Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Beleidsprogramma 'Materiaalbewust bouwen in kringlopen' bundelt vijf thema's

Beleidsprogramma 'Materiaalbewust bouwen in kringlopen' bundelt vijf thema's

'Bouwen en wonen zijn zeer belangrijke activiteiten en noden in onze maatschappij. Bouwactiviteiten hebben een grote impact op het milieu. Volgens UNEP (United Nations Environment Programme, 2004) zijn ze wereldwijd verantwoordelijk voor bijna 40% van het energieverbruik en de helft van het globale grondstoffenverbruik. Dat we voor de grote uitdaging staan om ons grondstoffenverbruik te rationaliseren, geldt dus zeker voor de bouwsector', beklemtoont Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege.

Daarom maakte de OVAM het beleidsprogramma 'Materiaalbewust bouwen in kringlopen', verklaart ze. Het vervangt het uitvoeringsplan 'Milieuverantwoord materiaalgebruik en afvalbeheer in de bouw'. Het nieuwe programma schept een blijvend, gedragen kader voor de samenwerking tussen de overheid en de actoren in de bouwsector om het duurzame materialenbeheer voort gestalte te geven vanuit de kringloopgedachte. Het beleidsprogramma 'Materiaalbewust bouwen in kringlopen' omvat gezamenlijke inspanningen gebundeld in vijf belangrijke thema's met werkvelden die elk concrete ambities en streefbeelden hebben:

het sluiten van de kringloop van steenachtig puin;

het sluiten van de kringloop van niet-steenachtig puin (gips, minerale wol, dakbitumen, ');

selectief slopen en demonteren;

de materiaalprestatie van gebouwen en gebouwelementen monitoren en meten;

dynamisch bouwen en verbouwen.

Dit beleidsprogramma Bouw werd vorig jaar goedgekeurd door de Vlaamse regering en wordt nu uitgevoerd door alle betrokken partijen aan de hand van actieprogramma's

Wat houdt het programma zoal in'

1. Het sluiten van de kringloop van steenachtig puin

'Vlaanderen is een grondstoffenarme regio. Delfstoffen bv. worden voor ongeveer 75% ingevoerd. We zijn dus kwetsbaar als het om grondstoffen gaat, zeker voor bouwmaterialen

Ongeveer 95% (op gewichtsbasis) van het bouw- en sloopafval bestaat uit inerte materialen: het steenachtige puin.

Dat kan bestaan uit betonpuin, metselwerkpuin, een mengsel van beide ('mengpuin'), puin van keramiek en/of natuursteen. Ongeveer 95% van die steenachtige materialen wordt vandaag ook gerecycleerd tot granulaten die worden toegepast in of als bouwstof.

Soms bevatten steenachtige materialen schadelijke stoffen als asbest of teer, of verontreinigingen. Dan zijn ze vaak niet meer geschikt om te verwerken tot gerecycleerde granulaten. Storten lijkt dan de enige oplossing, maar in het kader van een duurzaam materialenbeheer willen we die verliesstroom zoveel mogelijk vermijden. We moeten dus zoveel mogelijk steenachtige materialen hergebruiken of de kringloop proberen te sluiten.

We streven naar een optimaal gebruik van gerecycleerde granulaten. Geschikte granulaten gebruiken we in hoogwaardige toepassingen. Voor laagwaardige toepassingen als funderingen blijven andere gerecycleerde granulaten beschikbaar. Om het vertrouwen van de markt te verhogen, is het noodzakelijk de kwaliteitsborging en de traceerbaarheid van de gerecycleerde granulaten te verhogen. Tijdens de voorbije legislatuur werden daarvoor al een beheerssysteem en een eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten in het leven geroepen. Nu gaan we nog verder. Vanaf 2016 gaat TraciMat van start, een organisme dat de kwaliteit zal bewaken van bij de selectieve sloop tot aan de recyclage', stelt de minister in het vooruitzicht.

2. Niet-steenachtig puin

'Bij het afbreken van gebouwen en infrastructuur komen ook niet-steenachtige materialen vrij: kunststoffen, dakbitumen, gips, metalen, en nog vele andere. Van bepaalde van die materialen, zoals gips, metalen en vlakglas, worden de kringlopen vandaag al volledig of gedeeltelijk gesloten. Om de logistiek en de samenwerking binnen een materialenketen te optimaliseren, organiseren we ketensamenwerkingen. Deze samenwerkingsverbanden werden de voorbije jaren al gesloten voor bv. gips en cellenbeton en die zullen we nog uitbreiden. De stad Gent en de OVAM gaan dit jaar van start met een proefproject om isolatiematerialen zoals minerale wol selectief in te zamelen', signaleert Joke Schauvliege.

