Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Gemeenten moeten sleutelrol krijgen in scholenbouw

De Vlaamse overheid werkt aan een masterplan scholenbouw. Dat is dringend nodig omdat vele gebouwen een renovatiebeurt nodig hebben, er te weinig plaats is en de budgetten ontoereikend zijn. Om te vermijden dat in de toekomst opnieuw een dergelijke precaire situatie ontstaat, is een andere aanpak nodig. Met een mix van snel uitvoerbare maatregelen en een langetermijnvisie kan deze uitdaging volgens de Onderwijskoepel van Steden en Gemeenten (OVSG) en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) worden aangepakt. Beide vzw's presenteren vijf concrete suggesties aan de Vlaamse overheid.

Budget

'Het huidige budget voor scholenbouw is ontoereikend. Vlaanderen berekent de basissubsidie voor scholenbouw nog altijd volgens de leerlingenaantallen en parameters van 1990, cijfers die al lang niet meer realistisch zijn. De bouwprijzen zijn gestegen en ook de uitrusting van een school, denk aan ict, kost meer. Toch is het niet alleen een kwestie van meer middelen. We hebben creatieve oplossingen nodig om méér te doen met meer middelen', aldus Patriek Delbaere, algemeen directeur van de OVSG.

Er kan ook worden nagegaan of de scholen voldoende gebruik maken van Europese fondsen. Het is de vzw's ook een raadsel waarom op schoolinfrastructuur 21% btw moet worden betaald. Dat is een maatregel waar alleen de federale schatkist beter van wordt. Met een verminderd btw-tarief zoals dat vandaag geldt voor de renovatie van woningen zouden volgens beide organisaties ieder jaar 470 klaslokalen, goed voor 11.750 plaatsen, méér kunnen worden bekostigd.

Sleutelrol

Het lokale bestuur moet een sleutelrol kunnen spelen in het schoolgebouwendossier. Zo kunnen de beschikbare middelen efficiënt worden gebruikt. Of een schoolgebouw vernieuwd, vervangen of uitgebreid wordt, is een zaak van het schoolbestuur. Volgens de OVSG en de VVSG worden hierdoor kansen gemist om de beschikbare publieke ruimte optimaal te benutten en voluit te kiezen voor multifunctionele gebouwen die niet alleen tijdens de schooluren, maar ook daarbuiten worden gebruikt.

Het lokale bestuur is op de hoogte van de plaatselijke ruimtelijke indeling en van de noden in de eigen stad of gemeente. De organisaties stellen voor dat elke aanvraag om een schoolgebouw op te trekken, van welke inrichter ook, vergezeld zou worden van een analyse door het gemeentebestuur. De gemeente moet een bepalende rol kunnen spelen in het afwegen van investeringen tegen reële behoeften.

'Als we de middelen van Vlaanderen echt efficiënt willen gebruiken, dan moeten de school en het gemeentebestuur al van vóór de opmaak van bouwplannen samen overleggen. Zo kan het nieuwe gebouw ook worden aangepast aan noden die verder gaan dan onderwijs alleen, bijvoorbeeld sportaccommodatie, speelomgeving of kinderopvang. Op die manier creëren we met een nieuwe school niet alleen een meerwaarde voor het onderwijs, maar voor een hele leefgemeenschap', stelt Katrien Schryvers, voorzitter van de raad van bestuur van de OVSG.

Vlaamse overheid

Ruim de helft van de investeringskost van een school wordt door Vlaanderen betaald. Toch heeft de Vlaamse overheid achteraf nog weinig impact op wat er met het gebouw gebeurt. Na 20 jaar worden sommige schoolgebouwen zelfs op de private markt verkocht. Voor de beide vzw's is het logisch dat wie geniet van publieke middelen, ook aanvaardt dat de overheid nog iets te zeggen heeft over het gebouw. Zo zou de overheid bv. een voorkooprecht kunnen krijgen op gesubsidieerde of gefinancierde infrastructuur. Onderbenutte of leegstaande schoolgebouwen die met publieke middelen zijn gebouwd, kunnen over de netten heen opnieuw voor onderwijs worden ingeschakeld.

Elk schoolbestuur blijft zelf verantwoordelijk voor zijn onderwijsinfrastructuur, in het beste geval in samenwerking met het lokale bestuur voor het multifunctionele gebruik ervan. Op dit moment wordt die multifunctionele aanpak eerder belemmerd dan bevorderd. Daarom zouden de bouwvoorschriften en subsidieprocedures van de verschillende functies op elkaar moeten worden afgestemd. Ook essentieel is dat planmatig kan worden gewerkt met een meerjarenbegroting die deel uitmaakt van de beleids- en beheerscyclus van de gemeente.

Uniform systeem

De schoolgebouwenproblematiek is verschillend per net en dat is historisch zo gegroeid. Alleen het gesubsidieerde onderwijs werkt met wachtlijsten, die dan nog op een andere manier worden ingevuld in het vrij en in het officiële gesubsidieerde onderwijs. Elk net gaat op een andere manier om met de schaarste aan middelen om voldoende gebouwen te realiseren. Bij de opmaak van het masterplan moet volgens de OVSG en de VVSG zeker rekening gehouden worden met deze diversiteit, maar tegelijk moet een zekere uniformiteit worden nagestreefd. Net zoals het tot een gelijke financiering gekomen is voor werkingsmiddelen en omkadering moeten ook de verschillen in de financiering van schoolgebouwen weggewerkt kunnen worden.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Pools universiteitsgebouw wint Brick Award

Pools universiteitsgebouw wint Brick Award

Geen Belgische winnaars dit jaar bij de Brick Award van Wienerberger, ondanks zes genomineerde projecten. De hoofdprijs en het goud in de categorie Sharing Public Spaces ging naar het faculteitsgebouw voor Radio en Televisie van de University of[…]

Genk krijgt nieuwe spoorbrug over het Albertkanaal

Genk krijgt nieuwe spoorbrug over het Albertkanaal

"Aannemers kunnen geen bullshit meer verkopen"

"Aannemers kunnen geen bullshit meer verkopen"

Hilti automatiseert boren in plafonds

Hilti automatiseert boren in plafonds