Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Lastenverlaging met 6 ' per uur moet eigen concurrentievermogen herstellen

Lastenverlaging met 6 ' per uur moet eigen concurrentievermogen herstellen

De bouw vraagt een lastenverlaging van 6 ' per gepresteerd uur, zo meldt de Confederatie Bouw n.a.v. de publicatie van diens jaarverslag 2014-2015 met als thema 'Alternatieve financiering. Hefboom voor de bouw'. De sector ziet de groei in 2015 opnieuw stilvallen (+ 0,0%) en voelt Belgische bouwbedrijven kreunen onder de buitenlandse concurrentie. Sinds begin 2012 zijn al 17.000 jobs verloren gegaan. Daarnaast dreigen problemen bij de financiering van bouwprojecten door particulieren en de overheid. 'Onze sector bevindt zich op een tweesprong: als niets gedaan wordt, staan 20.000 bijkomende jobs op de helling', waarschuwt Robert de Mûelenaere, gedelegeerd bestuurder van de Confederatie Bouw.

In 2014 groeide de bouw met meer dan 3% en ook de bouwvergunningen lagen 10% hoger. Deze groei was echter enkel te danken aan de uitzonderlijk goede weersomstandigheden vorig jaar, terwijl de bouwvergunningen in Vlaanderen piekten omdat kandidaat-bouwers door de strengere energieprestatie-eisen vervroegd hun aanvraag indienden.

Vooral de burgerlijke bouwkunde (- 3%) heeft in 2015 negatieve vooruitzichten. De woningbouw (+ 4,1%) moet nog kunnen profiteren van een opflakkering van bouwvergunningen van vorig jaar, maar op iets langere termijn kondigt zich ook een achteruitgang van de woningproductie aan. De niet-woningbouw krimpt met 3,6%.

Het structurele herstel in de bouw blijft uit en de loonarbeid zit in een negatieve spiraal. De buitenlandse concurrentie bedreigt het voortbestaan van duizenden kmo's. Als maatregelen uitblijven, ziet de Confederatie Bouw tegen 2019 nog eens 20.000 jobs verdwijnen.

Een ander pijnpunt is de financiering van bouwprojecten. De strengere kredietvoorwaarden door de banken maken het moeilijker voor gezinnen om hun project nog te financieren en de overheidsinvesteringen zitten al meer dan twintig jaar onder het Europese gemiddelde. Omdat dringend een strategie moet worden uitgewerkt om deze investeringen in de toekomst te vrijwaren, wijdde de Confederatie Bouw haar jaarverslag aan dit thema.

Maar eerst moet een acuter probleem worden aangepakt: door de loonlasten in ons land kunnen onze bouwbedrijven onmogelijk concurreren met buitenlandse bedrijven die hier op legale wijze actief zijn en waarvan de kosten 20 tot 35% lager liggen. Een substantiële lastenverlaging van 6 ' per uur moet volgens de Confederatie Bouw volstaan om een hefboomeffect te genereren.

Illusie

De cijfers die wijzen op een groei met meer dan 3% en 10% meer vergunde woningen in 2014 wekken de illusie van een stevig herstel van de sector. Dit is volgens de gedelegeerd bestuurder van de Confederatie Bouw echter een illusie.

'De nationale boekhouding wijst erop dat de bouw in 2014 met 3,2% groeide, veel forser dan de economie in het algemeen (+ 1%). Ze geven echter ook aan dat de loonarbeid in de sector met 2,9% is geslonken, wat paradoxaal zou zijn in een periode van sterk herstel. Dit zou ook gelden voor het stagnerende pessimisme van aannemers, dat bleef heersen in het eerste semester dit jaar', meldt hij.

De bouw kreeg een belangrijke klimatologische bonus in 2014: de uitzonderlijk milde weersomstandigheden tijdens de winter waren veel minder nadelig dan gebruikelijk voor de productie van de sector. Slechts 5,3% van de bouwbedrijven werd in 2014 afgeremd door het slechte weer tegenover 17,4% het jaar voordien. De kans is klein dat de bouw in 2015 opnieuw kan profiteren van zo'n bonus.

Het torenhoge aantal vergunde nieuwe woningen in 2014 (53.694), dat voor het tweede jaar op rij steeg, heeft de activiteit in het segment van de nieuwbouwwoningen een duw in de rug gegeven en deze woningen, waarvan een aantal nog een bouwstart moeten krijgen, zullen de activiteit in 2015 nog aanzwengelen. Toch zijn deze cijfers opnieuw een illusie. Het aantal nieuwe vergunde woningen nam weliswaar in 2014 met 10% toe en bereikte zo weer het peil van vóór het uitbreken van de financieel-economische crisis in 2008, maar deze cijfers worden sterk beïnvloed door de bouwvergunningen die werden verleend tijdens de eerste maanden van 2014 en die wijzen op een anticipatie. In Vlaanderen dienden immers vele opdrachtgevers hun bouwaanvraag vóór 31 december 2013 in om de meerkosten te vermijden door de strengere energieprestatie-eisen vanaf 1 januari 2014. Het echo-effect dat gewoonlijk op een dergelijke anticipatie volgt, had misschien niet de verwachte omvang; maar sindsdien werden nooit meer dan 4.000 woningen op maandbasis vergund of minder dan 48.000 per jaar.

