Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Handleiding moet eerdere rondzendbrief verduidelijken

Handleiding moet eerdere rondzendbrief verduidelijken

Een rondzendbrief van Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege (CD&V) zaaide in juli onrust in de bouwsector.  Dat was geen primeur, want de brief kwam amper twee maanden na de lancering van de omstreden en al zeer snel weer afgevoerde kaart met de ‘Meest kwetsbare waardevolle bossen’, de zogeheten boskaart.

Ditmaal verdeelt Schauvliege Vlaanderen in ‘bebouwd’ of ‘niet-bebouwd gebied’ waardoor nieuwe richtlijnen ontstaan voor het toekennen van bouwvergunningen. De rondzendbrief, die er gekomen is om de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening te interpreteren, blijkt echter zoveel vragen op te roepen dat het kabinet-Schauvliege nu een handleiding zal publiceren om ook de rondzendbrief te verduidelijken.

Concreet zullen een aantal ‘verduidelijkingen’ worden gepubliceerd op de website van het departement Omgeving. De onrust die de rondzendbrief in de bouwsector en bij eigenaars van bouwgronden veroorzaakte, is alleszins nog niet weggenomen en vraagt om duidelijke communicatie en een  heldere  juridische uitleg die door alle rechtsspecialisten wordt gedragen.

In de vakantieperiode verspreidt nieuws zich altijd wat trager of blijft het zelfs ongezien. Vlaams parlementslid Lydia Peeters (Open Vld) wist de nieuwe rondzendbrief in juli toch op te pikken (zie Bouwkroniek van 28 juli, blz. 6-7). “De brief verdeelt Vlaanderen in bebouwd en onbebouwd gebied en moet uitleg geven bij een wet die er nog niet is. Uiteraard zijn daar veel vragen over, zeker over de definities die worden gebruikt”, verklaarde Peeters toen.

Zo is er sprake van stedelijke gebieden, geselecteerde kernen, woonconcentraties en bedrijventerreinen en bebouwd gebied. Al de rest is onbebouwd gebied. Zelfs bedrijventerreinen die vroeger zonevreemd waren, horen bij dat onbebouwde gebied. Ook als er al gebouwen staan, kan een gebied toch ‘onbebouwd’ zijn. De rondzendbrief is trouwens meteen van kracht, gemeenten moeten zich daar bij het uitreiken van vergunningen ook aan houden”, vertelt Lydia Peeters.

De brief van het kabinet-Schauvliege koppelt specifieke maatregelen en voorwaarden aan de indeling in ‘bebouwde’ en ‘onbebouwde’ gebieden. Aan de hand daarvan zullen vergunningsaanvragen moeten worden beoordeeld. Zo zal bv. slechts een vergunning worden verleend voor projecten in onbebouwde gebieden nadat een behoefte- en voorzieningenstudie wordt uitgevoerd waaruit de ruimtelijke haalbaarheid van het plan of project moet blijken. Bovendien moet de vergunningaanvrager aantonen dat het te realiseren gebouw of project niet op een andere locatie gebouwd kan worden. Wie wil bouwen in een zogezegd ‘onbebouwd gebied’ moet nu eerst met een studie bewijzen dat elders geen plaats is. De eigenaars zullen die studie bovendien zelf moeten betalen terwijl de kans reëel is dat nadien de bouwvergunning wordt geweigerd.

Vragen

Schauvliege heeft intussen uitgelegd dat die studies alleen nodig zijn voor natuur- of landbouwgebieden, en dat wat nu bouwgrond is ook bouwgrond blijft. Ook de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) had heel wat vragen bij de nota en vroegen Schauvliege om meer uitleg. Voor de gemeenten moet het immers duidelijk zijn wat precies het onderscheid is tussen bebouwd en onbebouwd gebied, en wanneer dan juist een behoeftestudie afgeleverd moet worden.

De minister reageert nu dat ter verduidelijking van de eerdere brief een ‘dynamische handleiding’ zal worden gepubliceerd. Op de website van het departement Omgeving zou een overzicht komen met antwoorden op vaak voorkomende vragen of problemen en kunnen concrete en geactualiseerde voorbeelden worden vermeld. Of dit de vragen over de rondzendbrief  zal oplossen, valt af te wachten. Onder meer prof. dr. Stijn Verbist van de faculteit Rechten aan de UHasselt en specialist ruimtelijke ordening, is niet mals voor het jongste initiatief van het kabinet-Schauvliege. In de krant Het Belang van Limburg laat hij optekenen dat een handleiding voor een rondzendbrief die de wet al moest interpreteren ongezien is.

