Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Bouwsector niet happig op strenger S-peil

Gerelateerde onderwerpen :

, ,
Bouwsector niet happig op strenger S-peil

De Vlaamse regering wil 1 januari 2021 het S-peil verlagen van 31 naar 28. Daardoor zullen nieuwbouwwoningen extra zonnewering, dikkere beglazing en meer isolatiematerialen nodig hebben. Bouwunie vraagt aan de Vlaamse regering om het S-peil eerst grondig te evalueren alvorens het te verstrengen. De Vlaamse Confederatie Bouw vindt het verstrengen van de isolatievereisten voor nieuwbouw niet langer zinvol is, niet op economisch en niet op ecologisch vlak.

Sinds 2018 bestaat naast het E-peil ook het S-peil. Het S-Peil of 'schilpeil' drukt de energie-efficiëntie van de gebouwschil uit. Het vat alle energetische kwaliteiten van de schil (zowel de winsten als de verliezen) samen tot één getal. Het zegt hoe goed de schil bestand is tegen koude winterdagen, maar ook of er genoeg zonnewering is op hete zomerdagen en of de woning een efficiënte vorm heeft.

“Vanaf 2021 wil Vlaanderen dit S-peil nog strenger maken. Het wordt voor bepaalde vrijstaande huizen zeer moeilijk om deze isolatienorm te halen. Uit een rondvraag van Bouwunie blijkt dat nieuwbouwwoningen  hierdoor 5 tot 10% duurder zullen worden. Nieuwbouwwoningen zijn per definitie de meest energiezuinige op de markt. Ze duurder maken voor modale gezinnen is maatschappelijk noch ecologisch een goede zet”, verklaart Jean-Pierre Waeytens, gedelegeerd bestuurder van Bouwunie.



Volgens Waeytens zullen mensen verplicht worden om hun budget te spenderen aan dikkere spouwisolatie, driedubbele beglazing en dubbele dakisolatie. Hierdoor houden ze minder geld over om te investeren in bijvoorbeeld systemen voor hernieuwbare energie, wat vaak meer efficiëntie kan opleveren dan enkele centimeters extra isolatie. Bouwunie verwacht dat bouwers hierdoor eerder zullen kiezen voor een klassieke condensatieketel dan voor een zuinige warmtepomp. Het S-peil krijgt dan een averechts effect.

Niet zinvol

De Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) zit op dezelfde lijn en stelt dat het verstrengen van de isolatievereisten voor nieuwbouw niet langer zinvol is, niet op economisch en niet op ecologisch vlak. Volgens de sectorvereniging duren de terugverdientijden voor gezinnen te lang en stoot de productie van de extra isolatiematerialen stilaan meer CO2 uit dan dat er kan bespaard worden tijdens de levensduur van een gebouw.

“De echte energiewinsten zijn bovendien te halen in het bestaande woningenbestand. Tegen 2050 moeten alle woningen in Vlaanderen energiezuinig zijn. Dat is de echte uitdaging voor Vlaanderen die aangepast beleid en gerichte maatregelen vergt”, aldus Marc Dillen van de VCB, die ernstige kanttekeningen plaatst bij een verdere verstrenging naar S28 vanaf 2021. De huidige vereiste vergt nu al extreem performante beglazingen en een strenge eis aan de luchtdichtheid met verplichte meting ter controle en zonwering.

Sinds vorig jaar is er geen K-peil meer. Die maatstaf ging onder meer uit van de compactheid en de bouwknopen. Nu is het S-peil van kracht dat inzet op vormefficiëntie, de kwaliteit van de gebouwschil en de energiebehoefte. Die maatstaf is complexer en moeilijker toepasbaar. Een rapport van prof. Hugo Hens (Burgerlijke Bouwkunde, KU Leuven) wijst erop dat de realisatie van het huidige S31-peil door meer te isoleren tot diktes leidt die verder gaan dan wat economisch zinvol is.



De afstemming van de drie facetten die het S-peil bepalen (warmte-isolatie, zonnewinsten en luchtdichtheid van de gebouwschil) lijkt moeilijk te optimaliseren en in stand te houden. Prof. Hens verklaart in zijn studie dat elk voor een ander niveau van betrouwbaarheid en nauwkeurigheid staat en vaak afhangen van externe factoren.

