Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Belgische inzendingen gezocht voor Architectuurbiënnale 2016 Venetië

Belgische inzendingen gezocht voor Architectuurbiënnale 2016 Venetië

Om de twee jaar vindt in de Dogenstad de Internationale Architectuurbiënnale plaats. Ook in 2016 organiseert het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) de Belgische inzending voor dit wereldwijde feest van de hedendaagse architectuur in Venetië. Met het thema 'The Crafts(wo)man and the city' focust het Belgische paviljoen op de intense samenwerking tussen ontwerpers en uitvoerders en hoe dit een stimulans kan zijn voor meer sociale cohesie in de Europese stedelijke context van vandaag. Het VAi lanceert een open oproep aan individu's of teams binnen en buiten de architectuur om deze thematiek kritisch en relevant vorm te geven in het oudste nationale paviljoen van de Giardini. Kandidaturen kunnen ingestuurd worden van 17 tot 26 augustus.

Voor het Belgische paviljoen op de Internationale Architectuurbiënnale van Venetië 2016 worden ontwerpers, onderzoekers, critici, ' uitgenodigd om een tentoonstellingsconcept te ontwikkelen dat inspeelt op het thema. Sinds de industriële revolutie halfweg de achttiende eeuw in Europa heeft de machine het steeds meer overgenomen van de mens als maker. De productie van goederen en ook van gebouwen verliep alsmaar sneller en raakte daarbij ook meer gestandaardiseerd. De mens als ambachtsman of -vrouw verloor gedeeltelijk zijn plaats in het productieproces en vond geen connectie in het machinetijdperk. Repetitie en het generieke kwamen in de plaats van het singuliere en het specifieke.

William Morris

Hierbij ontstond de massaproductie van vaak minderwaardige goederen die op een steeds kortere levensduur waren afgestemd. Reacties op dit verlies aan kwaliteit en het verdwijnen van de ziel van het product kwamen vooral van William Morris (1834-1896), de belangrijkste ontwerper en utopische denker van het negentiende-eeuwse Engeland. Morris pleitte voor kwalitatieve producten en richtte daarom verscheidene organisaties op, waarvan de Arts & Craft Exhibition Society ongetwijfeld de belangrijkste was. Morris zocht naar een authentieke stijl als reactie op de industriële productie, maar evengoed op de opkomst van de historiserende stijlen.

Morris was afkerig van massaproductie en zijn oproep tot herwaardering van het ambacht, het handwerk en het vakmanschap had een grote invloed op nieuwe kunstnijverheidsstromingen in heel West-Europa. Voorwerpen die industrieel gecreëerd werden, waren in zijn ogen van slechte kwaliteit en zielloos. Hij probeerde ambachten te laten heropleven door een werkgemeenschap op te richten op basis van de middeleeuwse gildes, Morris & Company. Deze firma vormde een platform voor verscheidene middeleeuwse ambachten, waaronder het ontwerpen van glasramen, het maken van meubilair, borduurwerk, behangsels, ... Het feit dat zijn ambachtelijk gecreëerde voorwerpen te duur waren voor het gewone volk bezorgde hem echter veel frustraties.

Nog noodzakelijker dan toen biedt dit debat vandaag een kader van waaruit we onze omgeving kwaliteitsvol kunnen vormen voorbij het post-Fordisme, de periode na de consumptiemaatschappij van de twintigste eeuw, waarin de klassieke werkhuizen en de industrie stilaan evolueerden naar een diensteneconomie. Naast de massaproductie gingen West-Europese bedrijven opnieuw zoeken naar zeer specifieke goederen en diensten, bedoeld voor bepaalde klantengroepen. Dit vergde meer kennis en flexibiliteit, zoals de 'just-in-time'-gedachte bij productie en distributie. De nieuwe informatietechnologieën maakten dat ook mogelijk. Tezelfdertijd begon de bedrijfsstructuur te veranderen. In plaats van één enkele onderneming, die de productielijn van grondstof tot eindproduct beheerste, ontstonden meer gespecialiseerde toeleveringsbedrijven. Deze bedrijven vestigden zich vervolgens vaak in clusters bij elkaar.