“Het is erg merkwaardig dat er een handleiding komt voor een rondzendbrief, die zelf de wet moest interpreteren. Dit geeft een allesbehalve professionele indruk. Een rondzendbrief betekent dat je uitleg of interpretatie geeft aan een wet of decreet. Schauvliege geeft interpretatie aan iets dat geen decretale basis heeft. Ze komt eigenlijk met een nieuwe regeling over de bestemming van gronden. De begrippen ‘bebouwde en onbebouwde gebieden’ vinden geen grondslag in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening. Zo’n nieuw structureel begrippenkader kan de administratie niet regelen met een rondzendbrief, dat behoort tot de bevoegdheid van het Vlaamse parlement. Schauvliege zet de bestemmingen woongebied, woonuitbreidingsgebied en industriegebied (die gronden in België gekregen hebben door de gewestplannen uit de jaren ‘70 van vorige eeuw) op de helling. Eigenaars hebben hierdoor geen rechtszekerheid meer. Als je grond in ‘onbebouwd gebied’ ligt, dan wordt het veel moeilijker die te ontwikkelen en dus daalt de waarde in de praktijk”, aldus Stijn Verbist.

Betonstop

“Eigenlijk is Schauvliege de betonstop, die vanaf 2040 niet meer toelaat open ruimte te bebouwen,  nu al aan het uitvoeren. Een eerste stap was de omstreden boskaart die eerer al veel stof deed opwaaien, dit is de tweede. Bij de boskaart is ook pas iedereen wakker geschoten zodra eigenaars op een website per perceel konden bekijken waar ze aan toe waren. Die oefening zouden ze nu ook moeten maken. Wie nu een stuk grond heeft, zou meteen moeten kunnen zien of dat nu in een ‘bebouwd’ of een ‘onbebouwd gebied’ ligt”, verklaarde Lydia Peeters vorige maand.

De boskaart, waarbij zowat 12.500 ha bos werd ingekleurd als kwetsbaar bos waardoor de kans om er ooit nog te bouwen vrijwel nihil was, werd al na enkele dagen afgevoerd door minister-president Geert Bourgeois, een ingreep waarop Schauvliege enigszins bitter reageerde dat zij als enige vooraf kanttekeningen had geplaatst bij de consequenties van de geplande bosbescherming maar vervolgens door sommigen werd weggezet als een bosbarbaar. Er wordt nu gewerkt aan een nieuwe versie. Het Bosdecreet en het uitvoeringsbesluit, de wettelijke basis voor de boskaart, bestaat wel nog, al lopen hiertegen nog procedures bij de Raad van State.

Vlaams minister Joke Schauvliege ontkende eerder al het betonstopscenario en omschrijft de ontstane heisa als ‘bangmakerij’. Zij stelt dat niemands bouwgrond wordt afgepakt en dat eigenaars nog altijd een huis mogen bouwen in onbebouwde ruimtes. Volgens de minister wordt geen rem gezet op bijkomende woon- en werkontwikkelingen. De rondzendbrief wil volgens haar wel bijkomende ontwikkelingen sturen in de richting van de gebieden waar voldoende voorzieningen zijn en een multimodale bereikbaarheid aanwezig is. De motivering zal volgens het departement Omgeving niet worden gevraagd als het gaat om hergebruik van bestaande woon- en werkfuncties.

De Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) overlegt deze maand met de minister en vraagt rechtszekerheid voor eigenaars van bouwgrond. Doordat het moeilijker wordt een vergunning te krijgen, vreest de bouwsector ook dat mensen de waarde van hun bouwgrond sterk zullen zien dalen. “We begrijpen dat het beleid meer wil inzetten op verdichtingsprojecten in steden, maar die vragen tijd. Je zit met verschillende eigenaars, je moet mobiliteitsstudies uitvoeren, een draagvlak zoeken bij de buurt,… en intussen mag je geen schaarste creëren. Dat proces kan jaren duren”, besluit de VCB.

 

AANBESTEDINGEN
Alle aanbestedingen

Meest aanbevolen artikels

VCB pleit voor versterking van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen

VCB pleit voor versterking van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen

De Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) raadt de huidige en de volgende Vlaamse regering af om nog voort te werken op basis van het BRV (Beleidsplan Ruimte Vlaanderen) en pleit voor een versterking van het RSV (Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen).[…]

10/12/2018 | VCB
Nieuwe regels voor meer ruimtelijke kwaliteit

Nieuwe regels voor meer ruimtelijke kwaliteit

Statistische tekorten leiden tot ongefundeerd beleid

Statistische tekorten leiden tot ongefundeerd beleid

Vlaming staat achter betonstop, maar wil zelf niet kleiner wonen

Vlaming staat achter betonstop, maar wil zelf niet kleiner wonen

Meer artikels