Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Later pensioen

Er moet langer gewerkt worden. Die waarheid heeft de regering ertoe gebracht een pensioenhervorming voor te stellen waarbij de wettelijke pensioenleeftijd wordt opgetrokken tot maximaal 67 jaar, de mogelijkheden voor vervroegde uittreding worden ingeperkt en de pensioenbonus wordt afgeschaft. Het gaat om een hervorming die, volgens ramingen van het Federaal Planbureau, de vergrijzingsfactuur met bijna 2% bbp vermindert. Ze moet er ook voor zorgen dat het arbeidsaanbod, tegen de achtergrond van een vergrijzende bevolking, voldoende groot blijft om aan de behoeften van de economie te kunnen voldoen.

Maar zullen die wettelijke of administratieve maatregelen volstaan om het tij te keren' Is er op het terrein - dat van het human resourcesmanagement in de bedrijven - niets te doen' Allicht wel. Zo stelt men wel vast dat het aantal werkenden in de leeftijdsgroep boven 55 jaar gestegen is van 25% in 2000 tot 40% vandaag, vooral dankzij een grotere participatie van vrouwen voor wie de wettelijke pensioenleeftijd is verhoogd. Maar die toename is vooral gerealiseerd doordat bestaande werknemers langer blijven werken, niet doordat bedrijven meer ouderen in dienst nemen: de betrokken groep heeft maar een aandeel van 3% in het aantal rekruteringen. Bovendien liggen we met 40% werkgelegenheidsgraad nog ruim onder het Europese cijfer van 49% en de eigen Belgische doelstelling voor 2020, die 50% bedraagt.

Eén van de redenen waarom ondernemingen minder scheutig zijn op de indienstneming van 55-plussers is hun relatief hogere kostprijs. Uit internationale vergelijkingen blijkt inderdaad dat de loonspanning tussen oud en jong bij ons hoger ligt dan in veel andere landen. Allicht zit daar een statistische vertekening in: de gemiddelde loonkost van ouderen ligt in België mede hoger doordat een groter aantal van hen vroeg stopt, waardoor goedkopere werknemers uit de cijfers verdwijnen. Toch staat het vast dat ouderen hier gemiddeld meer kosten, en dat houdt onder meer verband met de anciënniteitstoeslagen voor bedienden.

Die kosten zouden kunnen worden gedrukt door de leeftijdsstructuur van lonen te herzien, maar dat is geen makkelijke opgave. Toch zou er plaats zijn voor een ruim overleg tussen sociale partners, waarin ze proberen loon meer met competentie en ervaring te relateren, naar het voorbeeld van Denemarken. Een andere oplossing kan zijn om de loonlasten voor ouderen te verlagen, en dat is een piste die de overheid in het verleden al heeft bewandeld.

Een andere, minder geëxploreerde weg bestaat erin om te proberen, bij gegeven loon, de productiviteit van oudere werknemers te verhogen. Op die manier kan immers de loonkost per eenheid product worden gemilderd. Een manier om de productiviteit op te trekken is opleiding, maar de toegang daartoe voor ouderen is behoorlijk klein. Dat heeft voor een deel te maken met het feit dat zij al meer ervaring hebben en dus minder vorming nodig hebben dan een startende werknemer, maar toch ook vooral met de mogelijkheden om de arbeidsmarkt vervroegd te verlaten: de werknemer noch de werkgever zijn bijzonder gemotiveerd om opleiding te volgen of aan te bieden als de investering nog maar kort rendeert. Waaruit blijkt dat de verhoging van de participatie van ouderen een omstandige aanpak vergt die op alle determinanten inwerkt.

Uit internationale vergelijkingen blijkt inderdaad dat de loonspanning tussen oud en jong bij ons hoger ligt dan in veel andere landen.

Overigens wordt de productiviteit op peil gehouden door actief te blijven. Studies geven aan dat zogeheten "cognitieve" competenties ' waarmee gedoeld wordt op oriëntatievermogen, geheugen, verbale vaardigheden en rekenen ' bij gelijke leeftijd hoger liggen bij werkenden dan bij niet-actieven. Stoppen met werken impliceert dus een verlies aan human capital, waar een samenleving die op kennis en knowhow gestoeld is, toch moeilijk trots op kan zijn.

Als men bovendien weet dat nogal wat mensen die vroeg de arbeidsmarkt hebben verlaten, het ook materieel soms wat moeilijk hebben ' doordat hun pensioenrechten beknot zijn, of doordat ze hun pensioenkapitaal niet steeds oordeelkundig hebben belegd ', moet de conclusie toch zijn dat langer werken een reusachtige win-wwin kan inhouden: meer mensen laten bijdragen aan economische groei, de pensioenen en gezondheidszorg betaalbaar houden en armoede vermijden. Maar dan moeten alle acteurs in dit verhaal wel ernstig aan de slag...

CATO

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Tips & Tricks

Tips & Tricks

In een deze reeks, exclusief voor Bouwkroniek, geven we praktische en haalbare tips om de slaagkansen van je offertes gevoelig te verhogen.

23/10/2020 |
Bouwprofessionals welkom in virtuele stad van de toekomst

Bouwprofessionals welkom in virtuele stad van de toekomst

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Nieuwe methode om verf te testen

Nieuwe methode om verf te testen