Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

De Hoorn wint vierjaarlijkse Architectuurprijs Leuven

De Hoorn wint vierjaarlijkse Architectuurprijs Leuven

Het gebouw De Hoorn aan de Leuvense Vaartkom wint de Architectuurprijs Leuven 2015 in de categorie 'Grote gebouwen'. Het ontwerp van Office 360 architecten uit Gent wordt door de vakjury geprezen omwille van de manier waarop met de complexiteit van de opdracht werd omgegaan. De Hoorn is een combinatie van restauratie en nieuwbouw en de bakermat van het Stella Artois-bier. Ook vroeger was het torengebouw al iconisch, maar sinds de heropening in 2012 groeide De Hoorn uit tot een innovatieve ontmoetings- en werkplek voor zowat 220 creatievelingen. De initiatiefnemers van het project willen, opnieuw samen met 360 architecten, een vervolg op dit succesverhaal schrijven door het project uit te breiden met een tweede fase.

Om de meest verdienstelijke projecten op het Leuvense grondgebied te stimuleren en de erkenning te geven die ze verdienen, organiseert Stad en Architectuur in opdracht van de stad Leuven elke vier jaar de Architectuurprijs Leuven. Alle genomineerde projecten worden aan het publiek voorgesteld tijdens een tentoonstelling en in een publicatie en onderworpen aan een commissie van deskundigen. Naast de officiële prijs van de jury is ook een publieksprijs voorzien. Die ging naar het Universitair Psychiatrisch Centrum van de KU Leuven, een ontwerp van Stéphane Beel Architecten.

Vijf finalisten

De vakjury besloot ditmaal twee prijzen uit te reiken: een prijs voor een groot gebouw en een prijs voor een klein gebouw. De vakjury bestond uit Tijl Vanmeirhaeghe (Haerynck Vanmeirhaeghe architecten), Kiki Verbeeck (URA architecten), Francien van Westrenen (Stroom Den Haag), Joke Buijs (stad Leuven, adviseur Monumentenbeleid) en Joeri De Bruyn (Public Space).

De winnaars in de categorie 'Grote projecten' werden gekozen uit een selecte korf van vijf finalisten. Naast De Hoorn van 360 Architecten waren dat ditmaal de Balk van Beel en het Universitair Psychiatrisch Centrum, beide van Stéphane Beel Architecten, de verbouwing Beerten-Weynants van g-o-a Architecten uit Leuven en de vernieuwbouw Borremans van architect Rob Mols.

In categorie 'Kleine gebouwen' won architect Rob Mols uit Heverlee de Architectuurprijs met de vernieuwbouw van de woning van Isabelle Borremans in de Lepelstraat. De jury noemt de wijze waarop Rob Mols de woning concipieert 'een indrukwekkende bravoure'. Op een kavel van 31 m² geeft hij ruimte terug aan de straat, in de vorm van een overdekte portiek waarin de fiets kan worden gestald.

'Dit is een woning die de stad als omgeving wil vieren en precies in de beperkingen van kavel en straat haar opdracht vindt. De gevel is opgebouwd uit witte aluminium platen, waardoor het kleine huis met het nodige zelfvertrouwen zijn plaats in de straat inneemt. De plantekeningen hebben niet de pretentie meer te zijn dan multiplicaties van de kavel in de hoogte, waarbij op elke verdieping een andere functie haar plaats vindt. De woning wordt bekroond met een royaal dakterras met een fantastisch uitzicht op de pannendaken van de Leuvense binnenstad. Veel stedelijker kan een woning niet zijn. Er zijn dus kleine gebouwen die groot kunnen zijn', aldus het juryverslag.

De Hoorn kreeg de prijs van de vakjury in de categorie 'Grote gebouwen'. 'De ongelofelijke diversiteit aan ruimtes en structuren van het gebouw werd honderd jaar geleden geboren uit het specifieke gegeven van een volledig brouwproces, dat begrijpe wie kan verticaal werd georganiseerd. Dat specifieke amalgaam van kamers, balken, gaten en muren kon alleen in zijn volle veelheid worden benaderd, waarbij elk probleem en elke plek van een specifieke oplossing werden voorzien. Hoe al deze oplossingen in feite ontwerpen zijn en al deze ontwerpen in feite één zijn, dat is het geheim van De Hoorn', staat te lezen in het juryverslag.

'We zijn bijzonder vereerd met de erkenning van de vakjury. Dit motiveert ons om het project nog beter te maken. Wij broeden op nieuwe plannen en bereiden een uitbreiding van De Hoorn voor. Als alles goed loopt, zal de 'Hoorn bis' in 2018 nog meer dan vandaag een creatieve werk- en ontmoetingsplek met internationale allure zijn', reageert Said El Khadraoui namens de initiatiefnemers van De Hoorn op het winnen van de Architectuurprijs.

Ontmoetingsplaats

In 2006 beslisten zeven jonge Leuvense creatieve ondernemers om samen een werkomgeving te creëren die uitstraalt waar ze als bureau zelf voor staan. Het moest een innoverende, open ontmoetingsplaats worden waar kruisbestuiving, creativiteit en ondernemerschap centraal staan. Eind 2007 kon het gebouw De Hoorn, gelegen aan de kop van de Vaartkom in Leuven, gekocht worden. Het was een beschermd monument dat meer dan 25 jaar had leeggestaan wegens 'commercieel niet te ontwikkelen' en tevens het gebouw waar in 1926 de allereerste Stella Artois werd gebrouwen.

