Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Cohousingproject in voormalig Agnetenklooster in Arendonk

Gerelateerde onderwerpen :

, ,
Cohousingproject in voormalig Agnetenklooster in Arendonk

Foto’s: Vlaamse Gemeenschap / Agentschap Onroerend Erfgoed.

Het vroegere Agnetenklooster in Arendonk wordt gerestaureerd en zal daarna plaats bieden aan een een nieuw woonproject voor sociale huisvesting. Er wordt een cohousingproject gerealiseerd met 26 wooneenheden. Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele subsidieert de restauratie met 1.471.746,22 €.
Door de jarenlange leegstand zijn de gebouwen vervallen en zijn algemene restauratie- en herbestemmingswerken nodig. Het gaat zowel om dak- als gevelwerken, het vernieuwen en herstellen van schrijnwerk, energiebesparende maatregelen en het verbeteren van de toegankelijkheid.
 
“Het klooster staat sinds 2002 leeg en door het nu te gebruiken als cohousingproject blijft een stukje geschiedenis van het dorp levendig bewaard. De kloostertuin en de kapel worden publiek toegankelijk. De sociale dimensie die het klooster had blijft eveneens bewaard omdat het hier gaat om een initiatief van Huisvestingsmaatschappij De Noorderkempen. Hier gaan sociaal wonen en onroerend erfgoed hand in hand”, zegt minister Diependaele.
 
Het kloostercomplex werd in 2003 beschermd als monument omwille van de historische waarde. Dit in 1717 opgestarte franciscanessenklooster is de tastbare getuigenis van de politiek-religieuze tegenstellingen tussen de katholieke Zuidelijke en de calvinistische Noordelijke Provincies, die het uitgangspunt vormden voor de vestiging in Arendonk.
 
Het complex bevindt zich ten noorden van de Wamp, tussen De Daries en de Kloosterbaan. De binnenplaatsen zijn omsloten door klooster- en schoolvleugels en een grote volledig ommuurde kloostertuin aan zuidwestelijke zijde. Alle onderdelen die ooit tot het klooster en de school behoorden zijn bewaard gebleven, waaronder de kapel en het zusterhuis, de school met het pensionaat, het rectorshuis, de boerderij en de tuin.

Historiek

De bouw van het nieuwe klooster begon in april 1726 met onder meer een relatief kleine kapel, een paterskamer, onderwijslokalen en een refter en slaapzaal voor pensionairs. Het groeiende aantal geprofeste religieuzen (reeds 24 in 1740) resulteerde in 1753 in de bouw van een grotere kapel. Door het decreet van 1 september 1796 werden alle kloosters echter gesloten verklaard en ontbonden. Op 7 februari 1798 namen de Franse gendarmes hun intrek in het paterskwartier van Sint-Agnetendal en op 2 augustus 1798 werden de zusters uitgedreven.
 
Het hele klooster werd op 21 oktober 1799 als staatsgoed verkocht en in openbare veiling toegewezen aan Speth, die het op zijn beurt verkocht aan Henri Devocht uit Arendonk. Deze liet de kerk en een deel van het klooster slopen en verhuurde de rest voor bewoning. Na een kort verblijf in Meerhout (1805-1816) en Retie (1816-1819) keerden de zusters naar Arendonk terug.
 
De resterende kloostergebouwen, die op 24 april 1816 door Hendrik Gilles van Devocht waren overgenomen, werden op 15 maart 1817 aan de zusters gerestitueerd en vanaf 1819 weer bewoond. Omdat zich in het half afgebroken complex nog huurders bevonden, vestigden de kloosterlingen zich voorlopig in het vroegere bakhuis/brouwerij. In 1820 kwam er een huiskapel, die in 1825 werd ondergebracht in de oorspronkelijke refter. De dorpsschool dateert van 1819, de (her)oprichting van het meisjespensionaat van 1821.
 
In de daaropvolgende jaren werden werken uitgevoerd aan het pensionaat, de boerderij, de kapel en de refter van de zusters. Tevens werden het rectorshuis en de aansluitende schoolvleugel aan De Daries opgetrokken. Omstreeks 1900 werd een deel van de bestaande schoolgebouwen afgebroken en vanaf 1902 werden een nieuwe klaslokalen bijgebouwd. In 1911 volgden grote verfraaiings-, inrichtings- en aanpassingswerken. Het volledige gevelfront werd naar de mode van die tijd in neotraditionele stijl gerenoveerd, waarbij de inkomtravee van een verhoogd risaliet werd voorzien en zandstenen speklagen en hoekstenen naast arduinen plinten, dorpels en kordons werden aangebracht.
 
Ook het interieur van het inkomgebouw werd in neoclassicistische stijl vernieuwd, het rectorshuis werd vergroot met een parallelle vleugel in dezelfde stijl en de boerderij werd uitgebreid. De bijgebouwtjes, die omstreeks 1876 waren opgetrokken in de voormalige paterstuin, werden in 1931 gesloopt en vervangen door een langgerekt gebouw met wasserij langsheen de kloostermuur.
 
De verdere bouwgeschiedenis omvat voornamelijk de uitbreiding van de schoolgebouwen en aanpassingen. In 1951-1953 werd aan De Daries 2 een nieuw gebouw voor de lagere school opgetrokken. Met de bouw van het college aan de Kloosterbaan, toen nog Technische School, werd in 1959 begonnen.
 
In januari 2002 verlieten de laatste zusters Sint-Agnetendal en verhuisden ze naar hun stichting in Herentals. In afwachting van een nieuwe bestemming werd het klooster in Arendonk volledig ontruimd. Op 3 november 2003 werden het voormalige klooster en de oudste delen van de school met inbegrip van de vroegere nutsgebouwen en de ommuurde kloostertuin als monument beschermd.
Foto’s: Vlaamse Gemeenschap / Agentschap Onroerend Erfgoed.

 

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Vlaanderen investeert in Antwerpse erfgoedprojecten

Vlaanderen investeert in Antwerpse erfgoedprojecten

De Vlaamse overheid zet het licht op groen voor verschillende restauratieprojecten in de provincie Antwerpen. Voor al de projecten samen wordt een subsidie van ruim 960.485 € toegekend. Hierna vind je een bondig overzicht van de negen[…]

Gents kasteel Potuit krijgt nieuwe buren en een eigen warmtenet

Gents kasteel Potuit krijgt nieuwe buren en een eigen warmtenet

Eerste fase masterplan MKG en KIK in Jubelpark Brussel gestart

Eerste fase masterplan MKG en KIK in Jubelpark Brussel gestart

Restauratie Leuvense Sint-Michielskerk zal jaren duren

Restauratie Leuvense Sint-Michielskerk zal jaren duren

Meer artikels