Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Bedrijven nemen steeds vaker het initiatief in woningbouw

Het initiatief voor een bouwproject wordt steeds vaker genomen door bedrijven en minder door particulieren. Opmerkelijke vaststellingen daarbij zijn dat deze vergunningen niet altijd tot bouwprojecten leiden en dat het marktaandeel voor kleinere aannemers wordt ingeperkt. Ondernemingen zijn nu al goed voor 53% van de bouwvergunningen. In 2000 gebeurden nog bijna 60% van de bouwaanvragen voor nieuwbouw door particulieren, vandaag is dat nog amper 41%. Dat blijkt uit cijfers van de federale overheidsdienst Economie die het bouwmarketingkantoor Essencia kon inkijken en interpreteren.

Eind juli 2014 waren er over een periode van 12 maanden 56.426 stedenbouwkundige vergunningen afgeleverd voor nieuwe woningen. Meer dan de helft van de vergunningen werd aangevraagd door een onderneming. Het klassieke verhaal van een koppel of een jong gezin dat een eigen bouwplan indient, bedraagt nog maar 41%. Een exponentiële stijging begin heeft deze trend stevig versterkt. Toch is de evolutie al even aan de gang. Sinds 2011 is het aantal particuliere bouwvergunningen niet meer boven de 50% gestegen. Eind 2000 lag dat aantal nog op bijna 60%.

Verschuivingen

Deze verschuiving doet zich voor over het hele land, al is de trend iets minder sterk in Wallonië. In het zuidelijke landsdeel vragen particulieren nog 53% van de bouwvergunningen voor nieuwbouw aan, ondernemingen 45%. Wallonië telt minder appartementen dan Vlaanderen en de sleutel-op-de-deurbedrijven bouwen nog vaker op vraag van de klant.

Deze verschuiving doet zich voor over het hele land. In Vlaanderen is wat dit betreft een verschuiving merkbaar. Vooral in Oost- en West-Vlaanderen nemen sleutel-op-de-deurbouwers steeds vaker de rol van projectontwikkelaar op en ontwikkelen volledige verkavelingen of dorpsdelen die ze vervolgens op de markt brengen. Dit type bouwheer is vaak ook initiatiefnemer om verwaarloosde woonwijken te herwaarderen of stadskankers weg te werken. Doordat het gebied in één keer wordt aangepakt, wordt het vaak een aantrekkelijke woonlocatie. De bouwonderneming of projectontwikkelaar streeft daarbij naar woonoplossingen die een ruim segment van de markt aanspreken en die rekening houden met de geldende regelgeving, zowel stedenbouwkundig als energetisch. De koper heeft hier nog inspraak in de indeling en afwerking.

'Dat is op zich geen negatieve evolutie want zo wordt wonen toegankelijk voor een klasse die niet voldoende financiële middelen heeft om een maatproject te bouwen op een eigen perceel. Deze groep kan nu wel een kwalitatieve woning verwerven aan een betaalbare prijs. Het enige offer is dat ze de architectuur niet zelf kunnen bepalen', oordeelt Bieke Gepts van Essencia.

Kleinere aannemers

De specialisten van Essencia zien nog een bijkomende verwikkeling. Het Belgische bouwlandschap wordt gekenmerkt door kleine, vaak familiale ondernemingen. Nu particulieren die op zoek gaan naar een architect, aannemer, dakwerker of elektricien steeds vaker wordt vervangen door een grote onderneming die terugvalt op eigen personeel of een vaste groep onderaannemers, dreigen kleinere aannemers vaker uit de boot te vallen. Er zijn immers minder opdrachten te verdelen.

Ook het beslissingsproces inzake bouwmaterialen verandert. Het is een heel andere zaak wanneer een koppel zijn keuze maakt voor het droomhuis of een aankoper oplossingen zoekt binnen een opgestelde calculatie. Dat vertaalt zich in een stijgend belang voor het aspect prijs/kwaliteit, vaak ten koste van esthetiek of emotie.

Epb-eisen

Hoe valt deze verschuiving van particuliere naar professionele bouwheren te verklaren' Op korte termijn ligt de oorzaak bij de strengere epb-regelgeving. Begin 2014 werden de epb-eisen gevoelig strenger, o.m. met de verplichting voor het gebruik van hernieuwbare energie. Een deel van de projectontwikkelaars probeerde die meerkost te vermijden door stedenbouwkundige vergunning nog vóór eind 2013 aan te vragen.

De cijfers bevestigen dit: gedurende de eerste zeven maanden van 2014 is slechts 40% van de vergunningen door een particuliere bouwheer aangevraagd, 53% door een onderneming en 6% door een sociale huisvestingsmaatschappij.

De eind 2013 aangevraagde vergunningen werden in het voorjaar 2014 afgeleverd en leggen nog de oude energieverplichtingen op.

Omdat een bouwvergunning twee jaar geldig blijft, heeft de onderneming de tijd om te kijken wanneer er voldoende marktpotentieel is om het project op relatief korte termijn verkocht te krijgen.

'Die extra vergunningen gaan dus niet altijd onmiddellijk in uitvoering. Dat uitstel wordt soms ook al eens afstel. Want als de markt tussen dit en twee jaar niet voldoende veranderd is en de projectontwikkelaars niet starten met de bouwwerkzaamheden, vervalt de bouwvergunning', aldus Bieke Gepts.

Renovatiemarkt

Op lange termijn geeft deze evolutie aan dat bouwen te duur wordt voor de doorsnee Belg die steeds meer heil ziet in het kopen en renoveren van een woning. Dat renovatieproces biedt het voordeel dat dit eventueel stapsgewijs kan. Maar ook hier zien we dezelfde evolutie als in de vergunningen voor nieuwbouw, weliswaar minder uitgesproken.

De particuliere renovatie-aanvragen evolueren in bijna veertien jaar van 91% naar 85%. Het aandeel van de ondernemingen stijgt van 7% naar 14%.

Hier zijn de verklaringen heel divers. Met de komst van de meldingsplicht moet de particulier niet langer altijd een stedenbouwkundige vergunning aanvragen voor werken aan de woning. Aan professionele zijde is er ook de trend om bestaande kantoorgebouwen om te vormen tot woongelegenheden of oude fabrieksgebouwen tot lofts.

'De niet-vergunde renovatiemarkt blijft een zuiver particulier gebeuren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat veel kleinere aannemers zich steeds meer op renovatieopdrachten toeleggen', besluit Bieke Gepts van Essencia. - EC

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Volvo Trucks introduceert vier trucks in spectaculaire film

Volvo Trucks introduceert vier trucks in spectaculaire film

Om het vermogen en de kracht van de vier nieuwe Volvo Trucks voertuigen te demonstreren bouwde Volvo een kolossale trucktoren van 15 m hoog en 58 ton zwaar, waarbij de vier nieuwe trucks boven op elkaar werden gestapeld. Als kers op de taart[…]

26/02/2020 | MobiliteitTransport
VVSG: regels maken bouwshift te complex en onbetaalbaar

VVSG: regels maken bouwshift te complex en onbetaalbaar

Key West-project goed voor 524 appartementen aan kanaal Brussel

Key West-project goed voor 524 appartementen aan kanaal Brussel

Charter voor stortklaar beton

Charter voor stortklaar beton