Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

De school en de job

We weten het al lang: met de vergrijzing van de bevolking stevenen we mogelijk af op een tekort aan arbeidskrachten in de volgende decennia. De bevolking op arbeidsleeftijd ' zeg maar tussen 20 en 65 jaar of nog wat ouder ' zal immers trager beginnen te groeien of zelfs afnemen. Als we er dan niet in slagen een proportioneel groter deel van die groep aan het werk te krijgen of te houden, komen we in de problemen. Dat aandeel bedraagt in ons land vandaag 67 op 100 en het zou volgens onze bijdrage aan de zogeheten EU 2020-strategie moeten klimmen naar 73. Als er onvoldoende vooruitgang gemaakt wordt, komt Vlaanderen zeker snel in de problemen, omdat de vergrijzing hier het sterkst is ' de babyboom na de oorlog was er belangrijk, en dus ook de opa- en omaboom nu ', de werkgelegenheid al groter en de werkloosheid lager. Anders gezegd: we zitten in Vlaanderen al dichter bij spanningen op de arbeidsmarkt dan elders. En als die zouden oplopen, bijvoorbeeld wanneer de economie echt naar een hoger toerental gaat, zou de 'war for talent' sterker kunnen worden. Lonen zouden dan misschien opnieuw gaan versnellen, met competitiviteitsproblemen als gevolg, of activiteiten zouden bij gebrek aan voldoende personeel kunnen gelokaliseerd worden. Het is dus alle hens aan dek voor meer participatie.

Wat kan het onderwijs hieraan bijdragen' De vraag is zeer actueel, omdat men weet dat extra opleiding de jobkansen en overeenstemmende inkomenswinsten aanzienlijk verbetert. Het antwoord is even duidelijk: goed en toegankelijk onderwijs is één van de sleutels voor betere arbeidsmarktparticipatie, en dus ook vanuit dat perspectief bijzonder belangrijk ' al moet daaraan worden toegevoegd dat het zeker niet alleen een arbeidsmarktdoelstelling mag dienen, want onderwijs is in de eerste plaats natuurlijk nodig voor de persoonlijke intellectuele en emotionele ontwikkeling van burger en samenleving.

Enkele feiten. Vooreerst is er de onomstotelijke waarheid dat jongeren die zonder een goed diploma de school voortijdig verlaten een precaire groep vormen op de arbeidsmarkt. Ze verzeilen vaak in een traject van tijdelijke jobs, onderbroken door veel werkloosheid, en zijn doorgaans ook weinig vatbaar voor life long learning. Daardoor blijven ze gedurende hun hele leven dikwijls erg kwetsbaar en moeilijk inzetbaar. In ons land en in Vlaanderen verkeert naar schatting nog steeds 1 op 10 leerlingen in dat geval en dat is nog steeds veel te veel. Er moet dus voort werk worden gemaakt van maatregelen. Goede, indien nodig individuele begeleiding en kennismaking met de werkwereld via bedrijfsstages bijvoorbeeld kunnen zeker helpen. Schoolmoeë jongeren zouden vroeger dan nu kennis moeten kunnen maken met een job, via leerwerkcontracten, en de kans moeten krijgen om op latere leeftijd, wanneer ze aan maturiteit en ervaring hebben gewonnen, naar de schoolbanken terug te keren voor bijscholing.

Een ander zeer waarop de universiteitsrectoren onlangs wezen, is dat van de nog steeds onvolmaakte democratisering van het hoger onderwijs. Het aandeel jongeren dat een diploma verwerft aan een hogeschool of universiteit is in ons land behoorlijk, groter dan in veel andere landen. Maar anderzijds lijkt de drempel voor sommigen nog steeds te hoog, waardoor kansen verloren gaan. Hoe gaat men daar best mee om' Het moet niet de bedoeling zijn om iedereen naar de universiteit te halen. Rector Torfs van de KU Leuven benadrukte onlangs terecht dat niet alle vooropleidingen die bestemming moeten hebben, en dat men daarmee trouwens geen goede dienst zou bewijzen aan jongeren en de arbeidsmarkt. Wel belangrijk is nochtans dat iedere jongere gelijke kansen heeft om op grond van zijn talent, belangstelling en werk het diploma te halen dat hij of zij aankan. En daar zijn we ook nog niet.

Onderwijs hoort een continuüm te zijn.

Een visie op het onderwijs als een continuüm waarin jongeren flexibel van het ene naar het andere niveau kunnen overstappen, is vanuit dat oogpunt interessant. In aansluiting op het middelbaar onderwijs een waaier van studiekeuzes aanbieden die hetzij aansluiten op behoeften van de arbeidsmarkt hetzij de mogelijkheid inhouden om over te stappen naar een volgend niveau, lijkt dan een goed idee. Die waaier bestaat, gaande van het hoger beroepsonderwijs dat onlangs werd ingevoerd (het zogeheten HBO5) over de professionele bachelors en de academische opleidingen tot master-na-masterspecialisaties. Maar het is belangrijk dat zo'n aanbod niet te gesegmenteerd wordt en dat er flexibele transitkanalen kunnen gelegd worden tussen de diverse niveaus. Bijvoorbeeld dat studenten die om familiale of financiële redenen niet direct voor een universitaire opleiding willen of kunnen kiezen, inderdaad eerst een professionele bachelor in een hogeschool kunnen volgen om daarna de keuze te kunnen maken: ofwel naar de arbeidsmarkt gaan, ofwel eventueel via een schakelprogramma de stap zetten naar de universiteit. De associaties of netwerken die rond onze universiteiten zijn georganiseerd, zijn een geschikt instrument om die doorstroming in de hand te werken. En tegen die achtergrond waakt men er trouwens ook best over dat de academisering van de masteropleidingen in de hogescholen ' die nu eigendom geworden zijn van de universiteiten ' niet leidt tot een vervreemding van het werkveld. Die masteropleidingen hebben hun eigen, meestal zeer businessgericht profiel, en het zou zonde zijn dat te laten verwateren door ze zonder meer in de grote maalstroom van de meer theoretisch-wetenschappelijke opleidingen van de universiteit te laten opgaan. Ook binnen de universiteit moeten de diverse profielen die de arbeidsmarkt nodig heeft, kunnen gedijen.

Conclusie: onderwijs is erg belangrijk, en wel zo voornaam dat het best op een geïntegreerde manier wordt bekeken. Onderwijs hoort een continuüm te zijn, en dat zal ook de kans op aansluiting naar een baan voor iedereen ten goede komen. School en job komen dan dichter bij elkaar.

CATO

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Hasselt biedt 3.000 gezinnen complete renovatiehulp op maat

Hasselt biedt 3.000 gezinnen complete renovatiehulp op maat

De stad Hasselt gaat meer dan 3.000 gezinnen persoonlijk begeleiden in het verduurzamen van hun woning. De campagne startmetrenoveren.be omvat een complete aanpak op maat, van analyse tot werken, op een schaalgrootte die nog niet eerder werd[…]

Consortium gekozen voor bouw nieuw VRT-hoofdkwartier

Consortium gekozen voor bouw nieuw VRT-hoofdkwartier

Aquafin bouwt duurzame campus in Aarstelaar

Aquafin bouwt duurzame campus in Aarstelaar

West-Vlaanderen plant aanleg vijf fietspaden

West-Vlaanderen plant aanleg vijf fietspaden