijgt van de algemene luchtkwaliteit. Ook de detectie van gevaarlijke gassen of straling is mogelijk.

Vuurschoten

In meer dan zeventig Amerikaanse steden waaronder Boston, Milwaukee en San Francisco wordt gebruik gemaakt van ShotSpotter-systemen. Die helpen de locatie bepalen van waaruit een geweer of revolver werd afgevuurd. Er zijn verschillende systemen in gebruik en de kwaliteit laat soms nogal te wensen over. Met de technologie van Sensity Systems kunnen ook de straatlampen worden ingeschakeld om de precieze locatie van een schot binnen de paar seconden nauwkeurig te bepalen. Een netwerk van ledlampen zou zowat de volledige openbare ruimte kunnen bestrijken. Een camerasysteem, hoe gesofistikeerd ook, is altijd beperkt door het aantal camera's.

Met de juiste software zou het ledsysteem zelfs zonder problemen een reclameboodschap of kortingbon kunnen sturen wanneer een potentiële klant het parkeerterrein van een winkelcentrum oprijdt. Al gebeurt dat natuurlijk pas nadat de verlichting de klant naar de dichtstbijzijnde vrije parkeerplaats heeft geleid. In het Westfield Valley Fair winkelcentrum in Santa Clara in Californië heeft fabrikant Sensity Systems reeds een dergelijk systeem geïnstalleerd op de omliggende parkeerterreinen en overweegt hij het nu al uit te breiden naar andere locaties.

Het aantal toepassingen van dergelijke intelligente verlichting is quasi onbeperkt. Minder prettig is het idee dat lampen je in elke openbare ruimte permanent kunnen observeren en daarbij de mogelijkheid hebben om diep in je privéwereld te dringen. Door het eenvoudige feit dat alle apparaten met elkaar kunnen verbonden worden, zijn deze gegevens niet alleen moeiteloos te koppelen aan je koopgedrag maar ook aan alle andere plaatsen die je bezoekt en wat je daar uitvoert, zoals een ziekenhuis. Dat is minder onschuldig dan het lijkt. Nu ook Facebook van plan is om zich, in navolging van bedrijven als Apple en Google, op het domein van de gezondsheidszorg te wagen, wordt heel veel mogelijk en dreigt het begrip 'privacy' nog meer te vervagen.

Sensity Systems verkoopt lampen, maar die vormen slechts een middel tot een bepaald doel. De echte interesse van het bedrijf is het verzamelen van data. Sensity Systems gaat ervan uit dat veel overheidsinstanties, steden en bedrijven de komende jaren hun complete (straat)verlichtingsysteem zullen upgraden naar het energiezuinigere ledsysteem. Wanneer ze dat doen, wil Sensity hen ervan overtuigen om voor een kleine meerprijs meteen sensorgeschikte armaturen aan te schaffen.

Elders gaat men al veel verder of wordt reeds volop geëxperimenteerd met de nieuwste technologie. De gegevens van het Sensity-netwerk zijn weliswaar versleuteld, maar waar data wordt opgeslagen, zijn ook mensen die eraan kunnen. Wanneer informatie beschikbaar is zal deze vroeg of laat worden gebruikt. Indien een dergelijke gigantische schat aan persoonlijke data beschikbaar is, zal op termijn de druk alleen maar toenemen om daar ook iets mee te doen en zullen steeds meer mensen toegang krijgen tot de gegevens.

Overigens staan verschillende bedrijven klaar om dergelijke systemen op grotere schaal te lanceren, ook bij ons (zie kaderstuk 'Intelligente straatlamp meet CO2-uitstoot in Leuven'). De technologie opent compleet nieuwe mogelijkheden inzake verlichting, toepassingen en diensten. Openbare veiligheid, parkeerbeleid en predictief onderhoud zijn daar slechts enkele voorbeelden van.

De trend om intelligente straatverlichting te installeren, zal naar verwachting aanzienlijk versnellen naarmate de armaturen goedkoper en nog verfijnder zullen worden.

Het voormelde lednetwerk op de luchthaven werd ontwikkeld door Sensity Systems en is binnenkort op nog grotere schaal beschikbaar. Ook verlichtingsfabrikant Amerlux zal beginnen met de integratie van technologie in zijn ledarmaturen. Andere bedrijven, waaronder grote spelers als Cisco Systems en Philips, zitten eveneens in de race om een deel van deze toekomstige markt te grijpen.

Bij een recente telling bleken wereldwijd ongeveer 150 steden bezig met een 'smart city'-project. In Las Vegas wordt Intellistreets getest, een straatverlichtingsysteem dat ook geluid kan uitzenden. Dat kan bv. worden gebruikt om in een winkelstraat aangename en rustgevende muziek te laten horen, maar ook om beveiligingswaarschuwingen door te spelen aan het publiek of overtreders erop te wijzen dat ze in de fout gaan.