Er wordt gekozen voor een gemengd programma van kantoren uitsluitend bestemd voor de creatieve economie, evenementenzalen waarvoor de historische brouwzalen erg geschikt bleken te zijn, en horeca. De keuze voor evenementenruimte en horeca gebeurde niet toevallig. Ze geven het historische gebouw het publieke karakter dat het verdient en zijn een interessante aanvulling op de kantoren voor de creatieve economie.

360 architecten uit Gent werd aangesteld als ontwerper. De architecten kozen voor een complexe combinatie van restauratie van de oorspronkelijke brouwerij Artois, casco-renovatie van de later bijgebouwde brouwerijen Immo en Internationaal en een beperkte nieuwbouw aan de zuidzijde die nieuwe verticale circulatie en een nieuwe open gevel toevoegt met een prachtig uitzicht op de stad.

Doorheen het gebouw schikt het programma zich naar de bestaande ruimtes en machines of wordt drastisch ingegrepen (de patio, de structuur strippen tot casco, de perforatie van de silowanden, ...). Het monument is geen doel op zich. Verloren gewaande ruimtes worden bewust als tussenruimte of informele ontmoetingsplek ingericht. Ingrepen in de monumentale historische zalen beperken zich in de meeste gevallen tot het verbeteren van de bruikbaarheid en het articuleren van hun ruimtelijke kwaliteit i.p.v. het musealiseren. De cascostructuren blijven leesbaar, het geheel blijft ruw en industrieel. De aanvullingen of invullingen zijn duidelijk te onderscheiden.

De Hoorn opende zijn deuren in november 2012 en is inmiddels volledig verhuurd. Het kantoorgedeelte huisvest ongeveer 220 personen en werd opgesplitst in een klassieke kantoorverhuur voor grotere bedrijven (waaronder het reclamebureau Boondoggle en het stedenbouwkundige ontwerpbureau BUUR) en een incubator/dienstencentrum waar vandaag ongeveer 20 bedrijfjes en starters gehuisvest zijn. Door het delen van o.a. vergader- en ict-faciliteiten, het onthaal, de keuken en een community manager krijgen kleine, startende bedrijven voor weinig geld een volwaardige kantooromgeving.

Naast het realiseren van een inspirerende werkomgeving was het vanaf de aanvang van het project de bedoeling om dit Leuvense monument ook opnieuw op de kaart te zetten bij het publiek. De monumentale ruimtes worden geëxploiteerd voor de organisatie van evenementen: de historische brouwzaal en de machinezaal in de gerestaureerde brouwerij Artois, het ruime atrium en de skybox op de zevende verdieping van de nieuwbouw zijn dankbare locaties voor huwelijksfeesten, productlanceringen, lezingen, incentives, tv-opnames, beurzen, galabals en studienamiddagen, ' In 2014 werden meer dan 250 events georganiseerd; dit jaar zal dat aantal nog een stuk hoger liggen. Het unieke kader dat het gebouw biedt, bepaalt in grote mate mee het succes.

In 2014 werd, na een succesvolle pop-up test, definitief het Grand Café geopend als publieke 'living room' van het monument De Hoorn. Via het Grand Café wordt geprobeerd het project stevig te verankeren in de buurt. Voor de uitbating van het Grand Café heeft De Hoorn zich geassocieerd met Sense, een Antwerpse organisatie die tewerkstelling biedt aan mensen die moeilijker een job vinden op de reguliere arbeidsmarkt. Het eindproduct is marktconform, zelfs eerder high end, maar de werknemers komen zoveel mogelijk uit de 'sociale economie' en krijgen de juiste ondersteuning.

Naast een hoog niveau van duurzaamheid dat werd bereikt door het hergebruik van het binnenstedelijke, waardevolle patrimonium werd het project De Hoorn met behulp van subsidies uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) bovendien een voorbeeld inzake duurzame technieken. Er werd een systeem van hybride-ventilatie toegepast, dat maximaal natuurlijk ventileren van het gebouw mogelijk maakt. Dit zorgt voor een grote besparing van het energieverbruik. De beglaasde zuidgevel, voorzien van automatische zonnewering, zorgt voor aanzienlijke warmtewinsten. Bijkomende isolatie, zonnepanelen en regenwaterrecuperatie vervolledigen het duurzame plaatje.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Leuven asfalteert dit jaar een dertigtal straten

Leuven asfalteert dit jaar een dertigtal straten

De stad Leuven investeert ieder jaar 2,5 miljoen € in de vernieuwing van asfaltlagen. Dat is nodig om ernstige schade op korte en middellange termijn te vermijden. In de loop van dit jaar zullen in Leuven een dertigtal straten nieuwe asfalt[…]

Bouw grootste Zeeuwse zonnepark North Sea Port gestart

Bouw grootste Zeeuwse zonnepark North Sea Port gestart

Heraanleg stationsomgeving Ekeren begint in 2022

Heraanleg stationsomgeving Ekeren begint in 2022

Denys geselecteerd voor Porthosproject in Rotterdam

Denys geselecteerd voor Porthosproject in Rotterdam