Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

De natuur van de euro

Enkele weken pas nadat de Europese Centrale Bank beslist heeft de eurozone te 'overspoelen' met nieuw geld ' door er zich toe te verbinden 60 miljard ' per maand aan papier, vooral dan overheidspapier, aan te kopen -, heeft ze besloten om geen Grieks overheidspapier meer te accepteren als onderpand voor kredieten aan banken. Men zou zich kunnen afvragen waar de coherentie zit tussen beide: eerst het signaal geven dat men de kranen openzet, dan ze toedraaien uitgerekend voor het land dat het meest in nood is'

En toch zijn beide beslissingen zeer consistent. De eerste beslissing is ingegeven door de vaststelling dat het monetaire beleid over de gehele eurozone niet efficiënt genoeg functioneert. Er is met een negatieve inflatie ' vooruitzicht dat nog maanden kan duren ' alle reden voor om te vrezen voor een té lange periode van té lage inflatie, die ' al is ze grotendeels verklaarbaar door de historisch zeer lage olieprijzen - op de duur de inflatieverwachtingen kan aantasten. Dat moet te allen prijze worden vermeden, omdat dan eventueel zelfs een Japans scenario dreigt van lange stagnatie. Welnu, de aankopen van overheidspapier bezorgen de ECB een instrument om investeerders ' banken, pensioenfondsen of andere instellingen of ondernemingen die overheidsfondsen in portefeuille hebben ' marge te geven om andere dingen te doen: opnieuw fondsen kopen ' met als gevolg dat de lange rente extra wordt gedrukt ', krediet verlenen aan de economie ' wat het herstel stimuleert en er ook voor zorgt dat prijzen sneller gaan stijgen of investeren in activa buiten de eurozone, omdat ze een aantrekkelijker rendement bieden ' in welk geval de wisselkoers van de euro voort zal verzwakken, en de export en economische activiteit in de eurozone eveneens extra wordt gestimuleerd.

De aankopen van overheidspapier hebben plaats met de gebruikelijke regels, wat betekent dat het enkel voor aankoop in aanmerking komt als het een hoogstaande rating geniet. Grieks papier beantwoordt hier niet aan, maar de ECB stond hiervoor in het verleden een uitzondering toe op voorwaarde dat het betrokken land zich hield aan het programma dat naar aanleiding van de financiële hulp werd opgesteld. Welnu, de nieuwe Griekse regering heeft zelf al aangekondigd dat zij zich niet zou onderwerpen aan de op korte termijn voorziene 'review' van dat programma, zodat de ECB haar beslissing nu al herzag. Dit betekent niet dat Griekse banken geen krediet meer kunnen krijgen bij de Centrale Bank: met ander, wel hoogwaardig onderpand kan dat wel, en zij kunnen eveneens een beroep doen op de noodbijstand die hun eigen centrale bank kan verlenen. Voor alle aankopen van overheidspapier worden hoe dan ook nu dezelfde regels gehanteerd, en dat kan men bezwaarlijk inconsistent noemen.

Maar ook de filosofie van beide maatregelen is soortgelijk. Ze strekt er in beide gevallen toe te vermijden dat banken, die solvabel zijn, toch niet het krediet kunnen verlenen aan de economie die ze nodig heeft, althans met de verwachting of zelfs op voorwaarde dat de landen van de eurozone een klimaat creëren waarin dat krediet inderdaad nodig zal zijn'om investeringen te financieren, om belovend ondernemerschap een goede start te bezorgen, om productiviteitswinsten te genereren die de economie écht doen groeien. Het is logisch dat de ECB dit voor de eurozone doet, overigens aangemoedigd door de successen van de hervormingen in landen als Spanje, Portugal en Ierland die met positieve groei hebben aangeknoopt, wanneer zij er redelijk geloof kan aan hechten dat deze de nodige inspanningen zal leveren. Zoals geweten, is er in Europa en zeker binnen het eurogebied heel wat gebeurd in de voorbije jaren: zo zijn er nieuwe akkoorden gesloten die grotere budgettaire discipline en meer economisch sérieux verzekeren dan vóór de crisis. Getuige daarvan de feitelijke Europese voogdij waaronder de Belgische begroting ligt' Als daarentegen in een land politiek en publiek wordt verklaard dat de hervormingen voor een deel worden stopgezet en de focus vooral komt op schuldherschikking of -kwijtschelding, kan men moeilijk anders dan het gunstregime eveneens bijstellen'