In Kopenhagen worden 20.000 straatlantaarns geïnstalleerd als onderdeel van een systeem dat in de toekomst het verkeer moet kunnen regelen, het koolstofdioxideniveau in de gaten moet houden en detecteren wanneer de vuilnisbakjes vol zijn. AGT, een Zwitsers beveiligingsbedrijf, werkt in Azië samen met Cisco Systems om aan het internet gekoppelde sensoren in vuilnisbakken te installeren. In Londen zijn een aantal van de honderd vuilnisbakken voor recyclage al aangesloten op het internet.

Bedrijfsleiders in de sector verklaren dat het potentieel voor dergelijke geavanceerde verlichting bijna eindeloos is, al is niet iedereen het ermee eens dat dit altijd gepaard moet gaan met bewakingsmogelijkheden. Ambtenaren in Las Vegas zeggen dat ze enkel interesse hebben in de mogelijkheid van audio-uitzendingen en dat er geen plannen zijn om hun burgers permanent te laten observeren door de straatverlichting. In Kopenhagen ligt de nadruk volgens ontwikkelaar Silver Spring Networks louter op efficiëntie en comfort. Controle en observatie horen daar niet bij.

Misbruik

Wat begon als een manier om overheden en bedrijven te helpen om energie te besparen door het automatisch besturen van de straatverlichting, is uitgegroeid tot een markt voor verlichting, sensoren en software die in staat is om zowat alles in de openbare ruimte te observeren en tegelijk grote hoeveelheden gegevens over de gewoonten van de burgers vast te leggen. Fred Cate, directeur van het Center for Applied Cybersecurity Research aan de Universiteit van Indiana, omschreef het potentieel voor mogelijk misbruik als ronduit angstaanjagend.

De trend om intelligente straatverlichting te installeren, zal naar verwachting aanzienlijk versnellen naarmate de armaturen goedkoper en nog verfijnder zullen worden. Navigant Consulting, een bedrijf uit Chicago, schat dat de belangstelling van overheidsdiensten en steden voor deze technologie de komende tien jaar een omzet van meer dan 100 miljard dollar zal opleveren. 'Er zal steeds vaker worden gekozen voor genetwerkte verlichting, niet alleen wegens de energievoordelen maar vooral omwille van de vele andere mogelijkheden', stelt een analist bij Navigant.

'Een aantal jaren geleden wilde niemand een smartphone omdat de mogelijkheden ervan gewoon niet bestonden of bekend waren. Ik vermoed dat hetzelfde opgaat voor de actuele verlichtingstechnieken. Niemand weet nu al tot wat de nieuwe generatie openbare ledverlichting allemaal in staat zal zijn', aldus Fred Maxik, hoofd Technologie van de Lighting Science Group die zich bezighoudt met de productie van led's.

De technologie is overigens niet enkel bruikbaar in stedelijke centra. Ook voor bv. de landbouwsector kunnen bepaalde data erg nuttig zijn.

PrecisionHawk, een bedrijf gevestigd in de Verenigde Staten en Canada, wil kleine onbemande vliegtuigjes of drones inzetten om de gewassen op grote agrarische bedrijven in de gaten te houden. Kiemen de zaden al' Is het nodig bepaalde delen te herplanten' Hoe is de toestand van de wijngaard' Wat is de te verwachten opbrengst van de maïs dit jaar' Net zoals Sensity Systems niet zozeer met verlichting bezig is dan wel met data, is ook PrecisionHawk geen producent van drones maar een handelaar in bedrijfsgegevens.

Het minivliegtuigje is enkel een handige manier om nog meer data te verzamelen. Omdat de overheid in de Verenigde Staten nog steeds geen eenvormige regels voor droneverkeer heeft vastgelegd, is het bedrijf voorlopig actief in het flexibelere Canada.

Sommigen zien toepassingen mogelijk die nog veel verder gaan. Mensen zullen gewoon een voetbalstadion kunnen binnenlopen omdat de verlichting automatisch het toegangsticket controleert dat digitaal aanwezig is op je smartphone in je jaszak, of die de prijs van je kaartje ineens via een toepassing op je smartphone debiteert. En wie jarig is, krijgt misschien automatisch een gratis frietje of hamburger aangeboden.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Besix bouwt stadion aan andere kant van de wereld

Besix bouwt stadion aan andere kant van de wereld

Het Kōtui-team, waarin Besix Watpac de hoofdaannemer is, werd geselecteerd voor het ontwerp en de bouw van een nieuw overdekt stadion met 25.000 zitplaatsen in Christchurch dat onderdak zal bieden aan grote sportwedstrijden, internationale[…]

10/04/2021 | ProjectenBesix
CO2-negatieve tapijttegels maken klimaatneutraal bouwen eenvoudiger

CO2-negatieve tapijttegels maken klimaatneutraal bouwen eenvoudiger

Eerste Scania bij Warsco

Eerste Scania bij Warsco

Jan Snel bouwt vaccin-labo in Merelbeke

Jan Snel bouwt vaccin-labo in Merelbeke