Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Jozef Plateau

Wie ooit aan de universiteit van Gent gestudeerd heeft, kent 'De Plateau': het massief-sombere gebouw waar de burgerlijke ingenieurs opgeleid worden. De straat is genoemd naar Joseph Plateau, die er ooit Natuurkunde doceerde en één van de grondleggers is van de 'bewegende beelden' in de filmtechnologie.

De 'speciale school' voor ingenieurs is opgericht onder koning Willem van de Verenigde Nederlanden en heette oorspronkelijk zoiets als 'speciale school voor Kunsten en Fabriekswezen'' enzovoort. Ze was geïnspireerd door de 'Grandes Ecoles' in Frankrijk: je kwam er alleen binnen via een ingangsexamen, en het interne regime had militaire trekken: aanwezigheidsregister, wekelijkse repetities en 'gecoteerde' oefeningen. Zowel in de Kandidaturen (die 'Voorbereidende Scholen' heetten) als in de 'Speciale Scholen' (vergelijkbaar met de 'licenties' in andere faculteiten) was er een 'Studie-inspecteur' die de prestaties van de studenten volgde en controleerde en die desnoods de ouders van onvlijtige studenten waarschuwde indien het gedrag van hun zoon zijn studieresultaten in gevaar bracht.

Meisjes zijn slimmer dan jongens en ze weten goed wat ze willen.

Maar ondanks de militair aandoende discipline kregen de studenten aan het eind de titel van 'burgerlijk' ingenieur, wat hen onderscheidde van de militaire ingenieurs. (In tegenstelling tot hun Franse collega's van de Parijse 'école polytechnique' moesten Belgische ingenieurstudenten tijdens hun opleiding ook geen uniform dragen.)

Koning Willem richtte in België twee 'burgerlijke' ingenieursscholen op, één in Gent en één in Luik. Gent specialiseerde zich in burgerlijke bouwkunde en Luik in mijnbouw. De Gentse ingenieursschool bevindt zich sinds meer dan honderd jaar in het strenge gebouw aan de Jozef Plateaustraat. (Later kwamen er ook aan andere universiteiten.)

De Gentse 'bouwkundigen' werden snel vermaard over heel Europa, en hebben onder meer sterk bijgedragen tot de rasante uitbouw van het Europese spoorwegnet.

Een bijzonder instituut was ooit het 'ingangsexamen'. Dat examen was niet van de poes, en tot ver in de twintigste eeuw volgden de meeste kandidaten een jaar bijkomende wiskunde in het Sint Barbaracollege of een ander daarvoor vermaarde instelling om hun slaagkansen te verbeteren. Maar wie door het ingangsexamen geraakt was en zich verder hield aan de ijzeren discipline die ook daarna nog geëist werd, had meer kansen om het einddiploma te halen dan studenten uit meer frivole faculteiten. (Onder het voorwendsel dat we te weinig ingenieurs hebben, werd een aantal jaren geleden het ingangsexamen afgeschaft met voorspelbaar resultaat: het aantal studenten die zich lieten inschrijven, steeg; maar het aantal studenten die het eindexamen niet haalden, steeg ook.)

Niet ver van 'De Plateau' staat een majestueuze plataan die (indien bomen konden spreken) daarover zou kunnen meepraten. Omdat ingenieursstudenten zich vroeger bijna permanent moesten voorbereiden op de volgende wekelijkse 'repetitie' hadden ze niet zoveel tijd om uit te gaan of in café 'den Amber' te gaan kaartspelen. Dus werd het 'op de rol' gaan meestal beperkt tot één avond per week, en wel de avond na een (al dan niet geslaagde) 'repetitie'. Maar dan deden ze het wel héél grondig, en de mooie plataan op het Prudens Van Duyseplein met zijn heel dikke stam, en de haag die hem tegen indiscrete blikken beschermt, kent de fysieke behoeften van mannelijke studenten die na een avond vieren van een geslaagde repetitie naar hun kot trekken om te gaan slapen. (Perfide Gentse stadgidsen durven Japanse toeristen wel eens wijs te maken dat die dikke plataan een 'heilige' boom is, die je hoort te omarmen. Maar Japanners zijn geen 'zoeners': in plaats daarvan maken ze een diepe buiging voor de heilige boom - wat ook een leuk zicht is.)

Na de Tweede Wereldoorlog nam het aantal vrouwelijke studenten aan onze universiteiten snel toe. Maar het heeft toch nog lang geduurd vóór meisjes ook burgerlijk ingenieur gingen studeren. Dat betekent niet dat ze de studierichting voordien niet kenden: een student van 'de burgerlijks' (of 'burgies') had evenveel - of zelfs méér - kansen om aan een lief te geraken dan iemand uit een meer frivole studierichting: meisjes zijn slimmer dan jongens en ze weten goed wat ze willen.

Een eigenaardigheid van het Belgische (en Nederlandse) ingenieurswezen is, dat de titel 'burgerlijk ingenieur' niet als 'Ing.' maar als 'Ir.' wordt afgekort. Wie ooit als Belgisch burgerlijk ingenieur in het buitenland is gaan werken, heeft meestal snel ervaren dat de opleiding van de Belgische 'Ir.' sterk verschilt van die van de Duitse 'Dipl.-Ing'. De Duitse collega heeft in de regel minder theoretische kennis, maar heeft wel 52 weken stage moeten doen vóór hij zich 'Diplom-Ingenieur' mocht noemen. (Eigenlijk is dat een vreemde discussie: of je praktijkervaring opdoet tijdens de schooltijd dan wel na het behalen van je diploma, doet er weinig toe.)

Zoals het een gerenommeerde faculteit past, heeft de Gentse ingenieursfaculteit een aantal wereldberoemde figuren voortgebracht, en dat niet alleen in de sector Bouwkunde. De internationaal meest bekende uit de twintigste eeuw was zeker Gustave Magnel, één van de 'vaders' van het voorgespannen beton. Maar er zijn niet alleen de coryfeeën. Indien een relatief klein land als België toch een aantal firma's heeft die in de wereld van de burgerlijke bouwkunde (en in de waterbouw) meetellen, dan is dat ook te wijten aan onze goede ingenieursfaculteiten. En ook al maken we onszelf wijs dat we niet chauvinistisch zijn, het 'doet' toch altijd iets als we ver van huis aan een brug in opbouw of een ander opvallend bouwwerk voorbij komen en daar een bordje zien dat er op wijst dat daar één van 'onze' aannemers aan het werk is.

Dat 'de Belgen' de beste chocolade maken en het beste bier brouwen, weet heel de wereld. Dat we ook goed bouwen, is minder algemeen bekend. Maar als de vakwereld het weet, volstaat dat wel.

ZANDER

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Rototilt gaat wereldwijde samenwerking aan met Volvo CE

Rototilt gaat wereldwijde samenwerking aan met Volvo CE

Graafmachines van Volvo kunnen voortaan af-fabriek worden geleverd voorbereid op de systemen van Rototilt voor draaikantelstukken. Dit houdt een aantal voordelen in voor zowel de aannemer als de dealer. Het grootste gebruikersvoordeel is dat de[…]

06/03/2021 | Graafmachines
DAF krijgt groot order van de Belgische krijgsmacht

DAF krijgt groot order van de Belgische krijgsmacht

Kathodische bescherming wordt steeds vaker toegepast in België

Kathodische bescherming wordt steeds vaker toegepast in België

Mobiele 3D reality capture-oplossing met Spot-robot

Mobiele 3D reality capture-oplossing met Spot-robot