Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

De stoute handelaar

De wet van vraag en aanbod is zo logisch en zo eenvoudig dat de oermensen hem al moeten gekend hebben: als het aanbod (de productie) groot is en de vraag klein, dan dalen de prijzen op de markt - en omgekeerd. Simple comme bonjour.

De wet geldt voor alle sectoren, van de primaire (mijnbouw, landbouw) tot en met de dienstensector, en geldt dus voor iedereen. Zelfs Max, onze kater, schijnt te beseffen dat hij makkelijker een muis op zijn bord krijgt op plaatsen waar er veel muizen rondlopen (de jacht hoort tot de primaire economische sector). En in de poezentijd (dienstensector) is het moeilijk een vriendelijke kattin te versieren als er weinig kattinnen (en véél andere katers) op de daken rondlopen.

De wet van vraag en aanbod is onomstreden, niemand trekt de mathematische juistheid ervan in twijfel. Toch voelt de wetgever zich af en toe geroepen om in het marktgebeuren in te grijpen. Zo heeft de Belgische wetgever ooit bepaald dat niemand 'onder de kostprijs' en dus 'met verlies' mag verkopen. Waarbij meteen de vraag rijst, wat ik moet doen als mijn productiekosten hoger zijn dan die van mijn concurrenten.

De handelaar doet toch wel meer dan het verschil tussen aankoopprijs en verkoopprijs in zijn zak steken.

Wij gaan spontaan uit van twee economische spelers: de producenten/aanbieders aan de ene kant, de klanten/kopers aan de andere kant. Tussen die twee spelers zit echter meestal nog de handelaar, rechtstreekse verkoop van producent aan eindafnemer is zeldzaam. In de menselijke maatschappij is de klant 'koning', terwijl de producent (boer, schoenmaker, ') het statuut van 'brave burger' heeft. Tussen die twee spelers in zit meestal de handelaar, en die geniet een maatschappelijk veel minder positief aanzien.

In de middeleeuwen was de landbouw in handen van de grondbezitters (adel en kerk) en werd het werk gedaan door hardwerkende boeren. De productie van goederen (textiel, gebruiksvoorwerpen, gebouwen, ') was in handen van de 'gilden' en 'ambachten', die niet alleen hun best deden om via onderlinge afspraken de prijzen op peil te houden, maar die ook de toegang tot het beroep regelden via een systeem van 'leerlingen', 'gezellen' en 'meesters'. Ambachten en gilden waren plaatsgebonden en 'genoten' zowel bescherming als controle vanwege de overheid.

De handelaar was moeilijker te controleren. Omdat zijn taak bestond uit het kopen, transporteren en weer verkopen van goederen was hij minder plaatsgebonden, reisde hij al eens en sprak hij vaak ook vreemde talen. Dat hij grotendeels aan controle van de plaatselijke gemeenschap ontsnapte, veroorzaakte haatgevoelens, waaronder o.m. de joden eeuwenlang geleden hebben.

Maar de handelaar is in veel sectoren onmisbaar en werd vaak ervan beschuldigd zijn macht te misbruiken: hij koopt te goedkoop in, en verkoopt te duur. Bovendien koopt hij niet altijd de beste producten, zodat hij zijn klanten niet alleen financieel bedriegt maar ook kwalitatief.

Die (middeleeuwse) beschuldigingen horen we tot op vandaag als het over de import van tropische landbouwproducten gaat. De handelaars in tropisch fruit betalen veel te weinig voor hun bananen, ze kopen ook de verkeerde soorten, verplichten de telers om gevaarlijke insecticiden te gebruiken, enzovoort. In de middeleeuwen werden joden er vaak van beschuldigd bronnen te vergiftigen. Die groteske beschuldiging leeft voort onder nieuwe vormen: het in omloop brengen van (door sommigen) gevaarlijk geachte ggo's, overmatig gebruik van scheikundige producten, ... tot zelfs het rooien van oerwouden, allemaal zaken die niet de brave lokale telers maar wel de boze 'multinationals' op hun geweten hebben.

Opmerkelijk is, dat bij al deze beschuldigingen nooit gepraat wordt over de onmisbare rol van de handelaar, die toch wel meer doet dan het verschil tussen aankoopprijs en verkoopprijs in zijn zak steken. In een tropisch land bananen kweken, is een eerbaar beroep; maar die bananen zo veilig en zo snel naar Europa transporteren dat ze daar nog eetbaar zijn, is ook een eerbare taak.

De jongste tijd maken de Europese boeren misbaar omdat ze onvoldoende verdienen. De oorzaak ligt uiteraard in de overproductie die (conform de wet van vraag en aanbod) de prijs doet dalen. Dat probleem is helemaal niet nieuw: tientallen jaren lang heeft de EEG daarom landbouwoverschotten in Europa opgekocht en ze tegen spotprijzen in ontwikkelingslanden afgezet. Daarmee verstoorde zij de markt in die landen, maar de Europese producenten kregen wel hun 'eerlijke' prijs. Sinds Europa geen overschotten meer opkoopt, is het aanbod op de Europese markten gaan stijgen en het zijn weer de handelaars (de 'distributie') die kop van jut zijn.

Op het gebied van manifestaties en vreemde slogans zijn we wel wat gewoon; maar boeren die wegen blokkeren om hun klanten te laten zien dat ze vanwege de distributie 'een eerlijke prijs' willen krijgen, is wel iets nieuws. (De uitdrukking 'eerlijke prijs' is een vertaling van de 'fair trade' waarmee sommige ngo's hun eigen bananenhandel loven.)

De zaak zal wel via overheidsinterventie geregeld worden, waarbij we alleen maar kunnen hopen dat onze politici in dit geval beter nadenken dan bij hun interventies op de elektriciteitsmarkt.

In de bouwwereld speelt de handel een minder opvallende rol, maar sommige bouwheren doen nog steeds pogingen om materialen voor de bouw van hun huis 'zelf' aan te kopen, zodat handelaar en/of aannemer 'er niets kan aan verdienen'. Het gaat meestal om symbolische en herkenbare materialen zoals bakstenen en tegels, en Joost mag weten welke kostenbesparingen ze van hun 'rechtstreekse aankoop' verwachten. Maar blijkbaar is de wens om 'tussenpersonen' uit te schakelen voldoende groot om de rompslomp (o.m. met de transfer van btw) erbij te nemen.

ZANDER

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

GPC Europe & Bisol, de partners in de Europese PV markt

Publireportage

GPC Europe & Bisol, de partners in de Europese PV markt

Grid Parity Concepts Europe, kortweg GPC Europe, is een Belgische vakgroothandel in Solar en Storage Solutions. Sinds 2005 voorzien ze technische firma’s en installateurs van een compleet gamma aan kwalitatieve fotovoltaïsche producten. Hun[…]

23/06/2021 |
Limburg opent Vlaams opleidingslabo voor rioolrenovatie

Limburg opent Vlaams opleidingslabo voor rioolrenovatie

Antwerpen keurt schetsontwerp Spoorpark goed

Antwerpen keurt schetsontwerp Spoorpark goed

Conventionele en Toxische Explosieven in uw projectgebied? Deminetec-Explosive Clearance Group is uw partner!

Publireportage

Conventionele en Toxische Explosieven in uw projectgebied? Deminetec-Explosive Clearance Group is uw partner!