Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Computers

Herodotos wist het vijfentwintig eeuwen geleden al: de oorlog is de 'vader aller dingen'. De mens heeft altijd al gezocht naar methoden en toestellen die hem het rekenen zouden vergemakkelijken; en de eerste computers die al iets leken op de dingen die we vandaag gebruiken, waren de reusachtige 'rekenmachines' die de Geallieerden en de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikten om berichten in code te schrijven, of om de geheime code van de vijand te ontcijferen.

Op de Wereldtentoonstelling '58 waren een paar computers te bewonderen die nog niet zo veel presteerden als kinderspeelgoed vandaag, maar toch lieten vermoeden waartoe die technologie kon leiden. De grote doorbraak kwam toen men er in slaagde kristalgelijkrichters te produceren met kleine afmetingen en tegen lage kostprijs. Die waren goedkoper dan de vroegere diodes en triodes en ze gebruikten ook zeer veel minder stroom.

In die tijd gebruikten ingenieurs voor het rekenwerk nog logaritmetabellen en (vooral) rekenlinialen en er werd voorspeld dat stabiliteitsberekeningen spoedig ook per computer zouden gemaakt worden. Maar het duurde nog even alvorens de rekenliniaal als statussymbool uit het 'pochetje' van de ingenieurs verdween; de eerste grootschalige toepassing van goedkope gelijkrichters in de bouw was niet de computer, maar de draagbare radio, die sindsdien onze bouwwerven van de luidruchtige muziek voorziet die nodig is om baksteen te vermetselen.

Niet de computertechnologie veroorzaakt ellende, maar de mens zelf. Rond 1970 maakten computers hun entree in sociale secretariaten. Die waren toen nog vrij groot en zwaar, maar bleken uiterst geschikt om complexe dossiers zoals 'syndicale premie', 'vorstverlet' en 'brugpensioen' te beheren. Het kon dus niet uitblijven dat de overheid ook de mogelijkheden van de computer zou ontdekken. In 1984 kregen we allemaal een 'rijksregisternummer' Heel simpel: 11 cijfers, beginnend met onze geboortedatum en daarna nog vijf andere om ons te onderscheiden van medeburgers, die op diezelfde dag geboren zijn. (Even of oneven, naargelang wij bij onze geboorte door de dokter als 'manneke' of als 'meiske' geïdentificeerd werden.)

De bevoegde minister moet ter gelegenheid van de invoering van dat nummer iets te enthousiast verteld hebben welke voordelen zo'n nummer voor de administratie heeft, want partijen en groepen die zich op grond van traditie en verworven rechten 'progressief' plegen te noemen gingen meteen op hun achterste poten staan en riepen dat België door dit rijksregisternummer een 'politiestaat' zou worden. (De invoering van het rijksregister viel toevallig samen met de invoering van identiteitskaarten in Zuid-Afrika, waarover de hele Angelsaksische wereld schande sprak.)

Onze regering wilde geen polemiek; en wie zijn rijksregisternummer niet op zijn identiteitskaart wilde, kon dat weigeren. Maar de huidige computers zijn zo snel, dat we bij het telefoneren met een administratie, met de ziekenhuis of onze elektriciteitsleverancier het volledige nummer niet meer hoeven te dicteren: het volstaat onze geboortedatum en onze naam te zeggen om meteen de reactie te krijgen: 'Ik heb uw dossier hier voor mij, wat kan ik voor U doen''

Computers hebben de mogelijkheden zo sterk uitgebreid, dat de noodzaak om te ingewikkeld geworden dossiers te vereenvoudigen, vermindert. De sociale secretariaten, die een halve eeuw geleden tot de eerste behoorden om de mogelijkheden van computers te gebruiken, klagen nu dat de overheid steeds meer nieuwe regels invoert zonder oude af te schaffen, dat ze steeds meer in software en computers moeten investeren om alles bij te houden.

Niet de computertechnologie veroorzaakt administratieve en andere ellende, maar de mens zelf. In de jaren '70 van vorige eeuw was er een firma die zich de nodige software had aangeschaft om aanmaningen tot betalen van achterstallige facturen door een computer te laten schrijven. De programmeur had het zo geregeld, dat de computer de tweede brief liet eindigen met de dreigende formule: 'Dit is de laatste aanmaning. Indien U tegen (xxx) niet betaald heb, geef ik uw dossier in handen van een mens. Hoogachtend, De Computer.' Het lijkt grappig, maar legt wel de vinger op de wonde: techniek en technologische vooruitgang zijn op zich niet boosaardig; alleen het gebruik dat een mens ervan maakt, kan storend zijn.

De privésector heeft de computerisering snel omarmd, de overheid is trager. Jarenlang hoorden we regelmatig jammerklachten omdat de verschillende ministeries verschillende computertypes en -merken kochten die dan niet onderling 'compatibel' waren, zodat ze niet met elkaar konden verbonden worden (uiteraard met de gebruikelijke debatten achteraf over de 'onpartijdigheid' van de aanbestedingsdocumenten voor de aankoop van die computers). De computersector heeft dan zelf voor de nodige 'compatibiliteit' gezorgd, zodat zelfs ambtenaren niet meer over administratieve eenzaamheid kunnen klagen.

De computer is uit ons dagelijks leven niet meer weg te denken, al is het gebruik van (bijvoorbeeld) domotica in de bouw nog niet zo verspreid als eigenlijk zou kunnen. Maar zaken zoals centrale verwarming en ventilatie worden wel computergestuurd.

En - o wonder - zelfs het eerbiedwaardige ministerie van Justitie overweegt in de toekomst meer computers en e-mail te gebruiken. De politiestaat waarvoor progressieve geesten bij de invoering van het rijksregisternummer vreesden, zou er dan toch nog eens kunnen komen. Maar eerst moeten de griffiers nog met een pc leren omgaan. Al mogen we aannemen dat ze thuis allemaal wel een pc hebben. Zoals iedereen en zoals hun kinderen en eventuele kleinkinderen ook.

ZANDER

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Renovatie in Museum voor Natuurwetenschappen afgerond

Renovatie in Museum voor Natuurwetenschappen afgerond

De Regie der Gebouwen heeft zopas omvangrijke renovatiewerken afgerond in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel. Het gaat om een investering van ongeveer 4,5 miljoen €.     Twee verdiepingen van de[…]

18/09/2020 | Brussels GewestRenovatie
Tijdelijke en speelse heraanleg voor Leuvens Hogeschoolplein

Tijdelijke en speelse heraanleg voor Leuvens Hogeschoolplein

Circulair gevelmateriaal legt de lat een stuk hoger

Circulair gevelmateriaal legt de lat een stuk hoger

Waregem schenkt CO2-meters aan scholen

Waregem schenkt CO2-meters aan scholen