De Amerikaanse arbeidssocioloog Richard Sennett haalde in zijn boek The Craftsman uit 2008 eveneens het verlies van het verlangen aan om goed werk te leveren. Het proces van het maken biedt de mens vreugde zoals de ambachtslieden die streven naar het perfecte product. Hierbij ligt de bevrijding in de weloverwogen keuze van materialen, de constructiemethodes, de gebruikte technieken en het nemen van tijd. Veel meer dan het individuele streven gaat het hierbij om een collectieve verwezenlijking door het voortzetten, overleveren en voort ontwikkelen van tradities, vaardigheden en lokale kennis waarbij het ook lokale regio's kan emanciperen.

De stad verschijnt als rijke bron van gebouwde typologieën, materialen en praktijken. Door een nauwere samenwerking tussen ontwerpers, makers en gebruikers ontstaat niet alleen een duurzame basis voor de toekomst, maar ook een impuls voor sociale cohesie in stedelijke gemeenschappen. Het lokale en het specifieke biedt een hefboom tegenover het globale en generieke waarbij het 'Crafts(wo)manship' ingebed ligt in het collectieve project van bouwen en produceren; het samen realiseren van de stad.

Oproep

Het project moet een communiceerbaar concept weergeven dat de interpretatie van 'crafts(wo)manship' in één oogopslag zichtbaar en tastbaar maakt. Tegelijk moeten de indieners duidelijk maken hoe ze dit binnen het breed-maatschappelijke stedelijke verhaal zullen kaderen en ook via culturele en poëtische registraties zullen voeden. Het beeld dat zo ontstaat, is genuanceerd, maar tevens verrassend en laat aspecten van de werkelijkheid zien die eerder verborgen zijn.

Teams of individu's voor deze opgave werken dus bij voorkeur multidisciplinair en kunnen een duidelijke en sterke visuele taal koppelen aan scherpe beschouwingen. De open oproep richt zich expliciet tot ontwerpers om een project in te dienen voorbij de eigen praktijk of om een nieuw specifiek project als invulling van het Belgische paviljoen te creëren. De gekozen inzending zal bij de uitwerking van het concept nauw worden opgevolgd door het Vlaams Architectuurinstituut.

De beoordelingscommissie die instaat voor de selectie van de laureaten bestaat uit Christoph Grafe (directeur VAi), Stefan Devoldere (waarnemend Vlaams Bouwmeester), Lionel Devlieger (Rotor), Anders Kreuger (curator M HKA), Asli Cicek (XXI magazine en Luca - school of arts), Jan Vermassen (lid raad van bestuur VAi) en Edith Wouters (Architectuurcentrum Ar-Tur).

De organisatie zegt meer nadruk leggen op de relatie tussen de bouwkunst en de samenleving.

De Chileense architect Alejandro Aravena (48) wordt de samensteller van de Internationale Architectuur Biënnale Venetië 2016. Hij volgt de Nederlander Rem Koolhaas op als curator van de belangrijkste architectuurtentoonstelling ter wereld. De Chileen is bekend omdat hij zijn inspiratie voor sociale woningbouw haalt uit de sloppenwijken. Koolhaas maakte in 2014 de tentoonstelling Fundamentals, over basiselementen van de architectuur. Dat was een afwijkende aanpak, omdat de Biënnale traditioneel een showcase is van grote en spraakmakende architectuurprojecten. De organisatie van de Biënnale zegt meer nadruk te willen leggen op de relatie tussen de bouwkunst en de samenleving. Aravena is wereldwijd actief en ontwierp projecten in Chili, Noord-Amerika, Europa en Azië.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Miljoenenproject transformeert CO2 tot groene waterstof

Miljoenenproject transformeert CO2 tot groene waterstof

Tien private en publieke partners hebben zich verenigd in het North-C-Methanol project. Samen zullen ze de CO2-emissie jaarlijks met 140.000 ton verminderen en 44.000 ton groene methanol aanmaken voor de lokale chemische en duurzame[…]

26/10/2020 | GentInnovatie
Oudenaarde bouwt nieuwe woonwijk

Oudenaarde bouwt nieuwe woonwijk

Vandenbussche krijgt Best managed Company Award

Vandenbussche krijgt Best managed Company Award

Eerste infrastructuurwerf met ethische code

Eerste infrastructuurwerf met ethische code