Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Eene 0 te veel

Op school heeft men ons verteld dat Hendrik Conscience zijn volk leerde lezen. Over leren rekenen heeft onze leraar niets gezegd, maar in 1872 publiceerde Conscience wel een boek met de merkwaardige titel 'Eene 0 te veel'. En dat ging niet over de letter O, maar over het cijfer nul. Uiteraard is het een ontroerende roman waarin het liefelijke dochtertje van 'Baas Verhoeven' ('een rijke 'koeboer') vurig bemind wordt door enen edelen jongeling die echter niet genoeg geld heeft om zijn toekomstige schoonvader te vermurwen.

Vóór we de Arabische cijfers leerden kennen, werkten we met Romeinse cijfers, en dat was moeilijk. Het geniale van het Arabische getallensysteem ligt in het cijfer 0. Het cijfer nul bestond niet bij de Romeinse cijfers; het betekent eigenlijk 'niets'. Maar een nul min of meer in een getal maakt toch een serieus verschil. In de roman van Conscience heeft de aanbidder van de lieftallige maagd 30.000 Belgische Franken (ongeveer 750 Euro) nodig om een huis te kunnen kopen dat bij zijn aanbedene past. Zoveel geld heeft een arme jongeling uiteraard niet. Zijn oude (en zieke) moeder heeft wel een huisje dat 5.000 Belgische Franken (125 Euro) waard is, maar 5.000 is nog 'eene 0' verwijderd van de 30.000 hij nodig heeft.

Baas Verhoeven heeft dat ook in de smiezen en maakt het gat in de haag dicht dat de geliefden gebruiken om elkaar te ontmoeten. (In die tijd waren de regels nog heel streng.) Het verhaal loopt toch nog goed af, omdat de jongeling als boekhouder snel leert hoe met cijfers - en dan vooral met het cijfer 0 - creatief om te gaan. (Hij wordt zelfs zo rijk, dat hij zijn norse schoonvader in spe uit de financiële problemen kan helpen.)

Cijfers zijn onontbeerlijk om de staatshuishouding te begrijpen en te sturen. De gestrenge politicologen die in ons vaderland permanent over de politieke moraal waken, hebben blijkbaar ook Conscience gelezen en voerden voor de verkiezingen van 2010 een campagne om de partijen te verplichten hun verkiezingsprogramma's vooraf door een neutrale instantie te laten doorrekenen, zodat ze niet met foute cijfers op bruidwerving zouden gaan. (In 'Gidsland Nederland' zou dat zelfs algemeen gebruikelijk zijn.) Helaas heeft dat in ons land niets geholpen: ondanks vooraf nauwkeurig becijferde partijprogramma's duurden de Belgische coalitiegesprekken na die verkiezingen 541 dagen.

De idee dat vooraf berekende verkiezingsprogramma's de zaken vereenvoudigen is intussen verlaten, al strooien sommige partijen nog steeds vrolijk cijfers in het rond. Dat kan grappige televisie opleveren.

Enkele weken geleden had Annelies Beck een vertegenwoordiger van een regeringspartij en één van de oppositie uitgenodigd voor een debat in Terzake. Ze had daarvoor het kleedje aangetrokken dat haar zo goed staat (lichtgroen met decent decolleté), en liet de twee protagonisten links en rechts van haar tafel plaats nemen. Daarna produceerde ze haar liefste glimlach en gaf de heren het woord.

Het debat ging meteen de mist in. De oppositieman keek héél erg boos en deelde mee dat zijn partij 'een enveloppe van anderhalf miljard' klaargemaakt had waarmee leuke dingen konden gedaan worden 'voor de mensen.' Maar de regering wilde de enveloppe zelfs niet bekijken. Een miljard is in Arabische cijfers een getal met 9 nullen, en een enveloppe waarin zoveel geld steekt hadden we wel graag eens gezien; maar hij had ze blijkbaar op zijn partijhoofdkwartier laten liggen.

De man van de regeringspartij werd ook boos en begon iets te vertellen over 'driehonderd miljoen'. (In Arabische cijfers heb je daarvoor acht nullen nodig). Het gesprek werd zeer luid, zodat Annelies Beck er geen woord tussen kreeg. Gelukkig besloot de vertegenwoordiger van de regeringspartij plots niets meer te zeggen en met gekruiste armen alleen nog kwaad te kijken en toen ook zijn opponent even naar adem moest happen, profiteerde Annelies van dat moment om recht te springen en het debat voor gesloten te verklaren. Waarna ze beide heren naar buiten werkte en de kijkers toesprak met de rituele formule: 'En nu iets helemaal anders'.

Het is duidelijk dat Arabische cijfers handiger zijn dan Romeinse (Hoe schrijf je eigenlijk 1.500.000.000 of 300.000.000 in Romeinse cijfers'); maar ondanks dat gebruiksgemak blijft het praten over openbare financies een moeilijke oefening die wel emoties genereert, maar geen duidelijkheid.

Het gegoochel met dat soort cijferwerk is niet alleen moeilijk te volgen, maar ook onzinnig omdat het ons niets zegt. In verband met de door de regering voorziene 'indexsprong' was er een vakbond die voorrekende hoeveel die 'sprong' aan een modale werknemer gaat kosten. 2 % op 2.000 Euro is 40 Euro per maand, maal twaalf, maal zoveel jaren nog te werken en zoveel jaren nog pensioen te ontvangen' (Plus het exponentiële effect van de ontbrekende indexverhoging). Dat levert leuk rekenwerk op, met onder de streep een indrukwekkend getal. Met dat soort berekeningen kan je zelfs bewijzen dat landen waar de automatische indexkoppeling niet bestaat (dat zijn ze buiten België allemaal) en die dus leven met een 'permanente indexsprong' na enkele jaren een straatarme bevolking moeten hebben.

Bij verkiezingen geven wij onze stem aan kandidaten die ons om één of andere reden vertrouwen inboezemen. Uiteraard verwachten wij van politici die het land besturen dat ze ervoor zorgen dat hun boekhouding klopt: cijfers zijn onontbeerlijk om de staatshuishouding te begrijpen en te sturen. Dat kunnen regerende politici best doen als ze ervaren boekhouders in dienst nemen die dag na dag de rekeningen controleren en bijhouden.

Vóór of na de verkiezingen spectaculaire cijfers in het rond strooien, is daarbij alleen maar storend. Maar het levert inderdaad leuke tv op. Het zou nog leuker zijn indien de politicologen onze politici zouden verplichten hun verkiezingsbeloften in Romeinse cijfers uit te drukken. Arabische cijfers zitten vol nullen en die lijken op zeepbellen, bij berekeningen in Romeinse cijfers merk je meteen dat het allemaal niet zo simpel is. En het is goed dat we niet te veel illusies kweken.

Zander

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Megaton/Structo Prefab Systems: kwaliteit speelt de hoofdrol

Megaton/Structo Prefab Systems: kwaliteit speelt de hoofdrol

Het bedrijf Megaton/Structo Prefab Systems (MPS) in Ninove is bekend voor het aanleveren van prefab-betonproducten van de Willy Naessens Group. Deze producten levert de onderneming aan derden in België, Luxemburg, Nederland en Frankrijk. De[…]

Duco presenteert nieuw ventilatiegamma

Duco presenteert nieuw ventilatiegamma

Elektrische auto's hebben 1,6% marktaandeel

Elektrische auto's hebben 1,6% marktaandeel

Tien nieuwbouwwoningen voor Kleine Landeigendom Het Volk

Tien nieuwbouwwoningen voor Kleine Landeigendom Het Volk