3. Selectief slopen en demonteren

'Selectief slopen is het gescheiden inzamelen van de verschillende afvalstromen bij het slopen van een gebouw. Het gescheiden inzamelen van gevaarlijke afvalstoffen zoals asbesthoudende afvalstoffen is trouwens wettelijk verplicht. Bij een selectieve sloop verwijdert de sloper eerst ramen, deuren, hout- en dakwerk, leidingen, verlichting en nutsinstallaties en niet-dragende, niet-inerte structuren (zoals binnenmuren van gips of karton) alvorens hij het karkas zelf sloopt.

Omdat selectief slopen nog onvoldoende ingeburgerd is, hebben we het opstellen van een sloopinventaris verplicht voor het slopen van gebouwen met een volume groter dan 1.000 m³ en die geheel of gedeeltelijk een andere functie dan wonen hadden. De sloopinventaris afvalstoffen wordt opgesteld in opdracht van de houder van de stedenbouwkundige vergunning en maakt deel uit van de aanbestedingsdocumenten, de prijsvraag of de contractuele documenten.

Vandaag zijn materialen verantwoordelijk voor zowat 15 tot 18% van de totale milieu-impact van een gebouw.

De volgende jaren willen we selectief slopen steeds meer algemeen gangbaar maken', belooft de minister.

4. De materiaalprestatie van gebouwen

'Onze gebouwen worden steeds energiezuiniger en in de toekomst misschien wel bijna-energieneutraal, maar worden ze ook materiaalzuiniger' Vandaag zijn materialen verantwoordelijk voor zowat 15 tot 18% van de totale milieu-impact van een gebouw. Toch is het niet zo vanzelfsprekend om tijdens de ontwerpfase de meest duurzame materialen te selecteren.

De voorbije jaren ontwikkelde de OVAM een meetmethode, gebaseerd op de levenscyclusanalyse, om de materiaalprestaties van gebouwelementen te bepalen. Daarmee kan men de milieu-impact vergelijken van elementvarianten, zoals wand-, dak- en vloerconstructies. De methodiek wordt de komende jaren verfijnd tot een hanteerbaar gebruiksinstrument voor architecten, bouwheren en producenten. De materialenmethodiek zal ook de basis vormen voor een sturend beleid om de milieu-impact te verminderen door de juiste materiaalkeuze bij het (ver)bouwen van gebouwen, infrastructuur en wegen.

Om materialen werkelijk op een duurzame manier te kunnen inzetten, moet het accent liggen op het begin van de keten: het productdesign of gebouwontwerp. Vandaag grijpen we vooral in op de laatste fase van de levenscyclus van een bouwwerk: het slopen. Het is echter veel beter om al bij het ontwerpen van een gebouw of constructie duurzame keuzes te maken. De milieu-impact gedurende de hele levensloop van de constructie is dan een belangrijk criterium voor de materiaalkeuze', beseft Joke Schauvliege.

5. Dynamisch bouwen en verbouwen

'Privéwoningen, scholen, kantoorgebouwen, zorgcentra, ziekenhuizen, ' moeten steeds aan nieuwe eisen voldoen of misschien wel compleet nieuwe functies krijgen. Dat heeft te maken met de behoeften en verwachtingen van de samenleving en met het streven van Vlaanderen en Europa om de klimaat- en grondstoffenproblematiek onder controle te krijgen. We mikken daarom op een nieuwe manier van ontwerpen en bouwen, met flexibiliteit, demonteerbaarheid en industrialisering als speerpunten. De uitdaging is onze bouwsystemen vernieuwen, waardoor gebouwen in de loop der jaren verschillende functies kunnen vervullen', oppert de Vlaamse minister van Omgeving.

Science fiction is dat volgens haar niet. Vorig jaar reikte minister Schauvliege tijdens de bekendmaking van de OVAM Ecodesign Award Pro in het Vlaamse parlement een nominatie uit aan LLEXX, een modulair bouwsysteem van geprefabriceerde gebouwelementen die flexibel en dynamisch ingezet kunnen worden voor bv. scholen.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Quarantaine-maatregel kan bouwwerven vertragen

Quarantaine-maatregel kan bouwwerven vertragen

Het coronavirus slaat momenteel weer wild om zich heen en de overheid heeft door capaciteitsproblemen de teststrategie bijgestuurd. Wie een risicocontact heeft gehad of terugkomt uit een rode zone, maar geen ziektesymptomen vertoont, wordt niet[…]

Belgische klanten kunnen elektrische Volvo-machines reserveren

Belgische klanten kunnen elektrische Volvo-machines reserveren

Antwerpen test flexibele snelheidsdrempels

Antwerpen test flexibele snelheidsdrempels

Stijgende woningprijzen maken nieuwbouw interessanter

Stijgende woningprijzen maken nieuwbouw interessanter