"Zo zijn zonnewinsten onzeker, niet alleen gebeurt de berekening benaderend, maar hebben de gebouwgebruikers ook flink wat invloed op de grootte ervan. Denk aan het gebruik van gordijnen of rolluiken. Loofbomen in de buurt kunnen 's zomers de zon afschermen, naaldbomen doen dit het ganse jaar. Rond alleenstaande gebouwen kunnen later buurgebouwen worden opgetrokken, die op hun buurt de zon afschermen", licht hij toe.

De VCB stelt net als Bouwunie dat een verdere verstrenging naar S28 nieuwbouw opnieuw een stuk duurder zal maken, zonder evenwel de klimaatverandering tegen te gaan. “Want ook het produceren en vervoeren van meer isolatiemateriaal vraagt energie. Daardoor zal de besparing in het energieverbruik van de bewoner voor het klimaat een slag in het water zijn. Het opgelegde S-peil zou trouwens meer oververhitting kunnen gaan veroorzaken, waardoor extra koeling zal moeten opgewekt worden. Dat betekent dan weer een stijging in het energieverbruik”, aldus de VCB.



“Met dit strikte S-peil creëert de overheid een nieuwe horde voor gezinnen om een comfortabele en toch betaalbare nieuwbouwwoning te verwerven. Daarnaast is de voornaamste energiewinst, zowel voor het milieu als voor de verbruiker, te halen bij het bestaande woningenbestand. Om de Europese doelstellingen succesvol in te vullen, doet de overheid er goed aan haar pijlen te richten op de 2,65 miljoen woningen in Vlaanderen die nog te renoveren of te vervangen zijn. Het renovatieritme moet immers verdrievoudigen om die doelstellingen te halen”, besluit Dillen.

Rijwoningen

Volgens Els Cousin, directeur van Pixii - Kennisplatform Energieneutraal Bouwen, maakt de strengere isolatienorm bouwen niét wezenlijk duurder voor rijwoningen. De stelling dat bouwen een stuk duurder zal worden door het nieuwe S-peil dat vanaf 2021 in voege treedt, geldt bijvoorbeeld niet voor wie bewust kiest voor passiefbouw. Cousin verwijst in dit verband naar een studie van de Universiteit Gent in opdracht van het Vlaams Energieagentschap (VEA).

“Voor wie bouwt volgens de kostenoptimale formule blijkt dat de prijs slechts zal stijgen voor een kleiner deel van ons gebouwenpark. Vooral de grotere vrijstaande woningen en ook dakappartementen zullen te maken krijgen met een hogere prijs. Voor rijwoningen en halfopen woningen wordt bouwen niet per se duurder. Om het met concrete cijfers te zeggen: meer dan 90% van de appartementen en gesloten bebouwingen zijn voldoende geïsoleerd met een kostenoptimale schil en vragen dus geen extra investeringen in vergelijking met de situatie van vandaag. Bij halfopen woningen geldt dit voor 65% van de gebouwen. Bij de vrijstaande woningen zal evenwel meer dan 70% van de woningen een meerprijs moeten betalen om de toekomstige normen te halen”, zegt Els Cousin.



“Dit betekent vooral dat architecten in dit laatste geval hierdoor meer ‘vormefficiënte’ gebouwen zullen ontwerpen, indien ze moeten werken binnen hetzelfde budget. Wie dus zal willen experimenteren met bepaalde woonvormen in een open bebouwing, zal hiervoor wél een meerkost betalen. Let wel: de verstrenging van het S-peil is een keuze van de overheid en je kan je de vraag stellen of we dit strengere S-peil moeten opleggen. Dit is een zeer technisch vraagstuk, waarover we graag met de bouwsector en de overheid van gedachten willen wisselen”, aldus Cousin.

Volgens de directeur van Pixii is het soms echter beter om even afstand te nemen en het hele ‘strijdtoneel’ te overschouwen. “Vanaf januari 2019 ligt het aantal vergunde residentiële renovaties immers opnieuw boven het niveau van de vergunde residentiële nieuwbouw (gegevens van het statistiekenbureau Statbel) en in dat cijfer zijn de niet-vergunde renovaties niet inbegrepen. Bovendien moet het aantal renovaties met factor 10 omhoog indien we de klimaatdoelstellingen willen halen. Misschien moeten we dus beter met ons allen focussen op die grote uitdaging omdat dit méér impact zal hebben”, besluit Els Cousin.

