Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

‘Faillissement van aannemer is niet faillissement van sociaal wonen’

Gerelateerde onderwerpen :

,
‘Faillissement van aannemer is niet faillissement van sociaal wonen’

© Mpc92 - stock.adobe.com

In verschillende kranten en tv-journaals werd onlangs bericht over ‘grote problemen’ in de Vlaamse sociale woningbouw. Fraseringen als ‘fiasco’ en ‘wantoestanden’ werden daarbij niet geschuwd. Vervolgens ontspon zich een debat over het systeem van openbare aanbestedingen en het al dan niet hanteren van louter de laagste prijs als criterium om een bouwopdracht te gunnen. Het faillissement van de sociale woningbouw werd net niet gepropageerd.

Koren op de molen van de criticasters van het – nochtans uitermate effectief en efficiënt – sociaal woonmodel. Volgens de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen (VVH) gaat het hier echter louter over failliete aannemers die hun opdracht niet of niet naar behoren hebben uitgevoerd.

Ieder jaar investeren de Vlaamse sociale huisvestingsmaatschappijen iets meer dan 1 miljard € in renovaties en nieuwbouw. De 11 miljoen € in de dossiers waarvan sprake zijn nauwelijks een procent van dat bedrag, bezwaarlijk een indicatie om te spreken van een fiasco op sectorniveau. “Die investeringen zijn een belangrijke injectie in de private bouwsector, met een grote economische return. En we maken daardoor ook het verschil voor 150.000 gezinnen – 400.000 inwoners - als een dam tegen armoede, met een korting op de huurprijs van meer dan een half miljard euro die we jaarlijks uit de sector zelf financieren. Dat verlaagt het armoederisico van onze doelgroep met bijna de helft”, zegt directeur Björn Mallants van de VVH. “Maar af en toe loopt er iets mis bij de aannemer, zo zal eenieder die ooit ge- of verbouwd heeft kunnen getuigen.”

Faillissement

De wetgeving voorziet verschillende garanties om problemen met aannemers op te vangen. Tienjarige aansprakelijkheid voor aannemer en architect, voorlopige en definitieve opleveringen, garanties voor verborgen gebreken,… “Er is een scenario dat al deze garanties grotendeels op de helling zet en dat is het faillissement”, aldus Mallants. En net daar zijn de projecten die in de media recent werden aangekaart volgens hem de dupe van.

Kwaliteit

“De voorstelling dat de sector van sociaal wonen op grote schaal minderwaardige projecten aflevert, is volledig fout. Door het faillissement zijn een aantal grote aannemers hun verplichtingen niet nagekomen. De problemen die daaruit voortvloeien worden aangepakt door de shm’s. Maar het faillissement van een aannemer voorstellen als het faillissement van sociale woningbouw in Vlaanderen is volledig naast de waarheid. Het gaat hier over hoogstens 1% van de totale projecten die de sector elk jaar ontwikkelt. De kwaliteit van de sociale woningbouw in Vlaanderen is wel degelijk heel goed. Shm’s, ontwerprichtlijnen, architecten, de VMSW,… garanderen dat. Ook in deze dossiers was het ontwerp en de opvolging in orde, maar bleef de aannemer in gebreke. Het faillissement maakt het nu onmogelijk om dit extern te verhalen”, aldus de directeur van de VVH.

 “Het is overigens ook niet correct dat aannemers failliet gaan omdat ze voor shm’s bouwen. Eerder omgekeerd. Aannemers kunnen heel goed hun boterham verdienen in de sector. De problemen duiken op als het orderboekje niet meer gevuld raakt. Dat had deels te maken met de crisis een aantal jaren geleden. Deels heeft het ook te maken met private ontwikkelaars die wegens slechte ervaringen geen vertrouwen meer hadden in die aannemers”, zegt Björn Mallants. “Dat leidde tot een neerwaartse spiraal. Met als gevolg vele betwistingen en inhoudingen. De enige oplossing leek dan voor de bijna failliete aannemers om volume te creëren. Door lager in te schrijven voor sociale woningbouw, die niet zo maar kunnen weigeren op basis van negatieve ervaringen. En goedkope onderaannemers zoeken. Met nog meer betwistingen tot gevolg”, schetst Mallants.

“Wat frustrerend is voor de shm’s is dat dit scenario gekend was, maar dat het zo goed als onmogelijk bleek om in een klassieke aanbesteding niet te gunnen aan de laagste inschrijver, tenzij in uitzonderlijke gevallen. De architect die de aanbesteding nakijkt en laat passeren – de sector doet dat niet zelf – heeft in deze toch ook een grote verantwoordelijkheid. Daar heb ik nog niets over gezien in de media”, stipt Mallants aan.

Aanbesteding

De VVH vraagt  dat samen met de Vlaamse overheid wordt bekeken hoe een aantal zaken kunnen worden verholpen in de toekomst. “Vooral de afstemming tussen de procedure voor financiering via de VMSW en de openbare aanbesteding – die momenteel naast mekaar bestaan – is nodig. Dit om de lokale creativiteit te stimuleren en dus niet enkel meer op prijs te moeten focussen. De nieuwe procedure sinds 1 november 2017 heeft dit alvast niet opgelost, misschien zelfs nog moeilijker gemaakt, bijvoorbeeld voor de aankoop van bestaande woningen. Daarnaast moeten we bekijken hoe we aannemers beter kunnen opvolgen binnen de sector. Ook via de wetgeving overheidsopdrachten moet het mogelijk zijn dat we hier een oplossing voor vinden”, stelt Mallants. “Misschien moet hierover worden overgelegd met het federale of zelfs Europese niveau. Het verspillen van overheidsgeld kan alvast niet het doel zijn van de wetgeving overheidsopdrachten.”

“Maar het punt blijft dat enkele aannemers – in de tussentijd failliet – slecht werk hebben geleverd. Dit heeft niets te maken met sociale huisvesting of sociale projectontwikkeling. Dit is louter een commerciële partij die zijn job niet doet, met negatieve gevolgen voor huurder, verhuurder en overheid. Hopelijk kunnen we dat in de toekomst vermijden. Maar laten we vooral niet vergeten dat onze sector elke dag 150.000 gezinnen een betaalbare en kwalitatieve thuis geven. Ondanks nu en dan een tegenslag”, besluit Mallants

 

AANBESTEDINGEN
Alle aanbestedingen

Meest aanbevolen artikels

“Vastgoed mag niet zwaarder belast worden”

“Vastgoed mag niet zwaarder belast worden”

Via een globalisering van de inkomsten wil de PS inkomsten uit vastgoed meer gaan belasten. Dat is geen goed idee, vindt de Confederatie Bouw, aangezien wie een woning verhuurt of een tweede verblijf heeft nu al zwaar belast wordt via het[…]

Meer nieuwbouwvergun­ningen in 2018

Meer nieuwbouwvergun­ningen in 2018

Een digitaal paspoort voor elke woning

Een digitaal paspoort voor elke woning

Bouw duurzame woonwijk in Gentbrugge gestart

Bouw duurzame woonwijk in Gentbrugge gestart

Meer artikels