Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Gents kasteel Potuit krijgt nieuwe buren en een eigen warmtenet

Gerelateerde onderwerpen :

, ,
Gents kasteel Potuit krijgt nieuwe buren en een eigen warmtenet

(c) Bouwkroniek

Kasteel Potuit  aan de Antwerpsesteenweg in Sint-Amandsberg krijgt een nieuwe toekomst. Projectontwikkelaar Istoir (Camino) realiseert er een woonproject met 27 appartementen, drie penthouses, vijf kasteelappartementen en in een latere fase nog 18 rijwoningen. Onder die rijwoningen komt een beo-veld dat deze nieuwe buurt zal verwarmen.
De eerste werken en de verkoop van het project zijn gestart. Eerst komen de nieuwbouwappartementen aan de beurt, daarna volgen de rijwoningen en de vijf appartementen in het kasteel. Als alles volgens plan verloopt, nemen de eerste bewoners in het najaar van 2023 hun intrek in hun nieuwe woning.
 
Kasteel
 
Het neoclassicistische kasteel wordt volledig in zijn oude glorie hersteld. De gevels en een aantal authentieke elementen worden behouden bij het inrichten van de vijf kasteelappartementen. De bedrijfsgebouwen van de bekende houtzagerij Impens zijn inmiddels gesloopt. Het kasteeldomein wordt deels ‘hersteld’: op een bepaald moment in de geschiedenis werd het domein in twee verdeeld door een muur. Die muur is inmiddels verdwenen. De ‘tweede oorspronkelijke woning’, die aan de andere kant van de muur stond en die iets minder erfgoedwaarde heeft als het eigenlijke Potuit-kasteel, werd reeds verkocht en maakt als dusdanig geen deel uit van het nieuwe project.
 
Alle wooneenheden van het project worden aangesloten op een CO2-neutraal warmtenet waarvoor tot 150 m diep wordt geboord. Dit project wordt de eerste gasloze wijk in Vlaanderen waarbij een lokale burgercoöperatie (Energent) instaat voor de bouw, de financiering én het beheer van het warmtenet. “Dit voorbeeldproject past volledig in onze doelstellingen om de CO2-uitstoot van woningen drastisch te verminderen én ons onroerend erfgoed op een kwaliteitsvolle manier de toekomst in te loodsen”, aldus Vlaams minister van Wonen en Erfgoed Matthias Diependaele.
 
Dit nieuwe woonproject, het eerste van Istoir dat in ontwikkeling gaat, werd ontworpen door het Gentse architectenbureau GAFPA en landschapsarchitecte Ann Voets. Het Gentse project wil een duurzaam antwoord bieden op de grote vraag naar kwalitatieve woningen in de stad. Bij de plannen werd al in een vroeg stadium gekeken welke groenelementen op het domein konden worden bewaard.
“Doorgaans begint een ontwikkelaar met het bouwrijp maken van het terrein, waarbij dan zowat alle groen sneuvelt. Hier hebben we dat anders aangepakt. We zijn eerst gaan kijken welke bomen we wilden en konden behouden. Er staan nog een handvol rode beuken en eiken van meer dan 150 jaar oud op het terrein en die verkeren nog in prima conditie”, stelt Ann Voets. Zo vonden ontwerpers en ontwikkelaars een goed evenwicht tussen het behoud van waardevol groen en de nieuwe ontwikkeling. “Ook tijdens de bouwwerken krijgen de oude bomen heel wat aandacht. Rond de veteraanbomen komt een ‘no-go-zone’ voor de aannemer(s) en bij het bemalen van de ondergrond, o.m. om de ondergrondse parking te realiseren, wordt met een retourbemaling gewerkt (van het centrum van het bouwterrein naar de rand) zodat de bomen niet ‘droog’ komen te staan.
 
Wadi en groendaken
 
De terrassen van de drie penthouses worden deels uitgevoerd als groendak. De oorspronkelijke vijver werd verwijderd. Op het terrein wordt wel een omvangrijke wadi aangelegd die refereert naar die vijver. Tot slot worden 54 parkeerplaatsen en voldoende fietsenstallingen voorzien: een fietsenstalling in de ondergrondse parkeergarage (onder de drie woonblokken) en per woonblok telkens nog een bovengrondse fietsenstalling voor tien fietsen. Achteraan het terrein komt een afgescheiden fietspad dat de naburige school veilig verbindt met de buurt, een vraag die al lang leefde bij de stad Gent.
 
Het kasteel behoort tot het Vlaams onroerende erfgoed en dateert uit de eerste helft van de 19de eeuw. Doorheen de jaren heeft het pand verschillende eigenaren gekend en zijn de authentieke elementen steeds bewaard gebleven. Dat laatste is ook de bedoeling van Istoir: zoveel mogelijk originele elementen behouden en integreren in het volledige project. Zo worden de buitengevels behouden en volledig gerestaureerd en blijven de originele sierlijsten, dakspanten en de vloer in de inkomhal met witte marmeren inlegstenen bewaard.
 
