Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Het paard van de melkboer

Wie heel oud is, heeft de tijd nog gekend toen de melkboer met zijn kar door het dorp reed. Het paard van de melkboer was een legendarisch slim beest: het wist in welke huizen de klanten van zijn baas woonden, en bleef daar spontaan staan. Het wist zelfs in welk huis de melkman langer binnen bleef omdat hij de dame des huizes nog wat persoonlijke informatie moest geven over een keukenrecept (of iets in die aard).

De melkman was niet de enige die regelmatig de toer van het dorp deed: de bieruitzetter deed dat ook en gebruikte daarvoor een lichte vrachtwagen, de bakker had een 'bakfiets' (een driewielig vehikel dat sterk lijkt op de dingen waarin jonge vrouwen tegenwoordig hun baby's vervoeren). Tot het straatbeeld behoorden voorts de kar van de groenteboer (met de bloemkolen), die van de visboer en van de mosselman, de 'triporteur' van de opkoper van konijnenvellen en lompen, de driewieler van de scharensliep, die van de ijsverkoper'. Minder opvallend maar even reëel waren de auto's van handelsvertegenwoordigers, van de dorpsarts, van de verpleegster-aan-huis, van de elektricien. En uiteraard de fietsen (postbodes, vroedvrouwen, krantenbedelers')

Al die voertuigen vielen onder de rubriek 'bedrijfsvoertuigen' en hadden dus het daarbij horende fiscaal statuut: het zijn investeringsgoederen die nodig zijn om professionele taken te verrichten. Maar je kon ze (soms) ook gebruiken voor niet-professionele privédoeleinden.

Sinds de Tweede Wereldoorlog is het aantal personenwagens met statuut 'bedrijfswagen' zeer sterk toegenomen, en het zou best kunnen dat op onze wegen al meer 'bedrijfsvoertuigen' rondrijden dan privéauto's. Dat zet bij sommigen kwaad bloed, omdat bedrijfswagens die de werknemer ook privé mag gebruiken, gemakkelijk kunnen beschouwd worden als een 'aanvullend loon', maar dan zonder het fiscaal statuut van een loon.

Voor wie dat niet kan verdragen, bestaan twee alternatieven: Ofwel rijdt de werknemer 's morgens met zijn eigen wagen naar de firma, parkeert daar en gaat in het wagenpark een firmawagen halen, waarmee hij zijn (professionele) verplaatsing verricht. Na volbrachte taak keert hij terug, geeft de sleutel van de dienstwagen weer af en keert met zijn eigen wagen weer naar huis. Het tweede alternatief is dat hij ook voor de professionele verplaatsing zijn eigen privé-wagen gebruikt en daarvoor van zijn werkgever een kilometervergoeding krijgt.

Beide alternatieven zijn verdedigbaar, maar hebben ook nadelen. Naar de firma rijden om daar in een bedrijfswagen over te stappen veroorzaakt tijdverlies (en ook extra kilometers op de weg) en is ook onprettig, omdat de meeste chauffeurs zich veiliger voelen aan het stuur van een wagen die ze gewoon zijn. (Al zijn er allicht ook mensen die het leuk vinden regelmatig een ander stuur vast te houden.)

De 'morele' moeilijkheden die velen met het privégebruik van bedrijfswagens hebben, hebben ook wortels in de negentiende eeuw. Nogal wat werkgevers hadden toen de neiging hun personeel zoveel mogelijk 'in natura' te betalen, vaak in de vorm van aankoopbonnen die alleen konden gebruikt worden in de winkel(s) die aan de patroon zelf behoorde(n).

De vakbonden hebben een verbeten strijd gevoerd om dat soort 'betaling in natura' te laten verbieden, en zijn daar ten slotte ook in geslaagd: het loon van de werknemer moet in baar geld betaald worden. Bovendien moet het netjes gedocumenteerd worden, zodat de overheid de correcte belastingen en sociale afdrachten kan innen. (Het 'baar geld' is intussen vervangen door bank- of postoverschrijving, maar het blijft 'echt' geld waarover de werknemer zelf vrij kan beschikken.)

De tijd dat we 'met plezier' achter het stuur gingen zitten, ligt al lang achter ons.

Het hedendaagse privégebruik van een wagen die aan de werkgever behoort, is technisch gezien ook een vorm van betaling in natura, maar heeft niet het louche karakter van betaling in aankoopbonnen waarmee negentiende-eeuwse patroons hun 'werkvolk' onderdrukten. De bedrijfswagen is wel een logisch gevolg van de verkeerssituatie zoals die zich in de jongste decennia ontwikkeld heeft en die gekenmerkt wordt door twee negatieve factoren: enerzijds de toenemende onbetrouwbaarheid van het openbaar vervoer, en anderzijds de oververzadiging van het wegennet. De tijd dat we 'met plezier' achter het stuur gingen zitten, ligt al lang achter ons. Maar de bedrijfswagen die we ook privé mogen gebruiken, staat ons toe enerzijds het openbaar vervoer te vermijden, en anderzijds het wegennet zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Bovendien hoeven we dan niet ook nog een eigen wagen te kopen ' men kan toch niet met twee auto's tegelijk rijden.

Over de fiscale aspecten van loon in natura kan men altijd een boom opzetten. Maar het is zeer onwaarschijnlijk dat het gebruik van bedrijfswagens het aantal auto's op onze wegen wezenlijk doet toenemen. Zich 's morgens en 's avonds in het verkeer bewegen is hoe dan ook geen pretje, maar het openbaar vervoer is ook geen prettig alternatief.

De meest dringende taak van de Belgische overheid is enerzijds het openbare vervoer saneren en weer aantrekkelijk maken, en anderzijds de sinds decennia bekende knelpunten in ons wegennet wegwerken. Voor het identificeren van de grootste knelpunten op het Belgische wegennet zijn zelfs geen studies meer nodig: iedereen kent ze. Om te begrijpen waarom het openbaar vervoer evenmin geliefd is, is ook geen groot onderzoek nodig. (Die slechte reputatie uit de wereld helpen, is wel wat moeilijker.)

ZANDER

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Bouwsector vraagt soepeler coronamaatregelen

Bouwsector vraagt soepeler coronamaatregelen

De verplichte coronamaatregelen die momenteel van toepassing zijn in de bouwsector zijn gedateerd, stelt Bouwunie. De sectorvereniging vraagt om de strenge regels nog vóór het bouwverlof te evalueren en aan te passen zodat er vanaf[…]

15/06/2021 | Corona
Vier consortia dingen mee naar bouw gevangenis Vresse-sur-Semois

Vier consortia dingen mee naar bouw gevangenis Vresse-sur-Semois

Bouwbedrijven kunnen arbeiders flexibeler inschakelen

Bouwbedrijven kunnen arbeiders flexibeler inschakelen

Schetsontwerp fase 2 Park Brialmont in Antwerpen goedgekeurd

Schetsontwerp fase 2 Park Brialmont in Antwerpen goedgekeurd