Geen lidstaat van de eurozone kan nog doen alsof hij alles helemaal autonoom kan doen. Het beloven dus boeiende weken en maanden te worden. Griekenland speelt hoog spel, en mag zeker niet onderschatten dat andere landen uit de vroegere 'periferie', die eveneens zwaar noodlijdend waren, het niet op prijs zouden stellen indien nu eenzijdig extra ruimte zou worden gecreëerd voor één lidstaat. Mocht men dat toch doen, dan zou dat ook kunnen worden geïnterpreteerd als een impliciete steun voor politieke bewegingen die met de zogeheten 'euro-discipline' komaf willen maken. Men zal zich overigens herinneren dat België in een ver(der) verleden ook een heel hoge, door sommigen als onhoudbaar bestempelde overheidsschuld torste, tussen 130 en 140% bbp, maar dat ons land met eigen inspanningen naar een houdbaar traject is geëvolueerd. Er moet alle begrip zijn voor de zeer moeilijke situatie van Griekenland, maar ook voor de noodzaak om uit te gaan van eigen inspanningen en natuurlijk ook van de naleving van internationale verbintenissen.

De euro is een te mooi project om het te laten beschadigen door een periode die ook nu weer op een adequate manier zou moeten worden afgesloten. Een oplossing kan uiteraard niet zonder dat ieder lid van de zone in zijn beleid, beloftes of engagementen, ook ten aanzien van de eigen publieke opinie, het lidmaatschap van de euro als het ware 'internaliseert'. Geen lidstaat van de eurozone kan nog doen alsof hij alles helemaal autonoom kan doen, want de monetaire unie houdt een aantal rechten in ' de voordelen inzake stabiliteit, lage rente en solidariteit die horen bij het lidmaatschap ', maar ook een aantal plichten, namelijk dat men door het eigen beleid de cohesie in de zone niet in gevaar brengt. Dan gaat het overigens niet alleen over Griekenland. Het gaat er ook over dat alle landen, inclusief de grootste economie van Europa, inspanningen leveren om Europa, dat ons aller welvaart bepaalt, beter te maken en daartoe de beschikbare marges gebruikt. Ieder moet als het ware wat tegen zijn natuur durven ingaan om wat meer Europees te worden, ten bate van het gemeenschappelijke project. Betekent zulks dat nationale opties niet langer mogelijk zijn' Geenszins: men kan nog steeds een links of rechts beleid voeren, maar de resultaten moeten er wel zijn. En nogmaals: die resultaten zijn nodig om de eurozone homogeen naar een sterker groeipad te sturen.

CATO

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Renovatie in Museum voor Natuurwetenschappen afgerond

Renovatie in Museum voor Natuurwetenschappen afgerond

De Regie der Gebouwen heeft zopas omvangrijke renovatiewerken afgerond in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel. Het gaat om een investering van ongeveer 4,5 miljoen €.     Twee verdiepingen van de[…]

18/09/2020 | Brussels GewestRenovatie
Tijdelijke en speelse heraanleg voor Leuvens Hogeschoolplein

Tijdelijke en speelse heraanleg voor Leuvens Hogeschoolplein

Circulair gevelmateriaal legt de lat een stuk hoger

Circulair gevelmateriaal legt de lat een stuk hoger

Waregem schenkt CO2-meters aan scholen

Waregem schenkt CO2-meters aan scholen