Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Gerenoveerd Rijksarchief in Antwerpen opent de deuren

Gerelateerde onderwerpen :

, ,
Gerenoveerd Rijksarchief in Antwerpen opent de deuren

Foto: (c) Regie der Gebouwen

Het volledig gerenoveerde Rijksarchief in de Zurenborgwijk in Antwerpen opende dinsdag opnieuw de deuren voor het publiek. Bouwbedrijf Floré uit Beveren voerde de voorbije jaren in opdracht van de Regie der Gebouwen grondige renovatie- en restauratiewerken uit in dit statige gebouw dat dateert uit de periode 1905-1906.
Het project voor de renovatie en restauratie van het gebouw werd reeds jaren geleden opgestart. Toen de archiefbestanden sterk begonnen aan te groeien, ontstond de nood aan extra ruimte. Het Rijksarchief in Antwerpen maakte samen met de Regie der Gebouwen, de beheerder van het gebouw, plannen voor een uitbreiding en grondige verbouwingswerken.
 
Concreet werden twee aanpalende herenhuizen aan het archiefgebouw toegevoegd, werd de voormalige binnentuin omgevormd tot een overkoepelde leeszaal en werden er twee bijkomende ondergrondse archiefruimtes gecreëerd.
 
In 2007 sloot het Rijksarchief in Antwerpen zijn deuren en begonnen de ruwbouwwerken. Door een geschil tussen de oorspronkelijke aannemer en de Regie der Gebouwen liep de bouwwerf heel wat vertraging op. Begin 2019 kwam het project in een stroomversnelling. De opdracht werd toegewezen aan een nieuwe hoofdaannemer, die in mei 2019 startte met de afwerking van het gebouw en de installatie van alle technieken. De werken werden eind 2020 afgerond.
 
Het gebouw van het Antwerpse Rijksarchief kan nu weer in gebruik genomen worden. Alle publieke ruimtes (de leeszaal, bibliotheek, multifunctionele ruimte voor 80 personen, vestiaire, cafetaria, sanitair) bevinden zich op het gelijkvloers en zijn vlot toegankelijk voor personen met een beperkte mobiliteit.  De voormalige binnentuin werd omgevormd tot een leeszaal met 40 zitplaatsen, waar bezoekers de archiefdocumenten in een aangename omgeving kunnen raadplegen.
 
Er zijn in totaal 19 archiefdepots voorzien, die verspreid zijn over de drie hoger gelegen verdiepingen en de twee bijkomende ondergrondse verdiepingen die werden gecreëerd. Elke (verduisterde) archiefruimte kreeg een eigen klimaatregeling, waardoor de archiefstukken in optimale omstandigheden worden bewaard.
 
In het begin van de twintigste eeuw stond het Rijksarchief in Antwerpen internationaal aangeschreven als een vooruitstrevend archiefgebouw. Dit was te danken aan de toen innovatieve technieken om de archieven te beschermen tegen brand en vocht: bijvoorbeeld de onderverdeling van de archiefdepots in compartimenten, dikke scheidingsmuren uit gewapend beton, metalen kluisdeuren, verluchtingsgaten in de buitenmuren om vocht tegen te gaan,…
 
De authentieke elementen van het gebouw werden zoveel mogelijk behouden: van de witte mozaïekvloer met de Belgische tricolore rand in de inkomhal, de monumentale houten voordeur met bronzen beslag, de statige ijzeren trap, de hoge plafonds in de kantoren… tot en met de originele betonnen archiefrekken en brandvrije ijzeren depotdeuren. Er werd ook bewust voor gekozen om het originele meubilair, dat dateert uit het begin van de twintigste eeuw, harmonisch in het actuele interieur te integreren. Materialen die nieuw zijn, werden gekozen in functie van duurzaamheid en authenticiteit.
 
Tijdens de werken werden de archiefstukken ondergebracht in het Rijksarchief in Beveren. Ook het personeel werd in Beveren tewerkgesteld. Onmiddellijk na de voltooiing van de werkzaamheden eind vorig jaar werd gestart met zowel de inrichting als de voorbereiding van de gigantische verhuisoperatie van de archieven. Tussen midden december 2020 en midden februari 2021 werden meer dan 11 km archief en publicaties van Beveren naar Antwerpen verhuisd. Een hele klus, zeker in coronatijden.
 
"De authentieke elementen en de grandeur van dit prachtige gebouw werden in ere hersteld. Tegelijkertijd werd het omgevormd tot een hedendaags, functioneel en comfortabel archiefgebouw. Het is ook voorzien van verschillende duurzame technieken, zoals een warmtepomp en ledverlichting. De leeszaal en de multifunctionele ruimte worden geventileerd in functie van het gemeten CO2-gehalte, zodat er ook op die manier energie kan bespaard worden”, aldus Laurent Vrijdaghs, administrateur-generaal en voorzitter van het directiecomité van de Regie der Gebouwen.
 
"Dankzij de geslaagde renovatie kan het Rijksarchief zijn rol als centrum van historische kennis en bewaarplaats van waardevol erfgoed in de wijk Zurenborg terug opnemen. Al meer dan een eeuw prijkt bovenaan op het pand een elegant bronzen vrouwenbeeld. Het stelt Clio, de muze van de geschiedenis, voor. Na heel wat jaren in een diepe slaap verzonken te zijn geweest, is de schone slaapster eindelijk ontwaakt. We kijken er naar uit om deze maand de eerste bezoekers in ons prachtig gerenoveerde gebouw in april te mogen verwelkomen”, besluit algemeen rijksarchivaris Karel Velle.

Technische fiche

• Eigenaar: Belgische Staat
• Opdrachtgever: Regie der Gebouwen
• Gebruiker: Rijksarchief
• Aannemer afwerking en technieken: Bouwbedrijf Floré nv
• Einde van de werken: september 2020
• Kostprijs afwerking en technieken: ongeveer 4,5 miljoen € (btw inbegrepen).
Foto’s: Regie der Gebouwen

 

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Woningen, kinderopvang en openbaar park in Sint-Gillis

Woningen, kinderopvang en openbaar park in Sint-Gillis

Het vastgoedproject Mairesse Garden aan de Munthofstraat 137-139 in Sint-Gillis zal worden gerealiseerd door aannemer  Louis De Waele. Voor het project sloeg de gemeente Sint-Gillis de handen in elkaar met citydev.brussels. Er komen negen[…]

Zonnige Kempen renoveert gevel in Vinkenhof Berlaar

Zonnige Kempen renoveert gevel in Vinkenhof Berlaar

Robbrecht en Daem ontwerpen Huis aan de Kade

Robbrecht en Daem ontwerpen Huis aan de Kade

Sweco ontwerpt twee waterstoffabrieken voor North Sea Port

Sweco ontwerpt twee waterstoffabrieken voor North Sea Port

Meer artikels