'In deze omstandigheden moeten we minstens in een eerste fase een sterke daling van het aantal vergunde woningen verwachten. Zo zal de activiteit na een aanzienlijke stijging in 2014 en 2015 (respectievelijk + 8% en + 5%) alleen een sterke terugval kunnen voorkomen op twee voorwaarden: de prognose van het Federaal Planbureau die o.a. uitgaat van een versnelling van de algemene economische groei en een daling van de werkloosheid moet werkelijkheid worden en het algemene klimaat voor nieuwbouwwoningen mag niet verslechteren', weet Robert de Mûelenaere.

De bezorgdheid over een algemeen verslechterend klimaat voor de woningbouw is ruimer. De sector is overigens niet beschut tegen dergelijke verslechteringen, o.a. door politieke beslissingen. Zo zal de beperking van het btw-tarief van 6% tot woningen ouder dan tien jaar aangekondigd tegen 1 januari 2016 (i.p.v. vijf jaar vandaag) de renovatiesector volgend jaar aantasten. Omgekeerd zal dit een anticiperend effect veroorzaken bij eigenaars van woningen tussen vijf en tien jaar oud die hun werkzaamheden nog dit jaar zullen willen uitvoeren. In dit segment zou de activiteit dan ook moeten aanzwellen met ongeveer 3,5% dit jaar tegenover 3% vorig jaar.

Het vergunde volume nieuwe niet-woongebouwen beleefde niet de verwachte groei na de sterke daling in het tweede semester van 2013. De investeringen van de ondernemingen boekten evenmin de verwachte vooruitgang. In die omstandigheden verslapte de activiteit in dit segment met ongeveer 5% in 2014.

De vooruitzichten ogen zelfs nog slechter voor 2015 (- 7%) omdat de mix van te produceren gebouwen minder werk blijkt op te leveren dan een jaar geleden. Na een sterke stijging en na een onverwacht peil te hebben bereikt in 2013 daalde het volume vergunde nieuwe kantoor- en handelsgebouwen immers heel fors in 2014. Uitgedrukt in m³ werd deze terugval gecompenseerd door een stijging voor landbouw- of industriegebouwen, maar deze terugval werd niet gecompenseerd door activiteit omdat deze gebouwen doorgaans minder afwerking vergen.

Burgerlijke bouwkunde

In 2015 blijven de vooruitzichten negatief voor wegenwerken, hoewel het Federaal Planbureau ervan uitgaat dat de lokale besturen weer zullen investeren na de grote terugval na de jongste gemeenteraadsverkiezingen. Het aandeel van wegenwerken in de totale investeringen van gemeenten en provincies vertoont immers een structureel dalende trend.

De vooruitzichten dreigen zelfs sterk negatief te zijn voor spoorwerken. De vermindering van de dotatie aan de NMBS, beslist in het kader van de sanering van de overheidsfinanciën, zou immers de investeringen aantasten ten bedrage van 150 miljoen ' en ze dus met meer dan 8% doen terugvallen.

Alles bij elkaar zou de burgerlijke bouwkunde dan ook dit jaar met ongeveer 3,1% krimpen en het op langere termijn moeilijk krijgen om weer te groeien, zolang tot aan het einde van deze regeerperiode elk jaar meer op de dotatie aan de NMBS wordt beknibbeld.

'Globaal genomen wordt voor 2015 een nulgroei verwacht, in een context waarin een prognose maken niet eenvoudig is. Dat de evolutie van bouwvergunningen de voorbije twee jaar vrij moeilijk te voorspellen viel, bewijst dit, net als de reactie van de vraag op sommige doorgevoerde, verwachte, voorspelbare of gevreesde veranderingen; denk maar aan de vermindering van de woonbonus in Vlaanderen en de geplande nieuwe verstrenging van de energieprestatie-eisen op 1 januari 2016 evenals de aangekondigde beslissingen over vastgoedfiscaliteit in Wallonië en Brussel. Een nulgroei of bijna-nulgroei voor de bouw in 2015, die trouwens ook door het Federaal Planbureau wordt verwacht (in zijn vooruitzichten op middellange termijn van mei 2015 gaat het uit van een groei met 0,5 %), biedt in principe niet de mogelijkheid om van een groeiende werkgelegenheid uit te gaan', beseft de gedelegeerd bestuurder van de Confederatie Bouw.

Als de werkgelegenheidscoëfficiënt van de Belgische bouwactiviteiten voort blijft afnemen in het tempo van de afgelopen jaren door de groeiende invloed van detachering van buitenlandse werknemers op Belgische bouwplaatsen verwacht hij zelfs een daling van de loonarbeid in de bouw met ongeveer 4% in 2015. De cijfers die het Instituut voor de Nationale Rekeningen (INR) voor het eerste kwartaal publiceerde, vertonen een daling van de loonarbeid in de bouw met 1.200 eenheden t.o.v. het vierde kwartaal van 2014 en gaan helaas die richting uit. De daling van de werkgelegenheid versnelt zelfs: - 2,9% in 2014 en - 4% in 2015. - JL

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Tips & Tricks

Tips & Tricks

In een deze reeks, exclusief voor Bouwkroniek, geven we praktische en haalbare tips om de slaagkansen van je offertes gevoelig te verhogen.

23/10/2020 |
Bouwprofessionals welkom in virtuele stad van de toekomst

Bouwprofessionals welkom in virtuele stad van de toekomst

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Reconversie vervuilde bedrijfssite Bottelare kan starten

Nieuwe methode om verf te testen

Nieuwe methode om verf te testen