Evenwichtsoefening

Vlaams minister van Omgeving en Energie Zuhal Demir begrijpt de bezorgdheid inzake de betaalbaarheid van nieuwbouwwoningen. Zij beseft dat een goed evenwicht moet worden gezocht tussen het halen van de klimaatdoelstellingen en de het garanderen van de betaalbaarheid voor mensen die een woning kopen of renoveren. Een vraag van volksvertegenwoordiger Robrecht Bothuyne leidde in de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie van het Vlaamse Parlement tot een klein debat over de kwestie.

“Uit een analayse van het Vlaams Energieagentschap (VEA) blijkt dat voor de meeste onderzochte E30-pakketten voor een groot aantal woningen een S-peil van S28 werd behaald. Enkel de vrijstaande woningen en een beperkt aantal types halfopen woningen moeten hiervoor specifieke maatregelenpakketten toepassen. Als er per pakket wordt geanalyseerd, stelt het VEA vast dat er één onderzochte woning is die in geen enkel geval aan S28 geraakt. Die woning haalt echter ook het K40-niveau niet, de voorganger van het S-peil. Het gaat om een relatief grote vrijstaande woning met een zeer groot glasoppervlak. Enkel voor die woning zijn ontwerpmatige aanpassingen nodig”, meldt minister Demir.



Wat de oververhitting betreft, benadrukt het VEA dat het S-peil de koelbehoefte mee in rekening brengt. Voorheen lag de focus op het beperken van de warmtevraag via de eisen op het K-peil en de netto energiebehoefte voor de verwarming, terwijl bij nieuwbouwwoningen ook de koelbehoefte een belangrijk aandeel kan vormen. Het S-peil is dus net bedoeld om de koelbehoefte verder te beperken.

“Het VEA stelde ter ondersteuning van ontwerpers een aantal streefwaarden op die leiden tot een goed S-peil. Als op één waarde slecht wordt gescoord, kan dat worden gecompenseerd door beter te scoren bij andere aspecten. Die streefwaarden komen voor veel karakteristieken al overeen met de gemiddelde gebouwenwaardes in de epb-databank. Op dit moment zijn er dus geen wetenschappelijke indicaties dat S28 niet haalbaar zou zijn”, zegt Zuhal Demir.

Haar voorganger, Bart Tommelein, kondigde eerder aan dat het S28-peil zou worden onderzocht op basis van werkelijk ingediende aangiftes. Omdat het S-peil nog maar sinds 2018 werd ingevoerd, zijn intussen nog maar weinig epb-aangiftes ingediend.

Het VEA heeft in zijn ontwerpevaluatienota van juli 2019 voorgesteld om dit verder op te volgen en zo snel mogelijk deze analyses uit te voeren, om dan het eisniveau opnieuw te evalueren. Het kabinet-Demir zal deze ontwerpevaluatienota bespreken met het Vlaams Energieagentschap. Minister Demir wil begin 2020 een voorstel van beslissing omtrent deze nota aan de Vlaamse regering voorleggen.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Immobel bekleedt Eden Tower met 185.000 planten

Immobel bekleedt Eden Tower met 185.000 planten

De Belgische beursgenoteerde projectontwikkelaar Immobel is begonnen met de bouw van de Eden Tower, een nieuwe woontoren in de Europawijk van Frankfurt. Eén van de bijzonderheden van het gebouw zijn de verticale tuinen: de gevel van het[…]

12/12/2019 | Hout, Gevel & DakwerkenImmo
HUF HAUS bouwt premium sleutelklare prefabwoningen in hout en glas

HUF HAUS bouwt premium sleutelklare prefabwoningen in hout en glas

Hoboken start grote heraanlegprojecten

Hoboken start grote heraanlegprojecten

Gigantisch afbraakproject in hartje Leuven

Gigantisch afbraakproject in hartje Leuven

Meer artikels