“Met Istoir hebben we steeds veel respect voor het authentieke karakter van een pand. We maken er een erezaak van om bij elk project zoveel mogelijk originele elementen te behouden en zo een stukje geschiedenis voort te zetten. We vertrekken dus vanuit een bestaand pand, in dit geval het kasteel, en kijken welke zaken we kunnen toevoegen. We breken niks af, maar zorgen voor een opwaardering van een bestaand monument. Dit is in onze ogen hoe projectontwikkeling er in de nabije toekomst moet uitzien”, zegt
Frederik Van Vooren, Business Unit Manager Istoir.
 
Warmtenet
 
Het volledige project wordt aangesloten op een warmtenet waarvoor tot 150 m diep wordt geboord. Hiervoor werkt de ontwikkelaar samen met Energent via een zogenaamde esco-overeenkomst waarbij de lokale burgercoöperatie instaat voor de bouw, de financiering én het beheer van het nieuwe warmtenet. 
 
“Het aanleggen van zo’n warmtenet is een hele klus. Via de grondboringen wordt aardwarmte gebruikt die via warmtepompen, die in de kelder staan opgesteld, de centrale verwarming van de gebouwen voedt. Vanuit de energiecentrale wordt een warmtenet aangelegd waarop de vloerverwarming van alle woningen en appartementen zal worden aangesloten. Behalve de productie van CO2-neutrale warmte heeft dit warmtenet nog een enorm voordeel: tijdens warme zomerdagen levert de energiecentrale passieve koeling aan de woningen, waardoor de binnentemperatuur snel en eenvoudig tot vijf graden kan dalen”, stelt Luc Meskens, algemeen coördinator bij Energent.
 
Met de aanleg van dit warmtenet wordt dit één van de eerste CO2-neutrale nieuwbouwwijken van Gent. Opmerkelijk aan dit project is dat burgers, de intussen 1.300 vennoten van Energent, deze klimaatneutrale nieuwbouwwijk mee financieren via hun energiecoöperatie. Die investeert meer dan 1 miljoen € van burgers in de aanleg van het warmtenet. Energent zal het warmtenet tien jaar beheren. Daarna kan de vereniging van mede-eigenaren het contract verlengen of zelfs het warmtenet overkopen. Energent liet eerder al zonnepanelen plaatsen op de naburige school. Dat is één van de 80 zonnepaneleninstallaties van de coöperatie. Energent werkt ook mee aan het warmtenet aan De Nieuwe Dokken.
 
Het beo-veld had ook onder de parkeergarage kunnen aangelegd worden, maar dat zou de timing van de werken achteruitgezet hebben. Voorlopig blijft dit warmtenet beperkt tot de woningen van het Potuit-perceel. In tegenstelling tot vele andere warmtenetten die met restwarmte van productie of afvalverbranding werken, werkt het warmtenet in Gent met relatief lage temperaturen uit een beoveld. Dat werkt enkel als je daarmee woningen wil verwarmen die bijzonder goed geïsoleerd zijn. Luc Meskens ziet voor deze techniek nog mogelijkheden als bv. het verwarmen met aardgas uitgefaseerd wordt.
 
“Het project past volledig in de doelstellingen van de Vlaamse regering om de CO2-uitstoot van woningen drastisch te verminderen en ons onroerend erfgoed op een kwaliteitsvolle manier de toekomst in te loodsen. Tegen 2050 willen we dat in Vlaanderen zo weinig mogelijk fossiele brandstoffen gebruikt worden om onze woningen te verwarmen. Dit project speelt dus vandaag al in op de toekomst. Bovendien gaat het hier om een project waarbij maximaal rekening gehouden wordt met de troeven van dit historische pand. We moeten ons onroerend erfgoed doorgeven aan de volgende generaties. Als minister kan ik dergelijke herbestemmingsprojecten alleen maar toejuichen”, besluit minister Diependaele. 
Frederik Van Vooren (Istoir), Floris De Bruyn (GAFPA), landschapsarchite An Voets en Luc Meskens (Energent).
(c) Istoir

 

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Marie Thumas-site aan Leuvense Vaart krijgt nieuwe bestemming

Marie Thumas-site aan Leuvense Vaart krijgt nieuwe bestemming

De toekomst van de 32.000 m² grote Marie Thumas-site aan de Vaart in de Leuvense deelgemeente Wilsele wordt concreter. De oude conservenfabriek wordt grotendeels gerenoveerd en krijgt binnenin een volledig nieuwe indeling met plaats voor[…]

Evolutie bouwvergunningen eerste zes maanden van 2021

Evolutie bouwvergunningen eerste zes maanden van 2021

Eerste steen gelegd voor renovatie en uitbreiding Anderlechtse school

Eerste steen gelegd voor renovatie en uitbreiding Anderlechtse school

Omgevingsvergunning voor Broeklin blijft overeind

Omgevingsvergunning voor Broeklin blijft overeind

Meer artikels